Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Haziran (13)      Mayıs (68)      Nisan (89)      Mart (152)

Uluslararası Antlaşmaların Türk Marka Hukukunun Esasına İlişkin Etkileri

Uluslararası Antlaşmaların Türk Marka Hukukunun Esasına İlişkin Etkileri

- Vedat Kitapçılık

Sayfa Sayısı
:  
735
Kitap Ölçüleri
:  
16x24
Basım Yılı
:  
2014
ISBN NO
:  
978-605-4823-15-4

170,00 TL









ÖNSÖZ
Uluslararası antlaşmalara Türk hukuk uygulamasında ve doktrinindeki bakış açısı ile bunlara anayasanın verdiği hukuki güç arasındaki uyumsuzluk, bizi işbu çalışmayı yapmaya yönlendiren öncelikli etkendir. Fikrî mülkiyet hukuku, uluslararası antlaşmaların hukuk kaynağı olarak en yaygın kullanıldığı hukuk dallarının başında gelmektedir. Anılan hukuk dalı, daha 19. yüzyıldan itibaren çeşitli sosyolojik, siyasi ve hukuki sebepler karşısında uluslararası antlaşmalar bağlamında gelişmiş, 20. yüzyılda aynı eksende ancak farklı konu başlıkları itibarıyla gelişimini sürdürmüş ve 21. yüzyılın ilk çeyreği içinde de gene uluslararası antlaşma(lar) aracılığıyla yeni hukuki araçlar ortaya çıkarmaya ve bu yolla ilerlemeye devam etmektedir.
Fikrî mülkiyet ve özellikle de marka hukuku alanında uluslararası antlaşmaların söz konusu baskın karakteri, ulusal düzenlemeler ekseninde Türk hukukuna etki etmiş, ancak özellikle doğrudan hukuk kaynağı olma özelliği ciddi düzeyde ihmal edilmiştir. İşte marka hukuku alanında, özellikle de marka hakkının esasına yani maddi yönüne ilişkin olarak yazılmadık ne kaldı sorusuna cevap, istisnalar saklı olmakla birlikte, “uluslararası antlaşmalar”dır. Hemen her marka hukuku eserinde ayrı bir başlık altında ve daha çok tarihî gelişimi göstermek adına irdelenen bu konu, çalışmamızda markanın tanımı ve hakkın varlığı üzerindeki etkisinden başlayarak, hakkın icrası kısmı ayrıntılı incelemenin kapsamı dışında bırakılarak ele alınmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna denk gelen fikrî mülkiyet hukuku alanındaki uluslararası antlaşmalara katılım serüveni içerisinde, iç hukuk kuralları çerçevesinde yürürlüğe giren ve “kanun” hükmünde olan antlaşmaların genel tanıtımı ve marka hukukumuzun esasına yönelik genel ve spesifik etki şekillerini belirlemek, çalışmada güdülen amaçtır. Konu ile ilgili araştırmalara başladığım 2011 yılı ve ilk satırları yazdığım 2012 yılının başlarından itibaren geçen süre içerisinde çalışmanın ulaştığı hacim, beni şaşırtmış ve konunun nokta konulması pek mümkün olmayan yönü ile tanışılmıştır.
Hemen tüm çalışmalarda olduğu gibi bu zorluğun aşılmasında önemli desteklerim vardı. Bunların başında, içinde bulunmaktan onur duyduğum “kürsü”m gelmektedir. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Ana Bilim Dalı’nın bir mensubu olabilmek, ticaret hukuku doktrininin en önde gelen iki ismi olan Hocalarım Prof. Dr. Ünal Tekinalp ile Prof. Dr. Ömer Teoman’ın danışmanlıklarında yüksek lisans ve doktora tezlerini yazabilmek, Hocam Prof. Dr. Hüseyin Ülgen’in asistanı ve yakını olabilmek bir akademisyen olarak ne kadar şanslı olduğumu ve her gün şükretmem gerektiğini bana göstermektedir. Sayın Hocalarım Prof. Dr. Mehmet Helvacı’nın –kendi deyimi ile- sağladığı sarı-kırmızı, huzurlu çalışma ortamı, Prof. Dr. Abuzer Kendigelen’in yol göstericiliği ve sahip çıkıcılığı, Prof. Dr. Arslan Kaya’nın güven ve sevgi dolu yakınlığı..Bunlar olmasaydı işbu çalışmanın ortaya çıkmayacağına şüphe yok.
2012 yılı içerisinde, Tübitak’ın sağladığı burs ve Çağa Hukuk Vakfı’nın desteği ile Almanya’nın Münih şehrinde bulunan –değişen ismi ile- Max-Planck-Institut für Innovation und Wettbewerb’de yaptığım uzun süreli çalışma özellikle kaynak tedariki bakımından hayati önem taşımaktadır. Anılan Enstitü’ye davet edilmemi sağlayan ve orada da yardımlarını esirgemeyen Prof. Dr. Dr. h.c. Annette Kur, Dr. Eva-Marina Bastian ve Dr. Kaya Köklü’ye özellikli şükranlarımı sunmak isterim. Enstitü’nün kendisine hayran bırakan hemen her dilden eseri içeren kütüphanesindeki araştırmalarım sırasındaki yardımlarını ve daha önemlisi dostluklarını unutmayacağım doktora öğrencileri Salih Polater, Ali Seyhan Uğurlu ve Ali Demirbaş’ı da özel olarak anmak isterim. Ancak şüphesiz ki, Almanya’daki çalışmalarımın verimli olmasını sağlayan, maddi ve manevi destekleri ve daha önemlisi “kardeşlikleri” ile gurbet günlerimi kolaylaştıran, abilerim Harun Akça ve Süleyman Baylan ile değerli ailelerine de ne kadar teşekkür etsem azdır.
Bu arada birçok Yargıtay kararına ulaşmamdaki yardımları, lojistik destekleri ve sağladıkları hukuki tartışma olanağından ötürü değerli meslektaşlarım Av. Levent Yaralı ve Av. Görkem Gökçe’ye de teşekkürlerimi sunarım. Kitabın son tashihindeki katımlarından ötürü çok başarılı öğrencilerim İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi son sınıf öğrencileri Mehmet Hamza Arslan ve Azad Ekici’ye de teşekkürlerimi iletmek isterim.
Tabii ki, yaklaşık üç yıllık bir çalışmanın aile üyelerinin desteği ve sabrı olmaksızın nihayete ulaşması beklenemez. Sevgili eşim ve yüksek lisans tezimden başlayarak bu zorlu süreçteki yol arkadaşım Av. Ö. Hande Paslı ve canım kızım Gülse Paslı, yaptıkları fedakârlığın karşılığı olmasa da, umarım bu kitabı bir hediye olarak kabul ederler. Çünkü sevgisiz bilim olmaz ve benim çalışmalarımdaki sevgi onlardan geliyor.
Kitap, annem Keriman Paslı’ya ithaf edilmiştir. Onun nefes aldığını bilmek ve gözlerine bakmak bile bana güç veriyor. Bir evladın anneye olan borcunu ne yapsa ödemesinin imkânsız olduğunu biliyorum. Ama bildiğim bir başka şey de, annenin bu borcun ödenmesini beklemediği.
Bakırköy/İstanbul                                                                          Ali Paslı
 



İÇİNDEKİLER

Önsöz        V
Kısaltmalar    XV
Giriş    1        
BİRİNCİ BÖLÜM
Uluslararası Antlaşmalar Bağlamında Marka Hukuku

I.    Marka Hukukunun Doğumu: Uluslararası Antlaşmalar İle İlişkisi    5
    A.    Fikrî Mülkiyet Kavramı    6
    B.    Markanın Fikrî Mülkiyet Kavramı/Hukuku İçindeki
        Ayırt Edici Özellikleri ve Anlamı    20
    C.    Markanın Tarihî Gelişimi ve Bu Bağlamda Fonksiyonları    27
    D.    Marka Hakkının Oluşum ve Ulusal/Uluslararası
        Koruma Düzeni    35
II.     Marka Hukukuna İlişkin Uluslararası Antlaşmaların Tanıtımı    48
    A. Genel Olarak        48
    B. Genel Kronoloji    51
    C. Sınıflandırma        55
        1. Marka Hukukunun Esasına Yönelik Uluslararası Antlaşmalar    57
            a.    Sınaî Mülkiyetin Himayesine İlişkin Paris İttihadı
                Mukavelenamesi (Paris Convention for the Protection
                of Industrial Property)    58
                (1)    Genel Olarak/Tarihçe    58
                (2)    Hükümler    64
                    aa.    Ulusal İşlem İlkesi     64
                    bb.    Rüçhan Hakkı    69
                    cc.    Ortak Kurallar/Asgari Haklar    71
            b.    Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları Anlaşması
                (The Agreement on Trade-Related Aspects of
                Intellectual Property Rights)    73
                (1)    Genel Olarak/Tarihçe    73
                (2)    Hükümler    79
        2.    Marka Hukukunun İcrai Kısmına Yönelik
            Uluslararası Antlaşmalar    85
            a.    Mevcut Antlaşmalar    87
                (1)    Paris Konvansiyonu    87
                (2)    TRIPs    92
                    aa.    Genel Olarak     92
                    bb.    Deliller     95
                    cc.    Esas Talepler    97
                    dd.    İhtiyati Tedbirler    100
                    ee.    Sınır Önlemleri    101
                    ff.    Cezai Sorumluluk    106
            b.    Sahteciliğe Karşı Ticaret Anlaşması
                (Anti-Counterfeiting Trade Agreement)    106
        3.    Tescile Yönelik Uluslararası Antlaşmalar    112
            a.    Tescil Sistemi Kurmaya Yönelik Olanlar    114
                (1)    Fabrika ve Ticaret Markalarının Beynelmilel Tescili
                    Hakkında İtilafname (Madrid Agreement
                    Concerning the International Registration of Marks)    117
                (2)    Markaların Uluslararası Tescili Konusundaki Madrid
                    Sözleşmesi ile İlgili Protokol (Protocol Relating
                    to the Madrid Agreement Concerning the
                    International Registration of Marks)    118                b.     Ulusal Tescil Başvurularında İzlenecek Usule İlişkin
                Kural Koyanlar    122
                (1)    Sınıflandırmaya İlişkin Olanlar    122
                    aa.    Markaların Tescili Amacıyla Mal ve Hizmetlerin
                        Uluslararası Sınıflandırılmasına İlişkin Nis Anlaşması
                        (Nice Agreement Concerning the International
                        Classification of Goods and Services for the Purposes
                        of the Registration of Marks)    123
                    bb.    Markaların Şekilli Elemanlarının Uluslararası
                        Sınıflandırmasını Tesis Eden Viyana Anlaşması
                        (Vienna Agreement Establishing an International
                        Classification of the Figurative Elements of Marks)    129
                (2)    Prosedüre İlişkin Olanlar    130
                    aa.    Marka Kanunu Andlaşması
                        (Trademark Law Treaty)    131
                    bb. Markalar Hukuku Hakkında Singapur
                        Anlaşması (Singapore Treaty on the Law
                        of Trademarks)    134
        4. Uluslararası Örgüt/Organizasyon Kurmaya
            Yönelik Antlaşmalar    136
            a.    Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatını Kuran Sözleşme
                (Convention Establishing the World Intellectual
                Property Organization)    137
            b.    Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması (Agreement
                Establishing the World Trade Organization)    141

İKİNCİ BÖLÜM
Uluslararası Antlaşmaların Türk Marka Hukukunda Uygulanması

I.     Uluslararası Antlaşmalara İlişkin Genel Özellikler     143
    A.    Devletler Genel Hukukunda Uluslararası Antlaşmalar    144
    B.    Anayasa Hukukunda Uluslararası Antlaşmalar    151
II.     Uluslararası Antlaşmaların Genel Anlamda Türk Marka Hukukunu
    Etkileme Şekilleri    163
    A.    Atıf    165
    B.    İktibas: Ulusal Mevzuattaki Maddi Hukuk Normu    168        C.     Doğrudan Uygulama: Ulusal Mevzuata Alınmamasına
        Rağmen Uygulama    173
III. Ülkesellik İlkesi: Devletler Özel Hukukunda Marka Hakkı     177
    A.    Uygulanacak Hukuk    183
    B.    Hakkın Varlığı    185
    C.    Hakkın Etki Alanı    190
IV.    MarkKHK Korumasından Yararlanacak Kişiler (MarkKHK. m. 3)    194
    A.    Hükmün Anlamı    194
    B.    Kişi Grupları        199
        1.    Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşları    200
        2.    Türkiye ile Bağlantılı Yabancılar    205
        3.    Uluslararası Antlaşmalara Dayalı Hak Sahipleri    208
        4.    Karşılıklılık İlkesine Dayalı Hak Sahipleri    210
V.     Marka Hukukumuzda Uluslararası Antlaşmaların
    Öncelikle Uygulanması (MarkKHK. m. 4)    212                
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uluslararası Antlaşmaların Türk Marka Hukukunun Esasına
İlişkin Etkilerinin Spesifik Görünüm Şekilleri

I.     Genel Olarak    223
II.     Marka Kavramı    225
    A.    Düzenlenme Usulü    225
    B.    Tanım    230
III.    Markanın Tescili – Hakkın Oluşumu    252
    A.    Genel Olarak        252
    B.    Hakkın Esasına İlişkin Tescil Kuralları    261
        1.    Tescil Engeline Engel    262
        2.    Tescili Kolaylaştıran Özel Kurumlar    264                
            a.    Rüçhan Hakkı     265
                (1)    Anlamı        265
                (2)    Düzenlenme Şekli    267
                (3)    Hak Sahipleri    270
                (4)    Hakkın Kullanım Şartları    277
                (5)    Hakkın Kullanımının Sonucu    286
                (6)    Sergi Rüçhanı    293
            b.    Markanın Olduğu Gibi Korunması (Telle Quelle İlkesi)    295
                (1)    Anlamı ve Genel Özellikleri    295
                (2)    Amacı ve Düzenlenme Şekli    298
                (3)    Uygulanma/Başvuru Şartları    303
                (4)    Ret Sebepleri    311
                    aa.    Önceki Hak Sahipliği    314
                    bb.    Marka Vasfındaki Eksiklik    318
                    cc.    Ahlâka veya Kamu Düzenine Aykırılık
                        ya da Aldatıcılık    328
                (5)    Özel Durumlar    332
                    aa.    Haksız Rekabet ile İlişki    332
                    bb.    Kullanımın Etkisi    335
        3.    Tescil Engelleri    341
            a.    Amblem ve Damgalar    343
                (1)    Devletler ile İlişkili Olanlar    343
                (2)    Uluslararası Örgütler ile İlişkili Olanlar    349
                (3)    Uygulanma Şekli    352
            b.    Temsilci Markası    357
                (1)    Düzenlenme Şekli    357
                (2)    Talepler        360
                    aa.    Nispi Ret/Hükümsüzlük Sebebi    360            
                    bb.    Markanın Devri    378
                    cc.    Kullanmaya İtiraz    381
                (3)    Süre    386
            c.    Tanınmış Marka    387
            d.    Coğrafi İşaret    388
IV.     Marka Çeşitleri    402
    A.    İşaret Açısından    403
    B.    Ürün Çeşidi Açısından: Ticaret Markası – Hizmet Markası    405
    C.    Sahibi Açısından: Ferdi Marka – Kollektif Marka    408
    D.    Tescilli/Kayıtlı Olup Olmaması Açısından    424
    E.    Bilinirlik Açısından: Alelade Marka – Tanınmış Marka    428
        1.    Ayrımın Tanıtımı        428
        2.    Tanınmışlığın Tespiti    431
            a.    Kural    431
            b.    WIPO Kriterleri        443
                (1)    Markanın Toplumun İlgili Sektöründeki Bilinirlik
                    (Knowledge) veya Tanınırlık (Recognition) Derecesi    445
                (2)    Markanın Kullanıldığı Süre, Kapsam ve Coğrafi Alan    446
                (3)    Markanın Promosyonlarının Süresi,
                    Kapsamı ve Coğrafi Alanı    448
                (4)    Marka Tescillerinin ve/veya Başvurularının
                    Süresi ve Coğrafi Alanı    448
                (5)    Markanın Tanınmışlığına İlişkin Yetkili
                    Makam Kabulleri    450
                (6)    Markanın Değeri    450
            c.    Tanınmışlığın Yeri    453
        3.    Tanınmışlığın Sonucu: Özel Koruma Şekli    460
            a.    Tescile ve/veya Kullanıma Engel Olma    460
            b.    TRIPs’in Genişletici Etkisi    464                
            c.    Zaman Sınırlaması    482
V.     Marka Hakkının Kapsamı: Yetkiler    486
    A.    Genel Olarak: Hakkın Anlamı/Niteliği    486
    B.    Ana Kural: Hakkın İçeriğinin Düzenlenme Şekli    489
    C.    İstisna: Hakkın Kapsamını Genişleten veya Daraltan
        Özel Durumlar    517
        1.    Genişleme    517
        2.    Daralma    518
            a.    Önceki Mevcut Haklar    519
            b.    Tükenme İlkesi        525
            c.    Dürüst Kullanım    529
VI.    Marka Sahibinin Yükümleri: Kullanma Zorunluluğu    537
    A.    Genel Olarak        537
    B.    Düzenlenme Şekli    540
    C.    Kullanım Sınırlamaları    556
VII.Markanın Hukuki İşlemlere Konu Olması    563                
Sonuç        579
Bibliyografya    601            
Ek-1 (Paris Konvansiyonu Resmî İngilizce Metni)    625
Ek-2 (Paris Konvansiyonu Resmî Gazete Metni)    650
Ek-3 (TRIPs Orijinal İngilizce Metni)    672
Ek-4 (TRIPs Resmî Gazete Metni)    705