Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Şubat (170)      Ocak (115)      Aralık (118)      Kasım (150)

Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Özelleştirme

Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Özelleştirme



Sayfa Sayısı
:  
164
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
2011
ISBN NO
:  
978-605-377-600-0

28,00 TL









Pınar Feyzioğlu AKKOYUNLU :

1958′de İstanbul′da doğdu. 1977de İngiliz Lisesi (High School), 1981′de Boğaziçi Üniversitesi, İdari Bilimler Fakültesi, Ekonomi Bölümü′nden mezun oldu. İstanbul Üniversitesi′nde yüksek lisans ve doktora yaptı. 1995-1999 yıllan arasında Boğaziçi Üniversitesi′nde dersler verdi. 2004-2005 eğitim ve öğretim yılında misafir öğretim üyesi olarak ABD′de, Wellesley College′da araştırmalarda bulundu. 2006 yılında Doçent oldu. Kamu İktisadi Teşebbüsleri, Bütçe ve Eğitim Harcamalan konulannda uluslararası ve ulusal yayınlan olan Pınar Feyzioğlu Akkoyunlunun Eğitim ve Ekonomi (2005) başlıklı bir kitabı bulunmaktadır. Akade¬mik faaliyetlerini 1993 yılından bu yana İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Maliye Bölümünde sürdürmektedir.






ÖNSÖZ





Kamu iktisadi teşebbüsleri konusunu incelemem yıllar önceki bir zorunluluğun
sonucudur. Değerli Hocam Türkân Öncel’in İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi
İktisat Bölümü’nde verdiği dersin benzerinin İngilizce İktisat Bölümünde açılması
kararlaştırılınca dersi benim üstlenmem istendi. İtiraf etmem gerekir ki, konu bana
ilk bakışta hiç de çekici gelmemişti. Ancak yerli ve yabancı kaynakları taradıkça,
KİT konusunun ne kadar geniş kapsamlı olduğunu ve özellikle Türkiye ekonomisinde
ne denli önemli bir alanı doldurduğunu fark ettim. Salt ekonomik bilginin yeterli
olmadığı, işin içine siyasetin ve hukukun da girdiğini gözlemledim. Üstelik KİT ve
özelleştirme konusunu takip etmenin, kalkınma modellerini, hükümet politikalarını,
ekonomik planları, uluslararası güç dengelerini, küresel eğilimleri incelemek demek
olduğunu anladım. Özelleştirme boyutunun eklenmesiyle son derece güncel bir alana
girdiğimi hissettim. Konu, bana şaşırtıcı bir şekilde ilginç gelmeye başladı. İstanbulve Boğaziçi Üniversitelerinin farklı bölümlerinde bu dersi vermeye devam ettim.Öğrencilere teorik bilgilerin yanı sıra, özellikle Türkiye uygulamasını aktarmaya çalıştım.Tüm bu mesainin sonunda bu kitap ortaya çıktı. Güncel bir konuyu ele aldığıiçin, özellikle uygulama kısmının ileride yenilenmesi ve geliştirilmesi gerekecektir.Bu baskıda temel teorik bilgilere yer vererek, Türkiye’de bugüne kadar gerçekleşenuygulamayı ele almayı hedefl edim.





Bu kitabı yazma sürecinde ve tüm çalışmalarımda beni teşvik eden, sabırla destekleyen
sevgili eşim Ali Cevat ile artık meslektaşım olan biricik oğlum Karabekir’e;
kitabın basımını gerçekleştiren Beta Yayınevi sahibi Seyhan Satar ve Tülin Fırat’a
ayrıca basıma hazırlanmasında yardımcı olan Gülgonca Çarpık’a içtenlikle teşekkür
ederim.




Gösterilen tüm özene rağmen, göze çarpacak hata ve eksiklikleri ilerideki baskılarda
düzeltmek amacıyla kitabı siz okurların değerlendirmesine sunuyorum.



Doç. Dr. Pınar Feyzioğlu Akkoyunlu

Büyükada, Ağustos 2011






İÇİNDEKİLER





BİRİNCİ KISIM

TEORİDE KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ VE ÖZELLEŞTİRME



BÖLÜM I

Kamu Ekonomisi ile İlgili Bazı Tanımlar




1. Kamu Malı ve Hizmeti .......................................................................................4
2. Kamu Üretimi - Kamu Sunumu ..........................................................................6
3. Kamu İktisadi Teşebbüsleri ................................................................................7



BÖLÜM II

Kamu İktisadi Teşebbüslerinin Varlık Nedenleri




1. Sosyal Refah Maksimizasyonu .........................................................................12
2. Etkinlik .............................................................................................................13
2.1 Tahsis Etkinliği ...........................................................................................13
2.2 Yönetsel / Teknolojik Etkinlik ...................................................................13
2.3 Kalite Etkinliği ...........................................................................................14
3. Gelir Dağılımını Etkileme ................................................................................14
4. Kârlılık .............................................................................................................16
5. Makro Ekonomik Politikaların Gerçekleşmesini Kolaylaştırma ......................17



BÖLÜM III


Kamu İktisadi Teşebbüslerinde Fiyatlama ve Yatırım Politikaları




1. Kamu İktisadi Teşebbüslerinde Fiyatlama Politikası........................................20
1.1 Sosyal Refahı Maksimum Kılan Fiyat .......................................................22
1.2 Marjinal Maliyetle Fiyatlandırmada Kısa Dönem-Uzun
Dönem Farkı ...............................................................................................24
1.3 Doğal Tekellerde Fiyatlama Politikası .......................................................25
2. Kamu İktisadi Teşebbüslerinde Yatırım Politikası ...........................................29
2.1 Yatırım Kararının Alınması ........................................................................29
2.2 Kapasite Değişikliği Sırasında Uygulanan Fiyatlama Politikası ................30



BÖLÜM IV


Kamu İktisadi Teşebbüslerinin Özelleştirilmesi





1. Özelleştirmenin Tanımı ....................................................................................36
2. Özelleştirme Akımının Doğuşu ........................................................................39
3. Özelleştirmenin Amacı .....................................................................................40
4. Özelleştirme ile İlgili İki Önemli Unsur: Yönetsel Etkinlik ve Satış Fiyatı .....43
4.1 Özelleştirme ve Yönetsel Etkinlik ..............................................................43
4.2 Özelleştirmede Uygulanması Gereken Satış Fiyatı ....................................46




İKİNCİ KISIM


TÜRKİYE’DE KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ VE
ÖZELLEŞTİRME



BÖLÜM I

Türkiye’de Kamu İktisadi Teşebbüslerinin Kuruluşu ve Gelişimi




1. Cumhuriyet Öncesi Kamu İktisadi Teşebbüsleri ..............................................52
1.1 Osmanlı Devletinden Devralınan Kamu İktisadi Teşebbüsleri ..................52
1.2 İzmir İktisat Kongresi ................................................................................53
2. Erken Cumhuriyet Döneminde Kamu İktisadi Teşebbüsleri ............................54
2.1 1923-1933 ...................................................................................................55
2.2 1933-1950 ...................................................................................................55
3. Çok Partili Dönemde Kamu İktisadi Teşebbüsleri ...........................................57
3.1 1950-1960 ...................................................................................................57
3.2 1960-1980 ...................................................................................................59
4. 24 Ocak Sonrası Kamu İktisadi Teşebbüsleri ...................................................61
4.1 1980-2002 ...................................................................................................61
4.2 2002-2010 .................................................................................................. 66
5. Kamu İktisadi Teşebbüslerinin Türkiye Ekonomisindeki Önemi .....................67



BÖLÜM II


Türkiye’de Kamu İktisadi Teşebbüslerinin Fiyatlama ve Yatırım Politikaları,
Mali Görünümü ve Denetimi




1. KİT Mevzuatına Göre Fiyatlama ve Yatırım Politikaları .................................72
1.1 KİT’lerin Fiyatlama Politikaları .................................................................72
1.2 KİT’lerin Yatırım Politikaları .....................................................................73
2. KİT’lerin Mali Görünümü ................................................................................74
2.1 KİT-Hazine Arasındaki Net Fon Akımı .....................................................75
2.2 KİT-TCMB .................................................................................................78
2.3 KİT’lerin Görev Zararları ...........................................................................79
2.4 KİT’lerin Borç Durumu .............................................................................83
3. KİT’lerin Denetimi ...........................................................................................83



BÖLÜM III

Türkiye’de Kamu İktisadi Teşebbüslerinin Özelleştirilmesi




1. 24 Ocak Kararları ile Özelleştirmeye Geçiş ....................................................88
2. Özelleştirme Mevzuatı ......................................................................................91
3. 4046 Sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun ...............................93
3.1 İstihdam ile İlgili Özelleştirme İlkesi .........................................................93
3.2 Özelleştirme Yöntemleri ile İlgili İlke .......................................................96
3.3 Özelleştirmenin Diğer İlkeleri ....................................................................99
3.4 Özelleştirmeden Sorumlu Kurumlar ........................................................101



BÖLÜM IV

Türkiye’de Özelleştirme Uygulamaları



1. Özelleştirme Uygulamalarının Gelir-Gider Yönü ..........................................104
2. Uygulanan Özelleştirme Yöntemleri ..............................................................105
3. Özelleştirme Uygulamalarından Örnekler ......................................................111
3.1 Bankacılık Sektörü: Türkiye Halk Bankası ..............................................111
3.2 Telekomünikasyon Sektörü: PTT’nin T’si-Türk Telekom .......................116
3.3 Petrokimya Sektörü: Türkiye Petrol Rafi nerileri A.Ş. (TÜPRAŞ) ..........120
3.4 Enerji Sektörü: Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) ........................121
TABLOLAR .........................................................................................................125

EKLER..................................................................................................................141


KAYNAKÇA ........................................................................................................157


DİZİN ....................................................................................................................163



TABLO LİSTESİ


1. Osmanlıda 1913 İmalat Sanayinde Mülkiyet ve İstihdam ..............................127
2. KİT’lerin ve Özelleştirme Programındaki Kuruluşların Yarattığı
Katma Değer ..................................................................................................128
3. Sabit Sermaye Yatırımları ...............................................................................130
4. Seçilmiş Bazı Mal ve Hizmetlerin KİT Tarafından Üretimleri ......................131
5. KİT’lerin ve Özelleştirme Programındaki Kuruluşların Toplam
İstihdam Sayıları .............................................................................................132
6. Hazine’nin KİT’lere Yaptığı Toplam Ödemelerin Dağılımı ..........................133
7. KİT’lerin Hazine’ye Yaptığı Ödemelerin Dağılımı .......................................134
8. Toplam Vergi Hasılatı İçinde KİT Payı .........................................................135
9. KİT Hazine Arasındaki Net Fon Akımı ..........................................................136
10. KİT’lerin Görev Zararı ..................................................................................137
11. KİT Bilançolarında Yabancı Kaynaklar/Özkaynaklar ve
Kâr/Zarar/Net Kâr ...........................................................................................138
12. KİT’lerin ve Özelleştirme Programındaki Kuruluşların Stok Borçları .........139
13. Gerçekleştirilen Özelleştirme İşlemleri ..........................................................140



EK LİSTESİ



1. Kamu İktisadi Teşebbüslerinin Listesi............................................................143
2. Özelleştirme Yüksek Kurulu ve Özelleştirme İdaresi
Başkanlığının Görevleri ..................................................................................151
3. Özelleştirme Yöntemleri .................................................................................154
4. Özelleştirme Programında Bulunan Kuruluşlar ..............................................155