Kişisel Verilerin Korunması Hususunda AB İle ABD Arasında Çıkan Uyuşmazlıklar Ve Çözüm Yolları 2010

öNSöZ KiÅŸisel verilerin korunması ilk bakışta teknik ve ezoterik bir kavram olarak görünse de esas amacı itibariyle siyaset teorisinin en temel problemlerinden birisi olan bireyin temel hak ve özgürlüklerinin devlet karşısında korunması sorununu geliÅŸmiÅŸ aÄŸ teknolojileri gibi yeniliklerin oluÅŸturduÄŸu yeni düzlemde tekrar gündeme getirmektedir. Zira artık bireylerin özel yaÅŸamlarının gizliliÄŸini ihlal etmek için fiziki duvarların aşılması ve maddi anlamda bireyin mahrem alanına girilmesi pek çok durumda gerekliliÄŸini kaybetmiÅŸtir. Devletin iÅŸlev ve sorumluluklarının artması ile gönüllü olarak kamu mercileri ve özel kiÅŸilere aktarılan veriler veri eÅŸleme ve veri tabanları arasında kurulan aÄŸ baÄŸlantısı teknolojileri gibi uygulamalarla ilgili tüm verilerle karşılıklı eÅŸlenmek suretiyle harmanlanmaktadır. Böylece veri süjesi olarak adlandırılan bireylerin profillerinin oluÅŸturulması mümkün olmaktadır. Bu durum George Orvvell′un 1984 kitabındaki gibi ÅŸeffaf yurttaÅŸ yaratılması ve bireysel geliÅŸim için hayati ehemmiyeti haiz olan bireylerin kendilerine has mahrem alanlarının ortadan kaldırılması endiÅŸelerini gündeme getirmektedir. KiÅŸisel verilerin korunması sorunu ilk olarak sanayi sonrası toplum düzenine geçiÅŸ yapan Batı Avrupalı ve Kuzey Amerikalı uluslarda kendini göstermiÅŸtir. 1960 ve 1970′li yıllarda birbirine bağımlı olmamakla birlikte bu ülkeler paralel hükümler içeren adil veri iÅŸlem prensipleri ışığında yasal düzenlemeler yapmışlardır. Ä°lkesel bazda anlaÅŸma saÄŸlansa da uygulamada geniÅŸ farklılaÅŸmalar oluÅŸmuÅŸtur. Avrupa kıtasında sorun bir insan hakkı olarak ele alınmış ve bağımsız denetçi kurumların gözetiminde uygulanan kapsamlı yasalar ihdas edilmiÅŸtir. ABD ise bireylere bir takım haklar tanımakla birlikte uygulamada yeknesaklığı saÄŸlayacak bağımsız bir kuruluÅŸ oluÅŸturmamıştır. Anayasal kısıtlar nedeniyle özel sektör kapsam dışında bırakılmış ve bu alanda kamuoyunu rahatsız eden problemlere tepkisel cevaplar üreten dar kapsamlı sektör spesifik düzenlemelere yer verilmiÅŸtir. 1990′lı yıllarda aÄŸ teknolojileri sayesinde bilgisayarlar arası doÄŸrudan baÄŸlantı imkânı ve ticaret hacminin kiÅŸisel verilerin yoÄŸun kullanımını içerecek ÅŸekilde geniÅŸlemesi daha önce saÄŸlanan statükoyu bozmuÅŸ ve AB ile ABD arasında uyuÅŸmazlıklar kendisini göstermiÅŸtir. Ticari alanda Safe Harbor uzlaşısı ile karşılıklı tavizlerle sorun aşılabilmiÅŸtir. Ancak AB standardı fiilen uluslar arası geçerlilik kazanmaya baÅŸlamıştır. 11 Eylül terörist saldırıları sonrası güvenlik mülahazaları ile kanun uygulama birimlerinin özel sektörün elindeki verilere eriÅŸim talepleri ise yeni tartışmalara yol açmıştır. Terörle mücadele amacı için kiÅŸisel verilerin toplanması ve iÅŸlenmesi hususunda ise rejim ihracı yapan ABD′nin kararlı ve agresif politikalarına dayanamayan AB tarafı olmuÅŸtur. KiÅŸisel verilerin öncelikle Topluluk hukukunun geçerli olduÄŸu sahada toplanması ve daha sonra kanun uygulama amaçlan için kullanımı baÅŸta amaç bakımından uyumlu kullanım olmak üzere adil veri iÅŸlem prensipleri ile baÄŸdaÅŸmadığı için çıkan uyuÅŸmazlıklar AB′nin aralarındaki sınırları muÄŸlâk olan üç sütunlu yapısı nedeniyle daha da karmaşık-laÅŸmıştır. Zira ilk etapta özel kiÅŸilerce ticari amaçlarla toplanan verilerin Topluluk hukukundan ziyade supranasyonal karakteri zayıf olan üçüncü sütun kapsamında yer alan suçla mücadele amaçları için yeniden iÅŸlenmesi söz konusudur. Çözüm yolu olarak öne sürülen üçüncü sütun faaliyetlerini kapsayan ve Veri Koruma Direktifinin temel prensiplerini üçüncü sütuna ithal edecek çerçeve karar ise veri koruması teorisinin beklentileri karşılamaktan uzak görünmektedir. Lizbon AntlaÅŸmasına ekli protokollerden anlaşılacağı üzere kaotik durumun deÄŸiÅŸmesi en azından kısa ve uzun vadede imkân dâhilinde görünmemektedir. AB üyesi devletler 11 Eylül sonrası artan terör endiÅŸesi nedeniyle birinci sütun haricinde tutulan alanlarda deÄŸiÅŸikliÄŸe gitmek konusunda arzulu görünmemektedirler. Çalışmamızda ÅŸimdiye kadar salt hukuk perspektifinden analiz edilen ve bir temel hak ve özgürlük sorunu olarak ele alınan kiÅŸisel verilerin korunması meselesi, konu hakkında birbirinden farklı ve rekabet içerisindeki çözümlemeler ön gören Avrupa ve ABD menÅŸeli hukuk mukayeseli incelenmek ve hukuki ihtilaflar uluslararası hukuk ve siyaset perspektifi içerisinde analiz edilmek suretiyle ele alınmıştır. Bu çalışmanın hayata geçirilmesi sırasında anlayışını ve desteÄŸini esirgemeyen eÅŸime, tüm süreç boyunca sıkılmadan yol göstericiliÄŸimi yapan Doç. Dr. Arif KöktaÅŸ′a ve deÄŸerli katkıları ile çalışmamızın zenginleÅŸmesini saÄŸlayan Doç. Dr. Mehmet Özcan ve Doç. Dr. Sanem Baykal′a teÅŸekkürlerimi sunarım. Ä°kbal GÜR Ankara, 2010 Ä°ÇÄ°NDEKÄ°LER Önsöz iii Kısaltmalar ix GÄ°RÄ°Åž 1 I. BÖLÜM AVRUPA VERÄ° KORUMA HUKUKU AT′NÄ°N KİŞİSEL VERÄ°LERÄ°N KORUNMASI HAKKINDAKÄ° DÄ°REKTÄ°FÄ° A. Direktifin Ä°hdasına Giden Süreç 13 1. Ä°nsan Haklan Boyutu 14 2. Entegrasyon Dinamikleri 20 B. Direktifin SistematiÄŸi 26 C. Veri Koruması Direktifi′ne Ä°liÅŸkin Topluluk Yargı Organlarının Ä°çtihadı 43 1. Direktifin Kapsamı ve Uygulama Alanı 43 2. DiÄŸer Topluluk Müktesebatı ile Veri Koruması Direktifi′nin Hükümlerinin Dengelenmesi 54 Bilgi Edinme Hakkının Kullanılması ve KiÅŸisel Verilerin Korunması. 65 4. Veri Koruma Direktifinin Prensiplerini Spesifik Sektörlere Aktaran DiÄŸer Ä°kincil Hukuk Belgeleri 78 a. Elektronik Komünikasyon Sektöründe KiÅŸisel Verilerin Ä°ÅŸlenmesi ve Özel YaÅŸamın GizliliÄŸinin Korunması Hakkındaki Direktif 78 C. Cezai Meselelerde Polis Ve Adli Ä°ÅŸbirliÄŸi Faaliyetleri Çerçevesinde Geçerli Veri Koruma Hukuku 82 II. BÖLÜM ABD HUKUKUNDA ÖZEL HAYATIN GÄ°ZLÄ°LİĞİNÄ°N DÜZENLENMESÄ° A. Federal Anayasa ve Özel YaÅŸamın GizliliÄŸinin Korunması 98 1. Ä°fade, Toplanma ve Ä°nanç 101 2. Dördüncü Tadil-Arama ve El Koymalar 106 3. Bireysel Kararlar 109 4. BeÅŸinci Tadilin Rolü 114 B. Kongrenin Yasama Erkine Dayanarak SaÄŸladığı Koruma 118 1. Kamu Sektörü 118 a. Bilgi Edinme ÖzgürlüÄŸü Hakkındaki Kanun 118 b. Mahremiyet Yasası 120 c. Kablolu, Elektronik ve Sözel Ä°letiÅŸimin Tespiti Hakkındaki Kanun 124 d. DiÄŸer Yasama Eylemleri 127 C. Özel Sektör Ä°çin Geçerli Amerikan Mahremiyet Düzenlemeleri 129 1. Federal Yasalar 129 a. Adil Kredi Rapor Etme Hakkındaki Kanun 130 b. Elektronik Komünikasyon Mahremiyeti Hakkında Kanun 131 c. Kablolu Ä°letiÅŸim Politikası Hakkında Kanun 132 d. Video Mahremiyetini Koruma Kanunu 132 e. Çalışanların Poligraf Kullanımına Karşı Korunması Hakkındaki Kanun 133 f. Ailenin EÄŸitim Haklan ve Mahremiyeti hakkındaki Kanun 133 g. Telefon Kullanıcılarının Korunması Hakkındaki Kanun 134 h. Telekomünikasyon Kanunu 134 i. SaÄŸlık Sigortacılığının TaÅŸmabilirliÄŸi ve Hesap VerebilirliÄŸi Hakkındaki Kanun 136 k. Çocukların Online Mahremiyetinin Korunması Hakkındaki Kanun 137 1. Finansal Hizmetlerin Modernizasyonu Hakkındaki Kanun 137 2. Tort Law (Sorumluluk Hukuku) ve KiÅŸisel Veri Mahremiyeti 138 3. Yürütme Organının Kabul EttiÄŸi Prensipler 140 III. BÖLÜM TRANSATLANTÄ°K TÄ°CARETE KONU OLAN KİŞİSEL VERÄ° KORUMASI HAKKINDAKÄ° UYUÅžMAZLIKLAR 1. ABD′de Adil Veri Ä°ÅŸleme Prensiplerinin Ortaya Çıkışı 151 2. Avrupa Konseyinin Adil Veri Ä°ÅŸleme Prensiplerinin Ortaya Çıkışı.... 153 3. OECD′nin YürüttüÄŸü Çalışmalar 155 4. Avrupa Konseyi 108 nolu SözleÅŸmenin ABD′ye Etkileri 163 B. Safe Harbor AnlaÅŸması 165 1. Safe Harbor Prensipleri 166 2. UyuÅŸmazlığın Ortaya Çıkışı 169 3. Müzakere Süreci 174 a. ABD Tarafı 174 b. AB Tarafı 176 4. Safe Harbor′un Kingdon′un Ön GördüÄŸü Åžekilde Bir Politika Formülasyonuna Yol Açamamış Olması ve Nedenleri 178 5. AB Veri Koruma Direktifi′nin ABD Dışındaki UluslarArası Etkileri 186 a. Kanada 187 b. Arjantin ve Latin Amerika 189 c. Japonya 189 d. Avustralya 190 e. Ä°srail 191 6. Veri Koruması Direktifi′nin Uluslararası Etkilerinin KüreselleÅŸme Teorileri Açısından DeÄŸerlendirilmesi 207 IV. BÖLÜM TERÖRLE MÜCADELE KONUSUNDA AB Ä°LE ABD ARASINDA ÇIKAN UYUÅžMAZLIKLAR A. ABD ile AB Arasında PNR Veri Transferi 222 B. Terörizmin Finansmanını Takip Programı ve SWIFT Åžirketi 256 1. SWIFT ve Finans Verilerinin ABD′ye Transferi 256 2. Mali Bilgilerin DeÄŸiÅŸimi Ä°çin Mevcut Uluslararası Sistem 264 a. Kara para Aklanması ile Mücadele Ä°çin Uluslar arası Hukuki Çerçeve 264 b. BaÄŸlayıcı Olmayan Kurallar 264 SONUÇ 269 KAYNAKÇA 275 Kitaplar 275 Makaleler 276 ÖZET 281 ABSTRACT 282

• 

• Taksit	Taksit Tutarı	Toplam Tutar
  PeÅŸin	1.200,00 TL.-	1.200,00 TL.-

• 

• Taksit	Taksit Tutarı	Toplam Tutar
  PeÅŸin	1.200,00 TL.-	1.200,00 TL.-

• 

• Taksit	Taksit Tutarı	Toplam Tutar
  PeÅŸin	1.200,00 TL.-	1.200,00 TL.-

• 

• Taksit	Taksit Tutarı	Toplam Tutar
  PeÅŸin	1.200,00 TL.-	1.200,00 TL.-

• 

• Taksit	Taksit Tutarı	Toplam Tutar
  PeÅŸin	1.200,00 TL.-	1.200,00 TL.-

• 

• Taksit	Taksit Tutarı	Toplam Tutar
  PeÅŸin	1.200,00 TL.-	1.200,00 TL.-

• 

• Taksit	Taksit Tutarı	Toplam Tutar
  PeÅŸin	1.200,00 TL.-	1.200,00 TL.-

• 

• Taksit	Taksit Tutarı	Toplam Tutar
  PeÅŸin	1.200,00 TL.-	1.200,00 TL.-

• 

• Taksit	Taksit Tutarı	Toplam Tutar
  PeÅŸin	1.200,00 TL.-	1.200,00 TL.-

Hafta Ä°çi:
Saat 16:00'ya kadar verilen sipariÅŸleriniz aynı gün, özel durumlarda bir sonraki iÅŸgününde kargoya verilir.

Saat 16:00'dan sonra vermiÅŸ olduÄŸunuz sipariÅŸleriniz bir sonraki iÅŸ gününde kargoya verilir.

Kitabın stoklarımızda olmaması durumunda kitabın temini yayınevinden, dağıtıcılar kanalı ile yapılacaktır. Gecikme yaÅŸanabilecek durumlarda üyelik bilgilerinizde kayıtlı telefon numaralarınızdan bilgi verilecektir.

Cumartesi ve Pazar Günü verilen SipariÅŸler:
Cumartesi günü verilen sipariÅŸleriniz Saat 11:00'e kadar ve Pazar günü verilen sipariÅŸleriniz ise bir sonraki iÅŸ gününde kargoya verilecektir.

Kargo Teslim Süresi:
Kargo teslim süresi, Ä°stanbul içi ve çevresinde genellikle 1 gündür. Ä°stanbul dışı illerde iki güne çıkabilmektedir. Kargo firmasından kaynaklanan problemlerde bu sürenin uzaması söz konu olacaktır.

Hava koÅŸullarına, yol durumuna ve özel durumlara baÄŸlı olarak teslimat süresi uzamaktadır.

Vedatkitapcilik.com'dan satın aldığınız her ürünü, teslim tarihinden itibaren 7 gün içerisinde ürün hasarlı olmasa dahi hiçbir gerekçe belirtmeksizin- iade edebilirsiniz.

Ä°ade için, satın aldığınız ürünün tahrip edilmemiÅŸ, kullanılmamış veya tekrar satılabilirliÄŸi bozulmamış olması gerekmektedir.

Ambalajı açılmış, kullanılmış ve tahrip edilmiÅŸ ürünlerin iadesi kabul edilmemektedir.

Hiçbir gerekçe belirtmeksizin yapabileceÄŸiniz ürün iadesinin, ürünün tarafınıza teslim edildiÄŸi hali ile gerçekleÅŸtirilmesi gerekmektedir. Satın aldığınız üründe veya ürün ambalajında herhangi bir bozulma, açılma, kırılma, yırtılma, aksesuarlarında eksiklik ve sair hallerin tespiti halinde ürün iadesi kesinlikle kabul edilmemektedir.

Ürünün faturası gönderilmemiÅŸse, eksikse iade kabul edilmez.

Ä°ade edilecek ürünlerin mutlaka ürün faturasının orijinali ile birlikte teslimi gerekmektedir.

Gerekçesiz ürün iadesi malın tarafınıza teslimini takip eden 7 günlük süre içerisinde ve yazılı ÅŸekilde yapılmalıdır.

Ä°adesi yapılacak ürünler Vedatkitapcilik.com'un çalıştığı kargo ÅŸirketleri aracılığı ile tarafımıza ulaÅŸtırılmalıdır.

Ürün, paket koruyucu bir ambalaj içerisine yerleÅŸtirilmeli ve kargo ÅŸirketinin etiketi ürün ambalajının üzerinde bulunmamalıdır.

Ürünün ambalajında meydana gelecek olan deformasyon, ürünün tekrar satılmasını engelleyen durumlar arasında yeralmaktadır.

Yukarıda belirtilen koÅŸulları taşımayan ürün iadeleri kesinlikle kabul edilmemektedir.

Ürün iadesinin yukarıda belirtilen koÅŸullara uygun ÅŸekilde gerçekleÅŸtirilmesi halinde, iade iÅŸlemine konu ürün bedeli en geç 7 iÅŸ günü içerisinde iade edilecektir.