Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Temmuz (30)      Haziran (105)      Mayıs (68)      Nisan (89)

Varakasız Kıymetli Evrak

Varakasız Kıymetli Evrak



Sayfa Sayısı
:  
172
Kitap Ölçüleri
:  
21x18 cm
Basım Yılı
:  
1998
ISBN NO
:  
975-537-077-3

0,00 TL

Bu ürün şu anda stoklarımızda yok!
Yazarın diğer ürünlerine gözatmanızı tavsiye ederiz...









ÖNSÖZ


Menkul kıymetlere olan arz ve talebin karşılaştığı borsalarda, şirketlerin ihraç ettikleri menkul kıymetlerin miktarı ve buna bağlı olarak işlem sayısı gün geçtikçe artmaktadır. Menkul kıymet adetlerinin milyarlara ulaşması, menkul kıymetlerin günlük hareketlerini takip edilemez ve başa çıkılamaz hale getirmiştir. Bu durum sermaye piyasalarında çeşitli tedbirlerin alınmasını gerektirmiştir.

Bu tedbirlerin başında menkul kıymetlerin toplu saklanması ve toplu idaresi gelir. Ancak, büyüyen borsalarda bu önlemin yeterli olmadığı anlaşılmıştır. Böylece üzerinde binlerce kişinin hakkının tecessüm ettiği tek bir senedin basılması yoluna gidilmiştir. Haklara böyle bir senetle maddî varlık kazandırma, gerek Eşya Hukuku prensipleri, gerekse Ticaret Hukuku\\\\\\\′nun kıymetli evrak kavramı bakımından yeni hukukî kurumların oluşturulmasını icap ettirmiştir. Toplu senette varlık bulan haklar, tam anlamı ile maddî olarak ortaya çıkmadığından; bu hakların birer \\\\\\\"kıymet hakkı\\\\\\\" olduğu ortaya atılmıştır. Böylece, borsalarda kıymetli evrakın fonksiyonları geri plâna itilmiştir.


Türk Hukuku bakımından da bu husus, \\\\\\\"sermaye piyasası araçlarının\\\\\\\" kaydî hale getirilmesi sebebiyle önem taşımaktadır. Fevkalâde aktüel mahiyeti olan konu, acil kanunî düzenlemeyi gerektirmektedir. Sermaye Piyasası Mevzuatı yönünden konu \\\\\\\"Sermaye Piyasası Araçlarının Kaydî Değer Haline Getirilmesine İlişkin Esaslar Tebliğ\\\\\\\′i ile düzenlenmiştir. Bu Tebliğ, Danıştay 10\\\\\\\′uncu Dairesinin 9.6 .1997 Tarih ve 1997/577 Esas No\\\\\\\′lu Yürütülmenin Durdurulması kararı ile uygulamaya geçememiştir. Çalışmamızda anılan Tebliğ hükümleri gerek şekil, gerekse maddî hukuk bakımından incelenip değerlendirilmiştir. Çalışma yayma da bu şekilde arz edilmiştir. Zira, \\\\\\\"doçentlik tezi\\\\\\\" olarak sunulan bu eserde, konuya doktrin ve yapılacak kanunî düzenleme bakımından ışık tutma arzusu ile yaklaşılmıştır. Monografik eserimiz, bu bakımdan Sayın jüri üyelerinin değerli katkıları da nazarı dikkate alınarak yayına sunulmuştur.

Tezin yazımında değerli fikirlerini benden esirgemeyen ve çalışmayı okuyarak bana yol gösteren A. Ü. Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Başkanı Sayın Prof. Dr. Turgut Kalpsüz\\\\\\\′e bu vesileyle bir kez daha teşekkürlerimi sunmayı bir görev sayıyorum. Yine

tezin tamamlanması aşamasına dek desteğini esirgemeyen Sayın Prof. Dr. Sabih Arkan\\\\\\\′a teşekkürü borç bilirim.

Yapıcı eleştirilerde bulunan, doçentlik sınav jürimin Sayın üyeleri Prof. Dr. Fırat Öztan, Prof. Dr. Zühtü Aytaç, Prof. Dr. Kemal Çevik, Prof. Dr. Merih Kemal Omağ ve Prof. Dr. Hamdi Yasaman\\\\\\\′a katkılarından dolayı ayrı ayrı teşekkürlerimi sunarım..

Son olarak, bu çalışmayı basmayı üstlenen Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü Müdürü Sayın Prof. Dr. Yaşar Karayalçın\\\\\\\′a ve basımda, diğer aşamalarda büyük emekleri geçen Sayın Selçuk Veziroğlu ve Çiğdem Güner\\\\\\\′e de teşekkür ederim.


Ankara, 30.12.1997

Doç. Dr. Asuman TURANBOY



GİRİŞ

Sermaye piyasalarının bir çok ülkede giderek büyük önem kazandığı inkâr edilemeyecek bir gerçektir. Zira sermaye piyasaları, temel aracı olan halka açık şirketlerle tasarrufların yatırımlara aktarılmasını sağlayan bir ortamdır. Gerek Amerika, İngiltere gibi Common Law Hukukunun hakim olduğu ülkelerde, gerekse Almanya, İsviçre, Fransa, Avusturya gibi Kıta Avrupası ülkelerinde, menkul kıymetlere olan arz ve talebin karşılaştığı ortam olan borsalarda, şirketlerin ihraç ettiği menkul kıymetlerin miktarı ve işlem sayısı giderek artmıştır.

Bu ülkelerden dünyanın en büyük borsasına sahip olan Amerika Birleşik Devletleri\\\\\\\′nin New York Borsası\\\\\\\′nda (New York Stock Exchange) 196O\\\\\\\′lı yıllara kadar günlük ortalama işlem hacmi 3 milyon hisse senedi iken, bu miktar 1960 yılları başında dört kat artmış, 1970 yılında 52 milyon hisse senedi, 1985 \\\\\\\′li yıllarda ise yaklaşık 1 Milyara ulaşmıştır.1

Kıta Avrupası ülkelerinde de bu gelişme farklı olmamış, Almanya\\\\\\\′da hem borsadaki kıymetli kâğıt miktarı hem işlem hacmi İkinci Dünya Savaşı\\\\\\\′ndan sonra giderek artmıştır.2 İsviçre3, Avusturya4 ve Fransa\\\\\\\′da da5 aynı gelişmeler yaşanmıştır.

(1) von der DROBNIG, Ulrich; \\\\\\\"Dokumentloser Effektenverkehr\\\\\\\", Abschied vom
Wertpapier? Dokumentelose Wertbewegungen, im Effekten-, Gütertransport- und
Zahlungsverkehr, Frankfurt 1988, sh. 12 vd., ARONSTEIN, Martin; \\\\\\\"The Decline and
Fale of the Stock Certificate in America\\\\\\\", 1 Journal of Comparative Corporate Law and
Securities Regulation, 1978, sh. 273.
Amerika Birleşik Devletleri ve New York Borsası\\\\\\\′nda 20\\\\\\\′nci yüzyılın başlarında hisse senetlerinin günlük işlem hacmi 30 milyon, 1987\\\\\\\′de 200 milyon iken, Ağustos 1987\\\\\\\′de bu miktar 1 milyara ulaşmıştır. Bu konuda geniş bilgi için bkz., ARONSTEIN, Martin; \\\\\\\"Disappearing Stock Certificate\\\\\\\", Abschied vom Wertpapier? Dokumentlose Wertbewegungen im Zahlungsverkehr, Frankfurt 1988, sh. 42.
(2) Bu konuda geniş bilgi için bkz., ZÖLLNER, Wolfgang; \\\\\\\"Die Zuriickdrângung
des Verkörperung Elements bei den Wertpapieren\\\\\\\", Festschrift für Ludwig Raiser zum 70.
Geburtstag, Tübingen 1974, sh. 251 vd. Ayrıca borsada işlem gören kıymetli kağıt ve
bunların işlem hacmine ilişkin tablolar ve rakamlar için bkz., PETERS, Klaus;
Wertpapierfrei Effektensystem, Baden-Baden 1978, sh. 318 vd.
(3) İsviçre\\\\\\\′de 1985 yılında ihraç edilen İsviçre hisse senedi ve tahvillerinin
toplam değeri 28 milyar İsviçre Frank\\\\\\\′ına ulaşmıştır. Bu hususta bkz. HANDSCHIN,
Lukas; Papierlose VVertpapiere, Basel und Frankfurt am Main 1987, sh. 2-3. Sadece Zürich


İhraç edilen menkul kıymetlerin adedinin milyarlara ulaşması, menkul kıymetlerin günlük hareketlerinin takip edilemez ve başa çıkılamaz hale gelmesi çeşitli tedbirlerin alınmasını gerektirmiştir.

Bu tedbirlerden ilki, özellikle menkul kıymetlerin saklanması ve idaresine ilişkindir. Zira, piyasalardaki menkul kıymet miktarındaki işlem seyirindeki bu artış, bunların bankalar ve saklama merkezlerinde muhafazasını ve idaresini güçleştirmiştir. Böylece, menkul kıymetlerin münferit ve ada göre saklanması sisteminin yeterli olmadığı anlaşılmıştır. Çünkü, münferit ve menkul kıymet sahibinin adına göre saklama, artan menkul kıymet ve bunların mâliklerinin sayısı bakımından pek mümkün olmaktan çıkmıştır. Menkul kıymetlerin açık tevdii (offenes Depot) ya da kapalı tevdii (verschlossenes Depot) senetlerin müşteri adına saklanmasını ve saklayanın aynı iade etme mükellefiyetinin bulunmasını gerektirir.6 Yine bu sistemlerden açık tevdide saklayanın tevdi edilen kıymetleri idare etmesi de lâzım gelir.7 Bu ise milyarları aşan sayıdaki menkul kıymet için fevkalâde güçtür.

Menkul kıymetlerin adet olarak büyük miktarlara ve günlük işlemlerin de büyük sayılara ulaşması münferit ve ada göre saklamadan (Sondervervvahrung) toplu saklamaya (Sammelverwahrung) ve bunların toplu idaresine (Sammelverwaltung) geçilmesini zorunlu kılmıştır.8

Bu konuda ilk uygulama 1872 yılında Avusturya\\\\\\\′da Viyana Ciro İşlemleri ve Kasalar Birliği (Wiener Giro und Kassenverein) aracılığıyla yapılmıştır.9 1896 yılında ise Berlin Kasalar Birliği (Berliner Kassenverein) oluşturulmuştur.10 Bu gelişme 1937 yılında Depo Kanunu\\\\\\\′nun (Depotgesetz)11 çıkarılmasına sebep olmuştur. Bunu 1949

Borsası\\\\\\\′nda ise senet işlemleri hacmi 1980 yılında 132.597.000 İsviçre Franki\\\\\\\′na, 1985 yılında ise 308.337.00 İsviçre Franki\\\\\\\′na ulaşmıştır (Statisches Jahrbuch der Schweiz).
(4) SCHWIND, Axel; \\\\\\\"Die Bankenpraxis Österreich\\\\\\\" Abschied vom Wertpapier?,
Frankfurt 1988, sh. 54 vd.
(5) DRUEY, Jean, Nicolas; \\\\\\\"Die Entmaterialisierung des Wertpapiers\\\\\\\", Schweiz
Aktiengesellschaft, 1987, S.2, sh. 65.
(6) SCHÖNLE, Herbert; Bank und Börsenrecht, 2. Aufl. München 1976, sh. 283.
(7) HARTER, Winfried/FRANKE, Jörg/HOGREFE, Jürger/SEGER, Rolf:
Wertpapiere in Theorie und Praxis, 1993, 4. Aufl., Hannover/Frankfurt am Main, sh. 498
vd.
(8) Bu konuda geniş bilgi için bkz., l\\\\\\\′nci Bölüm §2.
(9) GRATHWOHL, Egon.; Die Eingentumsrechtliche Organisation der
Girosammelverwahrung im deutschen, französischen und schweizerischen Recht, Köln
1976, sh. 33.

(10) Gcsetz betreffend die Pflichten der Kaufleute bei Aufbewahrung fremder
Wertpapiere, 5 Juli 1896 (RGBL ı, s. 183).
(11) Gesetz über die Verwahrung und Anschaffung von NVertpapieren
(Depotgesetz) vom 7. Februar 1937. Bu kanun Saklamaya Verilmiş Kıymetli Evrak


yılında Fransa\\\\\\\′da Profesyonellerarası Menkul Kıymetler Takas Şirketi\\\\\\\′nin (SICOVAM-Societe Interprofessioneller pour la Compensation des valueurs mobilieres) kurulması izlemiştir.12 1970 yılında ise İsviçre\\\\\\\′de Menkul Kıymetler Ciro Anonim şirketi (Schvveizerische Effekten Giro AG) kurulmuştur.13

Toplu saklamada, menkul kıymetlerin, özellikle onların misli eşya (vertretbare Sache) niteliğinden faydalanılmıştır.14

Bütün bu gelişmeler borsada işlem gören kıymetli evrakın toplu saklanması ve kâğıdın maddî olarak değil, (Stückelos) kaydî olarak aktarılabilmesi amacını sağlamaya yöneliktir.^

Diğer taraftan kıymetli evrakın toplu saklanması ve kaydî devri, onun geleneksel bazı unsurlarını bertaraf etmiştir. Bu husus özellikle Kıta Avrupası Hukuk Sistemine dahil olan ülkeler açısından önem taşımaktadır. Zira, artık kıymetli evrakın devri maddî olarak değil, kaydî (tescille) olarak gerçekleşmektedir. Bu açıdan Türk Ticaret Kanunu\\\\\\\′nun 557\\\\\\\′nci maddesinde de belirtilen \\\\\\\"Kıymetli evrak öyle senetlerdir ki, bunlarda mündemiç olan hak senetten ayrı olarak dermeyan edilmediği gibi başkalarına da devredilemez\\\\\\\" tanımının menkul kıymetler için oldukça eskimiş olduğu anlaşılmaktadır.

Zira toplu saklama zaman içerisinde, misli nitelikteki menkul kıymetin müşteri adına bağımsız ve ayrı ayrı saklanması ve idaresine değil, tek bir senet ile (Sammelurkunde) saklanması ve idaresine dönüşmüştür.16

Özellikle yukarıda belirtilen ülkelerde, uygulamada içerisinde binlerce kişinin hakkının bulunduğu bir tek senedin (Sammel-Globalurkunde) basılması yoluna gidilmiştir. Zaman içerisinde bu gelişme de kâfi görülmemiş ve varakasız senet olgusu ortaya çıkmıştır. Buna bağlı olarak kıymet hakkı (Wertrecht) veya kıymetli haklar menkul kıymetin kapsadığı haklar olarak ele alınmıştır. Bu haklar senette tecessüm ettirilmeyip bir kayıt olarak defterde görülen haklardır (Schuldbuchforderungen).17 Böylece \\\\\\\"varakasız kıymetli evrak\\\\\\\" (papierlose Wertpapiere) kavramına ulaşılmıştır.


Kanunu olarak tercüme edilebilir. Biz çalışmamızda bu kanundan kısaca Depo Kanunu olarak söz edeceğiz.
\\\\\\\′nci Bölüm, §2,3.
(12) GRATHWOHL,E.;age.,s.33 vd.
(13) HANDSCHIN, L.; age., sh. 6.
(14) Bu hususta geniş açıklama için bkz..
(15) Bu hususta bkz., l\\\\\\\′nci Bölüm, §2,3.
(16) Bu hususta bkz., l\\\\\\\′nci Bölüm, §3.
(17) Bu hususta bkz., l\\\\\\\′nci Bölüm, §3.




Çalışmamızda, önce kısaca, varakasız kıymetli evrak kavramına ve gerçeğine ulaşılmasının tarihî gelişimi ele alınacaktır. Bu sebeple Birinci Bölümde, kıymetli evrakın saklanması türlerine değinilerek, toplu saklama ve toplu senet (Sammel-Globalurkunde) incelenecek, kıymet hakları kavramına (Wertrecht) nasıl varıldığı anlaşılacaktır. İkinci Bölümde, kıymetli evrakın tanımlayıcı unsurları ve fonksiyonları bakımından varakasız kıymetli evrak izah edilerek; geleneksel anlamdaki kıymetli evrakın varakasız ihdas edilip edilemeyeceği üzerinde durulacaktır. Bunu takiben üçüncü bölümde, kıymetli evrak olan menkul kıymetlerde varakasızlığm nasıl gerçekleştirilebileceği izah olunacaktır. Bu bölümde özellikle varakasızlığa konu olabilecek menkul kıymet çeşitlerine değinilecektir. İzleyen bölüm Türk Hukuku\\\\\\\′nda varakasız menkul kıymet uygulamalarının sözkonusu olup olamayacağına ilişkindir. Daha sonra ise, toplu saklama içerisinde ve toplu senette vücut bulan menkul kıymetlerin idaresi ele alınacaktır. Bu bölümde ayrıca, toplu senete konu olan hisse senetlerine ilişkin hakların kullanılması anlatılacaktır. Çalışmamızın son bölümünde ise, toplu saklama ve varakasız menkul kıymetlere dair ortaya çıkan münferit hukukî problemler izah edilecektir.

Varakasız menkul kıymetlerin Türk Hukuku bakımından da gelişen sermaye piyasası gerçeği için bir ihtiyaç olarak düşünülmesi ve düzenlenmesi gerekliliği vurgulanacaktır.

Nitekim, biz çalışmamızı tamamladığımızda, Türk Sermaye Piyasası Düzenlemelerinde henüz yer almayan \\\\\\\"Yabancı Sermaye Piyasası Araçlarının Kurul Kaydına Alınmasına ve Satışına İlişkin Esaslar Tebliği\\\\\\\",18 \\\\\\\"İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Uluslararası Pazar Yönetmeliği\\\\\\\",19 \\\\\\\"İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Uluslararası Pazar Takas ve Saklama İşlem Esasları Yönetmeliği\\\\\\\"20 1996 yılı içerisinde yürürlüğe girmiş; daha sonra ise yine Sermaye Piyasası Kurulu\\\\\\\′nun \\\\\\\"Sermaye Piyasası Araçlarının Kaydî Değer Haline Getirilmesine İlişkin Esaslar Tebliğ\\\\\\\′i21 ile konu düzenlenmeye başlanmıştır. Bu çalışmaya yukarıda anılan düzenlemeler de eklenerek, Türk Hukuku bakımından konu izah olunmuştur. Bu tebliğ Danıştay Onuncu Dairesinin 9.6.1997 tarih ve 1997/577 Esas No\\\\\\\′lu kararı ile 9.6.1997 tarihinde yürütmenin durdurulması kararı gereği uygulanamamıştır. Ancak, biz çalışmamızı doçentlik tezi olarak savunulduğu gibi orjinal şekliyle yayınlamak arzusuyla; tezde incelenen ve eleştirilen \\\\\\\"Sermaye Piyasası Araçlarının Kaydî Değer Haline Getirilmesine İlişkin Esaslar Tebliğ\\\\\\\"i hükümlerinin kanunkoyucu ve doktrine ışık tutabilmesi amacıyla, olduğu gibi yayınlıyoruz.

(18) R.G. 20 Mart 1996 T., 22586 S.
(19) R.G. 14 Haziran 1996 T., 22666 S.
(20) R.G. 14 Haziran 1996 T., 22666 S.
(21) R.G. 19 Aralık 1996 T., 22862 S.

İÇİNDEKİLER

BİBLİYOGRAFYA XIII
KISALTMALAR XXIX

GİRİŞ.

BİRİNCİ BÖLÜM
KIYMETLİ EVRAKIN SAKLANMASI TÜRLERİ VE TOPLU
SAKLAMA


§ 1 KIYMETLİ EVRAKIN SAKLANMASI TÜRLERİ 5
I. Kapalı Saklama (verschlossenes Depot) 5
II. Açık Saklama (offenes Depot) 6
§ 2 TOPLU SAKLAMA (SAMMELVERWAHRUNG) 7
I. Toplu Saklama Kavramanın Tarihî Gelişimi 8
II. Çeşitli Ülkelerde Toplu Saklama 9
A. Avusturya 9
B. Almanya 9
C. Fransa 10
D. İsviçre 11
E. Amerika Birleşik Devletleri 13
III. Toplu Saklamanın İşleyişi 14
A. Kıymetli Evrak Toplu Saklama Bankası
(Wertpapiersammelbank) 1 6
B. Kaydî Devir (Effektengiroverkehr) 17
C. Kaydî Devre Konu Olan Menkul Kıymetler 19
IV. Toplu Saklamada Müşteri ile Kredi Müessesesi (Banka)
Arasındaki Hukukî İlişki 20

A. Tevdî Sözleşmesi Açısından Toplu Saklama 20
B. Ardiye Sözleşmesi Açısından Toplu Saklama 23
C. Müşterek Mülkiyet Kavramı Açısından Toplu
Saklama 24
a. Genel Olarak 24
b. Müşterek Mülkiyetin Hukukî Sonuçları 29
V. Toplu Sakla İlişkisinde Birden Ziyade Kredi
Müessesesinin (Bankanın) Bulunması 29
A. İsviçre Hukuku\\\\\\\′nda 29
B. Alman Hukuku\\\\\\\′nda 32
TOPLU SENET (S AMMEL-GLOB ALURKUNDE) 34
§ 3.
I. Toplu Senedin Tarihî Gelişimi 34
II. Toplu Senedin Hukukî Niteliği 37
A. Toplu Senede Bağlanan Senetlerin Üzerindeki Mülkiyet
İlişkileri 40
B. Toplu Senet Üzerindeki Hakların Devri 42
III. Toplu Senedin Saklanmasında Birden Ziyade Kredi
Müesesesinin (Bankanın) Bulunması 42
§ 4. KIYMET HAKKI (WERTRECHTE-ENTMATERIALISIERTE
WERTRECHTE) 43
I. Kıymet Hakkı Kavramının Tarihî Gelişimi 43
II. Kıymet Hakkının Hukukî Niteliği 45

İKİNCİ BOLUM
KIYMETLİ EVRAKIN TANIMLAYICI UNSURLARI VE FONKSİYONLARI BAKIMINDAN VARAKASIZ KIYMETLİ
EVRAK

§ 1. KIYMETLİ EVRAKIN TANIMI VE VARAKASIZ KIYMETLİ
EVRAK 47
I. Kıymetli Evrakta Senet Kavramı 47
II. Toplu Saklamada, Toplu Senette ve Kıymet Haklarında
Senet Kavramı 52
§ 2 KIYMETLİ EVRAKTA ŞEKİL ŞARTI OLARAK EL İLE
İMZA VE VARAKASIZ KIYMETLİ EVRAK 53
I. Kıymetli Evrakta El ile İmza (Eigenhândige
Unterschrift) 53
vin

II. Toplu Senette ve Kıymet Haklarında İmza 55
§ 3. KIYMETLİ EVRAKIN FONKSİYONLARI VE VARAKASIZ
KIYMETLİ EVRAK 56
I. Kıymetli Evrakın Fonksiyonları 56
A. Kıymetli Evrakın Devir Fonksiyonu 56
1. Hamile Yazılı Kıymetli Evrakta 56
2. Emre Yazılı Kıymetli Evrakta 57
3. Nama Yazılı Kıymetli Evrakta 59
B. Kıymetli Evrakta Senedin İbrazı Şartı ve İyiniyetle
İktisap 59
II. Toplu Saklama, Toplu Senet ve Kıymet Haklarında Hakkın
Senede Bağlılığı, Devir Fonksiyonu ve Bu Hakların
İyiniyetle iktisabı 60
A. Toplu Saklamada ve Toplu Senette Hakkın Senede
Bağlılığı ve Devir Fonksiyonu 60
B. Kıymet Haklarında Hakkın Senede Bağlılığı ve Devir
Fonsiyonu 62
C. Toplu Saklama, Toplu Senet ve Kıymet Haklarında
Hakkın İyiniyetle İktisabı 63
§ 4 DEĞERLENDİRME 68

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
VARAKASIZ KIYMETLİ EVRAK OLABİLMELERİ
BAKAMINDAN MENKUL KIYMETLERİN ÖZELLİKLERİ VE
VARAKASIZ MENKUL KIYMET TÜRLERİ

1 VARAKASIZ KIYMETLİ EVRAK OLABİLMELERİ
BAKIMINDAN MENKUL KIYMETLERİN ÖZELLİKLERİ... 71
I. Menkul Kıymetlerin Genel Olarak Özellikleri 71
A. Kıymetli Evrak Özelliğini Taşıma 72
B. Hissedarlık veya Alacaklılık Hakkı Sağlama 73
C. Belirli Bir Meblâğı Temsil Etme 73
D. Yatırım Aracı Olarak Kullanılma 73
E. Dönemsel Gelir Getirme 74
F. Misli Nitelikte Olma 74
G. Seri Halinde Çıkarılma 75

H. İbarelerinin Aynı Olması 75
II. Varakasız Menkul Kıymetlerin Özellikleri 76
A. Menkul Kıymetlerin Kıymetli Evrak Olmaları ve
Varakasız Menkul Kıymet 76
B. Menkul Kıymetlerin Misli Nitelikleri, Seri Halinde
Çıkarılmaları, Yatırım Aracı Olmaları ve Varakasız
Menkul Kıymet 77
§ 2. VARAKASIZ MENKUL KIYMET TÜRLERİ 78
I. Hisse Senetleri (Aktien) 79
II. Tahviller (Schuldverschreibungen) 86
III. İlmühaberler (Zvvischenscheine) 92
IV. Kuponlar ve Talonlar (zinsscheine-Gevvinnanteilscheine-
Erneuerungsscheine) 94
V. Toplu Senet (Sammelurkunde) 95
VI. Diğer Misli Nitelikteki Kıymetli Evrak 96

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
TÜRK HUKUKUNDA MENKUL KIYMETLERİN SAKLANMASI VE KAYDÎ KIYMET HALİNE GETİRİLMESİ

§ 1. TÜRK HUKUKUNDA MENKUL KIYMETLERİN
SAKLANMASI VE TAKASI 103
§ 2. HİSSE SENETLERİNİN VE FON KATILMA BELGELERİNİN KAYDÎ KIYMET HALİNDE TOPLU SAKLAMA SENEDİNDE
TECESSÜMÜ VE TOPLU SAKLAMANIN İŞLEYİŞİ 107
I. Hisse Senetlerinin Kaydî Kıymet Haline Getirilmesi 107
II. Fon Katılma Belgelerinin Kaydî Kıymet Haline
Getirilmesi 109
III. Toplu Saklama Senedi 113
IV. Toplu Saklamanın İşleyişi 115
§ 3. ARACI KURUMLAR VE SERMAYE PİYASASI
ARAÇLARININ KAYDÎ KIYMET HALİNE
GETİRİLMESİ 120
I. Sermaye Piyasası Mevzuatına göre Aracı Kurumlar 120
II. Sermaye Piyasası Araçlarının Kaydî Kıymet Haline
Getirilmesinde Aracı Kurumlar 124
§ 4. DEPO SERTİFİKALARI 126
I. Genel Olarak 126
X

II. Türk Sermaye Piyasası Mevzuatında Depo Sertifikaları.... 127
III. Depo Sertifikalan Aracılığıyla Menkul Kıymetler
Üzerindeki Hakların Kullanılması 135
A. Oy Hakkı 136
B. Rüçhan (Onalım) Hakkı 137
C. Bedelsiz Yeni Pay Alma Hakkı 138
D. Menkul Kıymetlere İlişkin Ödemeler 138
IV. Yabancı Yatırım Fonları ve Depo Sertifikaları 139

BEŞİNCİ BOLUM
TOPLU SAKLAMADA VE TOPLU SENETTE MENKUL
KIYMETLERİN İDARESİ, GENEL KURULDA OY KULLANMA
VE RÜÇHAN HAKKININ KULLANILMASI

§ 1. TOPLU SAKLAMADA VE TOPLU SENETTE GENEL
OLARAK MENKUL KIYMETLERİ SAKLAYAN BANKANIN
İDARE GÖREVİ 141
§ 2. MENKUL KIYMETLERİN İDARESİNE İLİŞKİN MÜNFERİT
DURUMLAR 142
I. Kâr Paylarını ve Faizi Tahsil Etme 142
II. Kupon ve Talon Düzenleme 144
§3. GENEL KURULDA HİSSEDARLARIN OY
KULLANMASI 144
5 4. RÜÇHAN HAKKININ KULLANILMASI 148

ALTINCI BOLUM
MENKUL KIYMETLERİN TOPLU SAKLANMASI VE VARAKASIZ MENKUL KIYMETLERE İLİŞKİN OLARAK ORTAYA ÇIKAN MÜNFERİT HUKUKÎ PROBLEMLERİN
ÇÖZÜMÜ

§ 1. TOPLU SAKLANAN MENKUL KIYMETLERİN VE
VARAKASIZ ENKUL KIYMETLERİN REHNİ
(PFANDRECHT) 151
§ 2. TOPLU SAKLANAN MENKUL KIYMETLERİN VE
VARAKASIZ MENKUL KIYMETLERİN CEBRİ İCRASI
(ZWANGSVOLLSTRECKUNG) 156
I. Haciz (Pfândung) 158
II. İhtiyati Haciz (Arrest) 160
XI

III. İflâs (Konkursrecht) 161
A. Toplu Saklama Bankasının ya da Saklayan Bankanın
İflâsı 161
B. Banka Müşterisi Olarak Saklatanın İflâsı 163
SONUÇ 165