Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Ağustos (5)      Temmuz (44)      Haziran (85)      Mayıs (54)

Türk Miras Hukuku Açısından Veraset ve İntikal Vergisi

Türk Miras Hukuku Açısından Veraset ve İntikal Vergisi



Sayfa Sayısı
:  
312
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
1990

180,00 TL









ÖNSÖZ




Özel mülkiyeti benimseyen hemen her hukuk sistemi miras hakkım da kabul etmiştir. Miras hakkının kabul edildiği hemen her hukuk sisteminde devletin bu hakka doğrudan ya da dolaylı bir şekilde müdahale ettiği görülmektedir. Bu müdahale, ya devletin mirasçılığı, ya veraset yoluyla gerçekleşen intikallerin vergilendirilmesi, ya da her ikisinin bir arada uygulanması şeklinde gerçekleşmektedir. Türk hukuk sisteminde, belirli şartların varlığı halinde devletin mirasçılığı kabul edilmiştir. Ayrıca, veraset yoluyla gerçekleşen intikaller de Osmanlı Devleti döneminden beri çeşitli adlar altında ve değişik kapsamlarda vergilendirilmektedir. Ancak, veraset vergisiyle, veraset yoluyla gerçekleşen ivazsız intikaller vergilendirildiğinden sistemin sağlam işleyebilmesi ve vergiden kaçınmaların önlenebilmesi için sağlararası ivazsız intikallerin de vergilendirilmesi kaçınılmaz olmuştur. Bu nedenle, ivazsız intikallerin vergilendirilmesi esasına dayanan vergiyi düzenleyen kanunun adı \"Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu\" şeklinde ifade edilmektedir. Ancak, bu adın iki ayrı verginin varlığını çağrıştırmasına rağmen, tek bir vergi sözkonusudur; o da, ivazsız intikal vergisidir. Fakat sözkonusu vergiye konu olan ivazsız intikallerin gerçekleşmesi ya veraset yoluyla ya da sağlararası ivazsız kazandırmalar şeklinde olmaktadır.

Bu çalışma, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü\′nde hazırlanan \"Türk Miras Hukuku Açısından Veraset ve İntikal Vergisi\" adlı Yüksek Lisans Tezinin genişletilmiş ve güncelleştirilmiş şeklidir. Ancak, yayma hazırlarken tez hüviyeti ve muhafazaya çalışılmıştır. Yeni kaynaklardan gerekli alıntılar yapılmış, dipnotlar zenginleştirilmiştir. Ayrıca, daha sonra çıkan Danıştay kararları taranarak ilgili bölümlere yerleştirilmiştir. Kanun metni,Veraset ve İntikal Vergisi Genel Tebliğleri ve son beş yıl içinde yayınlanmış konuylaJlgili Danıştay kararları

metinleri eklenmiştir. Böylece hem teorik çalışma yapanlara, hem de özellikle hukukçu, muhasebeci ve malî müşavir gibi uygulamacılara yararlı olabilecek muhtevayı kazanması sağlanmıştır.

Çalışma bir \"özel hukuk anabilim dalı yüksek lisans tezi\" olmasına rağmen, daha çok vergi hukuku ağırlıklı hazırlanmış ve sonraki işlemeler de vergi hukuku ağırlıklı olmuştur. Bu nedenle, miras hukukuna ilişkin açıklamalar \"genel düzeyde\" yapılmış ve kalmıştır.

Bu kitabın oluşmasına esas teşkil eden tezin danışmanlığını üstlenen, beni uyaran, yönlendiren ve teşvik eden sayın hocam Doç. Dr. Mehmet ÜNÂL\′a; bu konunun tez olarak seçilmesini öneren, tez savunmasında jüri başkanı olan, değerli öneri ve eleştirilerinden yararlandığım sayın hocam Prof. Dr. Fikret EREN\′e; tezin yazılması ve jüri üyesi olarak savunulması esnasında değerli öneri ve eleştirileriyle katkıda bulunan sayın hocam Prof. Dr. Nami ÇAGAN\′a sonsuz teşekkürler ederim.

Tezin yazılması döneminde yardım ve hoşgörüsü için Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı sayın hocam Prof. Dr. Aydın ZEVKLİ-LER\′e; kitabın yayına hazırlanmasında gösterdiği ilgi ve teşviki, fakültemiz döner semaye işletmesi yayını olarak kitabın basılmasındaki desteklerinden dolayı fakültemiz dekanı sayın hocam Prof. Dr. Seyfullah EDİS\′e sonsuz teşekkürlerimi sunarım.

Gerek tezin hazırlanması, gerek kitap haline gelmesi aşamasında çok sayıda dostumun yakın ilgi, destek ve yardımını gördüm. Hepsine teşekkürler ediyorum.

Yetişmemde, tarifi imkânsız fedakârlıklara katlanan cefakâr anam ve fedakâr babama ne kadar teşekkür etsem azdır, diyorum.

Kitabın basılmasında ilgi ve yardımları için başta fakültemiz yaym işleri bürosu görevlileri olmak üzere, Ankara Üniversitesi Basını-evinin çalışanlarına da ayrıca ve özellikle teşekkür ederim.

Hiçbir çalışma noksansız ve hatasız olamamaktadır. Bu çalışmada da bilinen-bilinmeyen birçok noksan ve hatanın bulunduğu muhakkaktır. Sözkonusu noksanların giderilmesi ve hataların düzeltilmesi için beni uyaracak olanlara şimdiden teşekkür etmek isterim.


Buca/Mayıs 1990

Arş. Gör. Yusuf KARAKOÇ




İÇİNDEKİLER

Sayfa

Kısaltmalar . , , XI
Bibliyografya XIII

GİRİŞ
KONUNUN TAKDİMİ VE ÇALIŞMA PLANI


I. Konunun Takdimi 1
II. Çalışma Plânı 3


BİRİNCİ BÖLÜM

VERASET VE İNTİKAL VERGİSİNİN UYGULAMA ŞEKİLLERİ VE TARİHÎ GELİŞİMİ


§ 1. VERASET VE İNTİKAL VERGİSİNİN UYGULAMA ŞEKİLLERİ 5
I. Genel Açıklama 5
II. Veraset Vergisi , 7
A. Tereke Vergisi 7
B. Miras Payı Vergisi .. 11
III. İntikal Vergisi 13
IV. Karma Sistem 16
V. Ölü El Vergisi 18
§ 2. TÜRK VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ SİSTEMİNİN TARİHÎ GELİŞİMİ ... 20
I. Genel Açıklama 20
II. Osmanlı Devleti DöneBii 21
III. Cumhuriyet Dönemi , 22
VII

A. 797 Sayılı Kanun Dönemi 22
B. 7338 Sayılı Kanun Dönemi 26


İKİNCİ BÖLÜM

VERASET VE İNTİKAL VERGİSİNİN KONUSU VE VERGİ MÜKELLEFİYETİ


§ 1. VERASET VE İNTİKAL VERGİSİNİN KONUSU 31
I. Genel Açıklama 31
II. Verginin Konusu Olan İşlemler ve Vergilendirme
Şartlan 32
A. Verginin Konusu Olan işlemler 32
B. Vergilendirme Şartları 32
1- Mallar Açısından 33
a) Malların Türkiye\′de Bulunması Hali 33
b) Malların Yabancı Bir Ülkede Bulunması Hali 33
2- Kişiler Açısından 34
a) İntikal Lehine Olan Kişinin Türk Vatandaşı
Olması 35
b) İntikal Lehine Olan Kişinin Yabancı Olması 35
§ 2. VERGİ MÜKELLEFİYETİ 36
I. Kavram 36
II. Veraset ve İntikal Vergisi Mükellefiyetinin Doğması
İçin Gerekli Şartlar 41
A. Aslî Şartlar 42
1- Veraset Yoluyla veya Sair Suretle İvazsız Bir
İntikalin Varlığı 42
a) Veraset Kavramı 42
aa) Miras Hukuku Kavramı 44
bb) Ölüm 46
cc) Tereke veya Miras 48
dd) Muris veya Miras Bırakan 52
ee) Mirasçıhk 53
b) İvazsız İntikal Kavramı 56
VIII

2- İntikalin Bir Kişi Lehine Gerçekleşmesi 60
a) Vergi Mükellefi 60
aa) Gerçek Kişi Olaıı Mükellefler 61
bb) Tüzel Kişi Olan Mükellefler 63
b) Vergi Mükellefinin Tayininde Özellik Arzeden
Durumlar 65
aa) Gaipliğine Karar Verilen Kişinin Daha
Sonra Ortaya Çıkması 65
1) Gaip Murisin Ortaya Çıkması ..... 65
2) Gaip Mirasçının Ortaya Çıkması ... 66
bb) Mirasçılıkları Hükmen Sabit Olanlar . . 67
cc) Bankalardaki Kiralık Kasaların Durumu 68

3- Vergi Muafiyetinin Olmaması 68
4- İntikalin Vergi istisnaları Dışında Kalması ... 70
B. Şeklî Şart - Beyanname 77

1- Beyanname Verme Mükellefiyeti 77
2- Beyannamenin Verileceği Yer 78
3- Beyanname Verme Süresi 79

a) Veraset Yoluyla İntikaller 79
b) Sağlararası İvazsız İntikaller 80
c) Spor-Toto İkramiyeleri 80
4- Beyannamenin Süresi İçinde Verilmemiş Olması 80
III. Mükellefiyetin Başlangıcı ve Zamanaşımı 82
A. Veraset ve intikal Vergisinde Mükellefiyetin Baş
langıcı 82
B. Zamanaşımı 85
IV. Mirasçıların Vergi Sorumluluğu 87


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

MATRAHIN TAYİNİ, VERGİNİN TARHI, ORANI, ÖDENMESİ VE İHTİYAT TEDBİRLERİ

§ 1. MATRAHIN TAYİNİ 91
I. Genel Olarak Matrah 91
II. Safi Olmayan Terekenin Tesbiti 93
IX


III. Safi Terekenin Tesbiti 94
IV. Vergilendirilen Malların Değerlemesi 104
A. Değerleme Günü 104
B. Malların Değerlemesi 107
§ 2. VERGİNİN TARHI VE ORANI 108
I. Verginin Tarhı 108
A. ilk -Türkiyat 108
B. Kesin Tarhiyal , 110
II. Verginin Oranı . , 111
§ 3. VERGİNİN ÖDENMESİ VE İHTİYAT TEDBİRLERİ 114
I. Verginin Ödenmesi 114
II. İhtiyat Tedhirleıi 117
A. Vergiye Mukabil Alınacak Teminat 117
B. İhtiyat Tedbirleri 118

SOJNUÇ 121

Ekler I. Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu 125

II. Veraset ve İntikal Vergisi Genel Tebliğleri (1-22) . .. 144

III. Veraset ve İntikal Vergisine İlişkin Danıştay Kararları