Deniz İş Sözleşmesi
Deniz İş Sözleşmesi
Mehmet Nusret BEDÜK
Sayfa Sayısı
:
337
Kitap Ölçüleri
:
16x23 cm
Basım Yılı
:
2012
ISBN NO
:
9786055335557
Yazarın diğer ürünlerine gözatmanızı tavsiye ederiz...
ÖNSÖZ Deniz taşımacılığı, dünya ticaretinde büyük bir paya sahip uluslararası bir sektördür. Bu alanda yaklaşık 1.2 milyon işçi çalışmaktadır. Kendine özgü gelenek ve uygulamaları nedeniyle denizcilik sektöründe çalışan gemi adamları ile işverenleri arasındaki iş ilişkileri özel olarak düzenlenmiştir. Deniz iş sözleşmesinin temel kaynağı olan 854 sayılı Deniz İş Kanunu, çalışma yaşamına ilişkin diğer mevzuat hükümlerinin çok gerisinde kaldığı ve uluslararası sözleşmelere uyum sağlayamadığı bir gerçektir. Doçentlik tezi olarak hazırladığımız bu çalışmada, gemi adamları ile işverenleri arasındaki sözleşme ilişkisi deniz iş hukuku mevzuatı hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek deniz iş sözleşmesi, klasik iş hukuku sözleşmelerinden ayıran yönleri ile ele alınmıştır. Bununla birlikte, denizcilik alanında iş ilişkilerini uluslararası standarda kavuşturmaya çalışan ILO ve IMO gibi uluslararası kuruluşların sözleşme ve kararları en güncel haliyle değerlendirilerek sözleşme taraflarını ilgilendiren önemli bilgilere ulaşılmıştır. Yazım sırasında yürürlüğe giren Türk Borçlar Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, İşçi Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve TBMM′nde kabul edilen Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu, şüphesiz çalışmamızı etkilsmiş ise de kitabın en son değişikliklere uygun olarak hazırlanmasına vesile olmuştur. Doktora öğrencisi olmakla onur duyduğum, kendisinden her zaman pozitif enerji aldığım, değerli fikir ve görüşleriyle bilimsel çalışmalarıma her zaman katkıda bulunan, doktora tez danışmanım, değerli hocam Prof.Dr. Haluk Hadi SÜMER′e bilhassa minnettarım. Doçentlik çalışmamı deniz iş hukuku alanında yapmaya karar verdiğimde, bu çalışmanın adını belirleyen ve yoğun iş yüküne rağmen yapmış olduğum tüm bilimsel çalışmalarımı okuyup değerlendirme zahmetinde bulunan, öğrencisi olmakla onur duyduğum değerli hocam Prof.Dr. M. Fatih UŞAN′a en içten teşekkürlerimi sunarım. Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi′nde göreve başladığım günden itibaren bizlere huzurlu çalışma ortamı sağlayan ve bir an önce doçent olmamız için sürekli telkinde bulunan ve dinamik yapısıyla bizleri gayrete getiren, hukuk fakültesi dekanımız Prof.Dr. Seyithan DELİDUMAN′a teşvik ve desteklerinden dolayı şükranlarımı sunarım. Değerli vakitlerini ayırıp kitabın tashihinde yardımcı olan kadim dostlarım ve meslektaşlarım Doç.Dr. Ali Cengiz KÖSEOĞLU ve Yrd.Doç.Dr. Recep MAKAS′a, tezi ticaret hukukçusu olarak değerlendiren arkadaşım Yrd.Doç.Dr. Serdar ACAR′a, kaynak temininde yardımcı olan Arş.Gör. Yusuf GÜLEŞCİ ve Arş.Gör. Ufuk DEMİRKAN′a teşekkürü bir borç bilirim. Tilburg Üniversitesi Hukuk Fakültesi′nde yönettiği "Sefarers′ Rights in the Light of the Globalised Maritime Industry" adlı yüksek lisans tezini bizimlepaylaşanProf.Dr.RogerBLANPAlN′e, "Seafarers′Rights" adlı kaynak kitabı gönderme zahmet ve nezaketinde bulunan Prof.Dr. Erol KAHVECİ′ye bu vesileyle teşekkür ederim. Çalışmam boyunca verdiğim her türlü sıkıntıya katlanan, sabır ve anlayış gösteren ve manevi desteklerini her zaman hissettiğim canım annem Beşire, sevgili eşim Nesrin ve biricik kızım Fatma Saliha′ya ne kadar teşekkür etsem azdır. Son olarak kitabın basımını üstlenen Ekin Basım Yayın Dağıtım A.Ş′nin yönetimi ve çalışanlarına içtenlikle teşekkür ederim. Yalova, Ekim 2012 Yrd.Doç.Dr. Mehmet Nusret BEDÜK İÇİNDEKİLER GİRİŞ 1 BİRİNCİ BÖLÜM GENEL BİLGİLER § 1. DENİZ İŞ SÖZLEŞMESİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR 7 I. GEMİ ADAMI (İŞÇİ) 8 A) GENEL OLARAK 8 B) GEMİ ADAMLARI (Seafarers) 12 1. Kaptan 14 2. Gemi Zabitleri 20 3. Tayfa 21 4. Diğer Yardımcılar 21 C) GEMİ ADAMI OLABİLME KOŞULLARI 21 D) YABANCI GEMİ ADAMLARI 22 II. İŞVEREN 23 III. İŞVEREN VEKİLİ 26 IV. İŞYERİ (GEMİ) 28 A) GENEL OLARAK 28 B) DENİZ İŞ KANUNU KAPSAMINDAKİ GEMİ 32 C) GEMİNİN BAĞLAMA LİMANI 36 § 2. DENİZ İŞ SÖZLEŞMESİNİN HUKUKİ KAYNAKLARI 37 I. ULUSAL KAYNAKLAR 37 A) Anayasa 37 B) Kanunlar 38 1. Deniz İş Kanunu 39 2. İş Kanunu 41 3. Türk Ticaret Kanunu 44 4. Türk Borçlar Kanunu 45 5. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu 46 6. işçi Sağlığı ve Güvenliği Kanunu - Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 48 7. Kabotaj Kanunu 49 8. Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu 49 9. Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanun 50 C) Tüzük, Yönetmelik Ve Diğer Kaynaklar 50 II. ULUSLARARASI KAYNAKLAR 52 A. ULUSLARARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜ (ILO) DÜZENLEMELERİ 54 1. Deniz iş Hukukuna İlişkin ILO Sözleşme ve Tavsiye Kararları 56 2. Denizcilik Çalışma Sözleşmesi (Maritime Labour Convention - MLC-2006) 62 a) Sözleşmenin Amacı 65 b) Sözleşmenin Yapısı ve içeriği 67 aa) Genel Olarak 67 bb) Sözleşmenin Yapısı 68 cc) Sözleşmenin İçeriği 69 c) Sözleşmenin Uygulama Alanı 73 d) Sözleşmenin Sağladığı Avantajlar 74 aa) Devletler Bakımından 74 bb) Gemi Sahipleri Bakımından 75 cc) Gemi Adamları Bakımından 75 e) MLC-2006′nın Diğer ILO Sözleşmeleri Üzerindeki Etkisi 75 f) Sözleşmenin Yürürlüğü 76 B) ULUSLARARASI DENİZ ÖRGÜTÜ (IMO) DÜZENLEMELERİ 76 1. Genel Olarak 76 2. Uluslararası Denizde Can Güvenliği Sözleşmesi (SOLAS- Safety of Life At Sea) 79 a) Genel Olarak 79 b) Uluslararası Güvenlik Yönetimi Kodu (ISM Kodu-lnternational Safety Management Code) 80 c) Uluslararası Gemi ve Liman Tesisi Güvenlik Kodu (ISPS Kodu - International Ship and Port Facility Security Code) 81 3. Gemilerden Kaynaklanan Deniz Kirliliğinin Önlenmesi Hakkında Uluslararası Sözleşme (MARPOL - Marine Pollution) 83 4. Gemi Adamlarının Eğitimi, Sertifikalandırılması ve Vardiya Tutma Esasları İle İlgili Uluslararası Sözleşme (STCW - Standards of Training, Certification and VVatchkeeping Convention) 84 § 3. GEMİ ADAMLARI İLE İLGİLİ TEŞKİLAT 87 İKİNCİ BÖLÜM DENİZ İŞ SÖZLEŞMESİ YAPILMASI, TARAFLARIN BORÇLARI, İŞİN DÜZENLENMESİ, SÖZLEŞMEDEN DOĞAN HAKLARIN KORUNMASI § 4. İŞ SÖZLEŞMESİNİN YAPILMASI 91 I. SÖZLEŞME YAPILABİLMESİ İÇİN ARANAN EHLİYET 91 A) SÖZLEŞME EHLİYETİ 92 B) ÇALIŞMA YETERLİLİĞİ 93 II. SÖZLEŞMENİN ŞEKLİ VE SÖZLEŞMEDE YER ALMASI GEREKEN HUSUSLAR 95 A) SÖZLEŞMENİN ŞEKLİ 95 B) SÖZLEŞMEDE YER ALMASI GEREKEN HUSUSLAR 96 III. SÖZLEŞME YAPMA ÖZGÜRLÜĞÜ VE SINIRLARI 98 A) SÖZLEŞME YAPMA ÖZGÜRLÜĞÜ 98 B) SÖZLEŞME YAPMA ÖZGÜRLÜĞÜNÜN SINIRLANDIRILMASI 98 1. Genel Olarak 98 2. Sözleşme Yapma Koşulları ve Sınırları (Yasakları) 99 a) Yaş Durumu 99 b) Eğitim Durumu 101 c) Sağlık Durumu 101 d) Yabancılık Durumu 103 3. Sözleşme Yapma Zorunluluğu 104 IV. SÖZLEŞME TÜRLERİ 105 A) BELİRLİ SÜRELİ - BELİRSİZ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ 105 1. Belirli Süreli İş Sözleşmesi 106 a) Genel Olarak 106 b) Belirli Sefer için Yapılan iş Sözleşmesi 107 2. Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi 108 B) DENEME SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ 109 C) ALT İŞVEREN, GEMİ KİRALAMA ve GEÇİCİ (ÖDÜNÇ) İŞ İLİŞKİSİ 112 1. Alt İşveren İlişkisi 112 2. Gemi Kiralama İlişkisi 115 3. Geçici (Ödünç) İş İlişkisi 117 § 5. TARAFLARIN BORÇLARI 120 I. GENEL OLARAK 120 II. İŞVERENİN BORÇLARI 121 A) ÜCRET ÖDEME BORCU 121 1. Genel Olarak Deniz İş Hukukunda Ücret 121 2. Ücretin Ödenmesi 124 3. Ücretin Ödenmemesi 129 4. Gemi Adamının Ücret Güvencesi 131 a) Genel Olarak 131 b) Gemi Alacaklısı Hakkı 134 B) İKAMET YERİ VE İAŞE SAĞLAMA BORCU 137 1. Genel Olarak 137 2. ikamet Yeri Sağlama Borcu 138 3. iaşe Sağlama Borcu 141 C) EŞİT İŞLEM YAPMA BORCU 145 D) GÖZETME (KORUMA) BORCU 148 1. Genel Olarak 148 2. Gemi Adamının Sağlık ve Güvenliğini Koruma 149 3. Gemi Adamının Yurda İadesini (Ülkesine Geri Dönmesini) Sağlama 155 III. GEMİADAMININ BORÇLARI 156 A) İŞ GÖRME BORCU 156 B) ÖZEN BORCU 158 C) DÜZENLEMELERE VE TALİMATA UYMA BORCU 159 D) SADAKAT BORCU 161 § 6. İŞİN DÜZENLENMESİ 162 I. GENEL OLARAK 162 II. ÇALIŞMA SÜRELERİ 163 A) NORMAL ÇALIŞMA 166 1. Genel Olarak 166 2. iş Süresine Bağlı Olmayan Çalışmalar 173 B) FAZLA ÇALIŞMA 177 1. Genel Olarak 2. Fazla Çalışma Sayılmayan Haller 3. Fazla Çalışmaların Belgelenmesi 4. Fazla Çalışma Ücreti III. DİNLENME SÜRELERİ A) ARA DİNLENMESİ B)HAFTATATİLİ C) ULUSAL BAYRAM ve GENEL TATİLLER D) TATİLLERE İLİŞKİN ORTAK ESASLAR E) YILLIK ÜCRETLİ İZİN 1. Genel Olarak 2. Yıllık Ücretli İzin Hakkından Yararlanma Koşulları 3. Yıllık Ücretli İzin Süreleri 4. Yıllık Ücretli İznin Kullanılması 5. Yıllık İzin Ücreti § 7. GEMİ ADAMININ SÖZLEŞMEDEN DOĞAN HAKLARININ KORUNMASI I. GENEL OLARAK II. İDARİ YOLLA KORUNMASI A) GENEL OLARAK B) İDARİ DENETİM 1. Ulusal Denetim 2. ILO MLC-2006 ile Sağlanan Denetim III. YARGISAL YOLLA KORUNMASI A) GENEL OLARAK B) GÖREVLİ ve YETKİLİ MAHKEME 1. Görevli Mahkeme 2. Yetkili Mahkeme C) DAVADA TARAF D) YARGILAMA ve USULÜ E) İSPAT VE DELİLLER IV. CEZAİ YAPTIRIMLAR ÜÇÜNCÜ BÖLÜM DENİZ İŞ SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ ve HUKUKİ SONUÇLARI § 8. SÖZLEŞMENİN SONA ERMESİ I. SÖZLEŞMENİN FESİH DIŞINDAKİ NEDENLERLE SONA ERMESİ A) SÖZLEŞME SÜRESİNİN DOLMASI VEYA SEFERİN SONA ERMESİ B) GEMİ ADAMININ VEYA İŞVERENİN ÖLMESİ C) GEMİNİN KAYBA UĞRAMASI, TERK EDİLMESİ, SAVAŞ GANİMETİ İLAN EDİLMESİ VEYA TÜRK BAYRAĞINDAN AYRILMASI D) TARAFLARIN ANLAŞMASI (İKALE) E) SÖZLEŞMENİN GEÇERSİZLİĞİ VE İPTALİ F) İŞYERİ (GEMİ) DEVRİNİN İŞ SÖZLEŞMESİNE ETKİSİ II. SÖZLEŞMENİN FESİH İLE SONA ERMESİ A) GENEL OLARAK 250 B) SÖZLEŞMENİN BİLDİRİMLİ FESHİ 251 1. Fesih Bildirimi ve Bildirim Süreleri 251 a) Fesih Bildirimi 251 b) Bildirim Süreleri 255 2. Bildirimli Feshin Hukuki Sonuçları 257 a) Genel Olarak 257 b) Bildirim Sürelerine Uyulmadan Yapılan Fesih (Usulsüz Fesih) 259 aa) Genel Olarak 259 bb) İhbar Tazminatı 259 c) Fesih Hakkının Kötüye Kullanılması 261 aa) Genel Olarak 261 bb) Fesih Hakkının Kötüye Kullanılmasının Yaptırımı 263 C) SÖZLEŞMENİN BİLDİRİMSİZ FESHİ 264 1. Genel Olarak 264 2. Gemi Adamı Bakımından Haklı Nedenler 266 a) Ücretin Kanun Hükümleri veya iş Sözleşmesi Gereğince Ödenmemesi 267 b) işveren veya işveren Vekilinin Gemi Adamına Karşı, Kanuna, İş Sözleşmelerine veya Sair İş Şartlarına Aykırı Hareket Etmesi 268 c) İşveren veya işveren Vekilinin Gemi Adamına Karşı Denizcilik Kural ve Teamüllerine veya Ahlak ve Adaba Aykırı Hareket Etmesi 269 3. işveren (Gemi Sahibi veya İşleteni) Bakımından Haklı Nedenler 269 a) Gemi Adamının Herhangi Bir Limanda Geminin Hareketinden Önce Gemiye Dönerek Hizmete Girmemesi veya Gemiye Hiç Dönmemesi 270 b) Gemi Adamının Gemide Hizmet Görmesinin Tutukluluk, Hapisveya Gemide Çalışmaktan Menolunması Gibi Sebeplerle İmkânsız Bir Hal Alması 272 c) Gemi Adamının işveren veya İşveren Vekiline Karşı, Kanuna, İş Sözleşmelerine Sair iş ve Çalışma Şartlarına Aykırı Hareket Etmesi 273 d) Gemi Adamının İşveren veya işveren Vekiline Karşı Denizcilik Kural ve Teamüllerine veya Ahlak ve Adaba Aykırı Hareket Etmesi 277 4. Sözleşmenin Her iki Tarafı için Ortak Haklı Nedenler 278 5. Fesih Hakkının Kullanılması 278 § 9. SÖZLEŞMENİN SONA ERMESİNİN HUKUKİ SONUÇLARI 281 I. GENEL OLARAK 281 II. KIDEM TAZMİNATI 282 A) GENEL OLARAK 282 B) KIDEM TAZMİNATINA HAK KAZANMA KOŞULLARI 283 1. Deniz iş Kanunu Kapsamına Giren Bir Gemide İş Sözleşmesi ile Çalışıyor Olma 283 2. Asgari Kıdeme Sahip Olma 285 3. Sözleşmenin Deniz İş Kanunu′nda Belirtilen Hallerden Biri Nedeniyle Sona Erme 285 a) Kıdem Tazminatına Hak Kazandıran Sona Erme Halleri 285 aa) Sözleşmenin Kanunun 14. Maddesinin 1. Bendinde Gösterilen Sebepler Dışında işveren Tarafından Feshedilmesi 28 bb)Sözleşmenin Kanunun 14. Maddesinin 2. Bendi Uyarınca Gemi Adamı Tarafından Feshedilmesi 286 cc) Sözleşmenin Kanunun 14. Maddesinin 3. Bendinde Gösterilen Sebeplerden Dolayı İşveren, İşveren Vekili veya Gemi Adamı Tarafından Feshedilmesi. 287 dd) Sözleşmenin Muvazzaf Askerlik Hizmeti Dolayısıyla Gemi Adamı Tarafından Feshedilmesi 28S ee) Sözleşmenin Bağlı Bulunduğu Kanunla Kurulu Kurum veya Sandıklardan Yaşlılık, Emeklilik veya Malullük Aylığı yahut Toptan Ödeme Almak Amacıyla Gemi Adamı Tarafından Feshedilmesi 290 ff) Sözleşmenin Gemi Adamının Ölümü İle Sona Ermesi 291 gg) Sözleşmenin Kanunun 14. Maddesinin 4. Bendi Sebebiyle Sona Ermesi... 292 b) Kıdem Tazminatı Hakkı Vermeyen Sona Erme Halleri 293 aa) Genel Olarak 293 bb) İş Kanunu′nun 14. Maddesine Göre Kıdem Tazminatına Hak Kazandıran Ancak Deniz İş Kanunu′nda Düzenlenmemiş Hükümler 294 C) KIDEM TAZMİNATININ HESAPLANMASI VE ÖDENMESİ 295 1. Kıdem Tazminatının Hesaplanması 295 2. Kıdem Tazminatının Ödenmesinde Temerrüt ve Faiz Uygulaması 300 III. GEMİ ADAMININ YURDA İADESİ 302 A) GENEL OLARAK 302 B) İADE ZORUNLULUĞU 303 1. İadeyi Gerektiren Yasal Nedenler 303 2. jade Talebi 306 3. İadenin Yapılacağı Yer 307 4. İade Masrafları 309 C) İADE ZORUNLULUĞU OLMAYAN HALLER 313 D) İADE ZORUNLULUĞUNA UYULMAMASININ SONUÇLARI 314 IV. ÇALIŞMA BELGESİ VERME ZORUNLULUĞU 315 SONUÇ YARARLANILAN KAYNAKLAR

Kargo Gönderim Saatleri;


© Copyright 2026
Sitemizde yayınlanan görsel ve yazılı