Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Eylül (156)      Ağustos (118)      Temmuz (128)      Haziran (104)

Trafik Kazalarında Hukuki ve Cezai Sorumluluk

Trafik Kazalarında Hukuki ve Cezai Sorumluluk



Sayfa Sayısı
:  
1038
Kitap Ölçüleri
:  
16*24
Basım Yılı
:  
2017
ISBN NO
:  
978-605-300-231-4

203,04 TL









 

Trafik hukukunda sorumluluklar

 

Maddi ve manevi tazminat davaları

 

Kitabı hazırlarken, teori ile pratiği birleştirerek uygulamada sıkça ihtiyaç duyulan kendine özgü bir eser oluşturmayı amaç edinmiştim. Bu amaç doğrultusunda beşinci baskıyı sizlere sunmaktan mutluluk duyuyorum.

 

Dördüncü baskıdan sonra mevzuatta ve içtihatlarda değişiklikler olmuştur. Bedensel zararlarda zamanaşımının başlangıcı için zararın para ile ölçülebilir şekilde belirlenmesi gerektiği yönünde bugüne kadar savunduğumuz görüş Yargıtay tarafından kabul edilmiştir. Bizim görüşümüze uygun olarak verilen 16.03.2016 tarihli Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı kitapta işlenmiştir.

 

Son dönemlerde zorunlu sigortalarla ilgili önemli değişiklikler yapılması nedeniyle önemine binaen Trafik Hukukunda Sigortalar ve Güvence Hesabı ayrı bir bölüm halinde kitaba eklenmiştir. Özellikle 26.04.2016 tarihinde yayınlanan 6704 sayılı Kanun ile getirilen değişiklikten sonra trafik kazalarında dava açılmadan önce Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasına yazılı başvuruda bulunulması gerekecektir. Buna ilişkin ayrıntılar işlenmiş ve uygulamadaki yansımaları üzerinde durulmuştur.

 

Yine, ZMSS (Trafik) sigortacısının sorumluluk alanından çıkartılan destekten yoksun kalma zararları, yansıma zararlar ve sigortalının kendi kusuruna denk gelen zararlar ayrıntılı olarak incelenmiştir.

 

Uygulanmaya başlanan istinaf yolu da iş mahkemeleri yönünden incelenmiştir. Özellikle 24.11.2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun ile istinaf ve temyize ilişkin değişikliklerde işlenmiştir.

 

Yargıtay’ın yeni görüşlerinin okuyucuya aktarılması bakımından yeni emsal kararlar da ilgili konuların arkasına özetlerle eklenmiştir.

İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER........................................................................................IX
KISALTMALAR.....................................................................................XLI
GİRİŞ......................................................................................................1
BİRİNCİ BÖLÜM
TRAFİK HUKUKU KAVRAMLARI
I. TRAFİK KAVRAMI........................................................................................3
A. TRAFİĞİN TANIMI VE GELİŞİMİ....................................................3
B. TRAFİĞİN UNSURLARI...................................................................4
1. İNSAN UNSURU...............................................................................4
a. Sürücü.......................................................................................4
b. Yaya..........................................................................................4
c. Yolcu.........................................................................................4
d. Trafik Görevlisi...........................................................................5
2. ARAÇ UNSURU................................................................................5
3. ÇEVRE VE YOL UNSURU...................................................................5
C. TRAFİĞİN ÖNEMİ...........................................................................6
II. GENEL ANLAMDA KAZA KAVRAMI VE UNSURLARI.....................................6
A. KAZA KAVRAMI...............................................................................6
B. KAZANIN UNSURLARI....................................................................7
1. KİŞİYE VEYA EŞYAYA GELEN ZARAR.................................................7
2. DIŞARIDAN GELEN OLAY (DIŞ ETKİ)................................................8
3. İSTENİLMEYEN OLAY.......................................................................8
4. ANİ OLAY........................................................................................9
5. UYGUN İLLİYET BAĞI.....................................................................10
III. TRAFİK KAZASI VE TRAFİK KAZASINA İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR......10
A. TRAFİK KAZASI KAVRAMI VE İLGİLİ TANIMLAR.........................10
B. TRAFİK KAZASI SAYILAN HALLER...............................................11
1. TRAFİK KAZASININ MEYDANA GELDİĞİ YERE GÖRE........................11
a. Karayolunda Meydana Gelen Kazalar..........................................11
b. Karayolu Dışında Meydana Gelen Kazalar...................................12
2. TRAFİK KAZASINA KARIŞAN ARAÇLARA GÖRE................................13
C. İŞLETEN KAVRAMI VE İŞLETEN SAYILANLAR..............................14
1. GERÇEK İŞLETEN...........................................................................14
a. Araç Sahibi...............................................................................15
b. Ortak İşleten............................................................................17
c. İşletenin Belirlenmesi................................................................17
d. Araç Sahibi Dışındaki Gerçek İşletenler.......................................18
2. FARAZİ İŞLETEN............................................................................19
3. İŞLETENİN EYLEMLERİNDEN SORUMLU OLDUĞU KİŞİLER...............21
a. Sürücü.....................................................................................21
aa. İşleten Olan Sürücü...........................................................21
bb. İşleten Olmayan Sürücü.....................................................21
b. Aracın Kullanılmasına Katılan Yardımcı Kişiler..............................22
D. TRAFİK KAZASINDA KUSUR.........................................................22
1. KUSURUN OBJEKTİF YÖNÜNÜN BELİRLENMESİ...............................22
a. Trafik Kurallarına Göre Belirlenmesi...........................................22
aa. Asli Kusurlu Sayılan Durumlar.............................................23
bb. Diğer Kusur Durumların Belirlenmesi..................................23
b. Özen Kurallarına Gör Belirlenmesi..............................................24
2. KUSURUN SUBJEKTİF YÖNÜNÜN BELİRLENMESİ.............................24
3. KUSURUN DERECELENDİRİLMESİ...................................................25
a. Ağır Kusur................................................................................25
b. Hafif kusur...............................................................................25
c. Orta Kusur...............................................................................26
4. UYGULAMADAKİ KUSUR BELİRLEME YÖNTEMİ VE ELEŞTİRİLER.......26
5. CEZA MAHKEMESİNDE TESPİT EDİLEN OLGULARIN KUSURUN
BELİRLENMESİNE ETKİSİ...............................................................27
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI........................................................27
İKİNCİ BÖLÜM
TRAFİK HUKUKUNDAN DOĞAN HUKUKİ SORUMLULUKLAR
I. KUSURSUZ SORUMLULUK.........................................................................41
A. ÖZEN SORUMLULUĞU (OLAĞAN SEBEP SORUMLULUĞU)............43
1. SORUMLULUĞUN ŞARTLARI...........................................................45
2. SORUMLULUKTAN KURTULMA (KURTULUŞ BEYYİNESİ)...................45
3. İSTİHDAM EDENİN YARDIMCI KİŞİYE RÜCUU.................................46
B. TEHLİKE SORUMLULUĞU.............................................................46
1. İŞLETENİN KAÇINILMAZLIKTAN DOĞAN SORUMLULUĞU.................49
a. Kaçınılmazlık............................................................................49
aa. Kaçınılmazlık Kavramı........................................................49
bb. Kaçınılmazlığın Unsurları....................................................49
aaa. İrade Dışında Meydana Gelen Olay............................49
bbb. Davranış Kuralının veya Sözleşme Borcunun İhlâli......50
XI
ccc. İlliyet Bağının Bulunması..........................................50
ddd. Olayın Önlenemezliği................................................50
b. Kaçınılmazlığın Sorumluluğa Etkisi..............................................51
2. HAKKANİYET SORUMLULUĞU.........................................................52
C. HUKUKUMUZDA DİĞER KUSURSUZ SORUMLULUK TÜRLERİ......52
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI........................................................53
II. KUSUR (HAKSIZ FİİL) SORUMLULUĞU.....................................................59
A. KUSUR SORUMLULUĞU KAVRAMI................................................59
B. HAKSIZ FİİL.................................................................................62
C. HAKSIZ FİİLİN UNSURLARI.........................................................63
1. FİİL (DAVRANIŞ)...........................................................................63
a. Davranış Kavramı ve Sorumluktaki Rolü.....................................63
b. Davranışın Tanımı ve Unsurları..................................................64
c. Davranış Çeşitleri......................................................................64
aa. Olumlu Davranış (Bir Şey Yapma).......................................64
bb. Olumsuz Davranış (Bir Şey Yapmama)................................65
2. HUKUKA AYKIRILIK.......................................................................65
a. Genel Bilgi................................................................................65
b. Hukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Haller...................................66
3. ZARAR..........................................................................................68
a. Genel Olarak Zarar Kavramı......................................................68
b. Maddi Zararın Tanımı ve Unsurları.............................................68
aa. Malvarlığı..........................................................................69
bb. Malvarlığının Eksilmesi.......................................................69
cc. Azalmanın İrade Dışı Meydana Gelmesi...............................69
c. Manevi Zarar............................................................................70
d. Maddi Zarar Çeşitleri.................................................................70
aa. Fiili Zarar – Yoksun kalınan kar...........................................70
bb. Doğrudan Zarar – Dolaylı Zarar..........................................72
cc. Kişiye İlişkin Zarar – Eşyaya İlişkin Zarar............................73
4. İLLİYET BAĞI................................................................................73
a. Uygun İlliyet Bağı.....................................................................74
b. Ortak İlliyet Bağı.......................................................................75
c. Yarışan (Birlikte) İlliyet Bağı......................................................75
d. İlliyet Bağının Kesilmesi.............................................................76
5. KUSUR..........................................................................................76
a. Tanımı.....................................................................................76
b. Kusurun Türleri........................................................................77
aa. Kasıt.................................................................................77
bb. Kusur (Taksir – İhmal).......................................................77
c. Kusur Ehliyeti...........................................................................79
XII
aa. Genel Bilgi........................................................................79
bb. Temyiz Kudretinden Yoksun Olanların Sorumluluğu.............79
d. Kusurun ispatı..........................................................................79
e. Zarar Görenin Kusuru................................................................80
f. Üçüncü Şahsın Kusuru..............................................................80
III. İŞLETENİN SORUMLULUĞU VE SORUMLULUKTAN KURTULMA HALLERİ.81
A. İŞLETME HALİNDE OLAN ARACIN KAZASINDAN SORUMLULUK
(TEHLİKE SORUMLULUĞU) ŞARTLARI.........................................81
1. MOTORLU ARAÇ İŞLETME HALİNDE OLMALI...................................81
2. BİR ZARAR MEYDANA GELMELİ......................................................82
3. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİ İLE ZARAR ARASINDA UYGUN İLLİYET
BAĞI OLMALI................................................................................83
4. ZARAR HUKUKA AYKIRI KULLANIM NEDENİYLE MEYDANA GELMELİ.84
B. İŞLETME HALİNDE OLMAYAN ARACIN KAZASINDAN
SORUMLULUK ŞARTLARI..............................................................85
1. ARAÇ İŞLETME HALİNDE OLMAMALI...............................................85
2. ZARAR TRAFİK KAZASINDAN DOĞMALI..........................................86
C. SORUMLULUKTAN KURTULMA HALLERİ......................................86
1. GENEL SORUMLULUKTAN KURTULMA HALLERİ...............................87
a. Kusur Bulunmamalı...................................................................87
b. Araçtaki Bozukluk Kazayı Etkilememiş Olmalı..............................88
c. Mücbir Sebep...........................................................................89
d. Zarar Görenin Ağır Kusuru.........................................................90
e. Üçüncü Şahsın Ağır Kusuru.......................................................91
2. ÖZEL SORUMLULUKTAN KURTULMA HALLERİ.................................92
a. Aracın Çalınması veya Gasp Edilmesi..........................................92
b. Hatır İçin Taşıma veya Aracın Hatır İçin Verilmesi.......................93
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI........................................................94
IV. TRAFİK KAZASINDA İŞLETEN DIŞINDAKİ SORUMLULAR......................103
A. İŞLETEN OLMAYAN SÜRÜCÜNÜN SORUMLULUĞU.....................103
B. KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU’NA GÖRE SİGORTACININ
SORUMLULUĞU..........................................................................104
1. GENEL BİLGİ...............................................................................104
2. SORUMLULUĞUN UNSURLARI.......................................................105
3. TRAFİK KAZALARINDA DAVA AÇMADAN ÖNCE TRAFİK
SİGORTACISINA BAŞVURULMASI ÖN ŞARTI..................................106
4. TRAFİK SİGORTACISININ SORUMLULUĞUNA GETİRİLEN
KISITLAMALAR............................................................................107
5. DESTEKTEN YOKSUN KALMA, YANSIMA ZARAR VEYA SİGORTALININ
KUSURU HALİNDE TRAFİK SİGORTACISININ SORUMLULUĞU......108
a. Yansıma Zarar (Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira
mahrumiyeti vb) Halinde Sigortacının Sorumluluğu...................108
XIII
b. Destekten Yoksun Kalma Zararı Halinde Sigortacının Sorumluluğu
.............................................................................................109
aa. Üçüncü Kişinin Ölümü Dolayısıyla Ölenin Desteğinden Yoksun
Kalanların Zararları..........................................................109
bb. Sigortalının Ölümü Halinde Ölenin Desteğinden Yoksun
Kalanların Zararları..........................................................109
c. Sigortalının Kusuru Halinde Sigortacının Sorumluluğu................110
C. GÜVENCE HESABININ SORUMLULUĞU (ZMS SİGORTALARI
TARAFINDAN KARŞILANMAYAN ZARARLARDA)........................110
D. DİĞER KİŞİLERİN SORUMLULUĞU............................................111
1. HAYVAN BULUNDURANIN SORUMLULUĞU....................................111
2. EV BAŞKANININ SORUMLULUĞU..................................................112
3. YAYA VE BİSİKLET SÜRÜCÜLERİNİN SORUMLULUĞU.....................113
4. ÜRETİCİNİN (İMALATÇININ) SORUMLULUĞU................................114
5. RAYLI MOTORLU ARAÇ (TREN) İŞLETENLERİN SORUMLULUĞU......115
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI......................................................116
V. TRAFİK KAZASINDA DEVLET’İN SORUMLULUĞU....................................121
A. DEVLET’İN İŞLETEN OLARAK SORUMLULUĞU...........................121
B. DEVLET’İN YÖNETSEL İŞLEM VE EYLEMLERDEN (HİZMET
KUSURURUNDAN) DOĞAN SORUMLULUĞU...............................122
1. GENEL BİLGİ...............................................................................122
2. HİZMET KUSURUNUN SÖZ KONUSU OLDUĞU DURUMLAR..............122
a. Kötü İşleyen Hizmet................................................................122
b. Hizmetin Geç İşlemesi.............................................................124
c. Hizmetin Hiç İşlememesi.........................................................125
C. TRAFİK KAZASINDA YARALANANLARIN TEDAVİ GİDERLERİNİN
DEVLETÇE KARŞILANMASI.........................................................126
1. SİGORTA ŞİRKETLERİNİN SORUMLULUĞUNUN SONA ERMESİ.......127
2. SGK’CA TEDAVİ GİDERLERİYLE İLGİLİ ÖDEMELERİN BELİRLENMESİ
128
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI......................................................128
VI. HUKUK VE CEZA MAHKEMESİ KARARLARININ
BİRBİRLERİNE ETKİLERİ........................................................................134
A. HAKSIZ FİİL VE SUÇ KAVRAMLARI İLE BİRBİRLERİ ARASINDAKİ
ETKİLEŞİMLERİ..........................................................................134
1. SADECE HAKSIZ FİİL OLUŞTURAN HUKUKA AYKIRI FİİLLER..........136
2. SADECE SUÇ OLUŞTURAN HUKUKA AYKIRI FİİLLER......................136
3. HEM SUÇ HEM HAKSIZ FİİL OLUŞTURAN HUKUKA AYKIRI FİİLLER...137
B. CEZA MAHKEMESİ KARARLARININ HUKUK MAHKEMESİNDEKİ
ETKİLERİ....................................................................................138
1. BAĞIMSIZLIK İLKESİ VE İSTİSNALARI...........................................138
XIV
2. BAĞLANTILI DAVALAR VE BEKLETİCİ SORUN................................140
3. BERAAT KARARLARININ HUKUK MAHKEMESİNDEKİ ETKİLERİ........141
a. Yüklenen suçun Fail Tarafından İşlenmediğini veya İddia Edilen
Fiilin Gerçekleşmediğini Kesin Olarak Tespit Eden Beraat Kararı
Hukuk Hakimini Bağlar............................................................142
b. Delil Yetersizliğine Dayanan Beraat Kararları Hukuk Hâkimini
Bağlamaz...............................................................................143
4. CEZA VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA DAİR KARARLARIN HUKUK
MAHKEMESİNDEKİ ETKİLERİ........................................................144
a. Kusurluluğu Ortadan kaldıran Haller (Ayırt Etme Gücünün
Olmadığı) Nedeniyle Ceza Verilmesine Yer Olmadığına Dair
Kararların Hukuk Mahkemesindeki Etkisi...................................145
b. Cezalandırma Engellerinin Bulunması Nedeniyle Ceza Verilmesine
Yer Olmadığına Dair Kararların Hukuk Mahkemesindeki Etkisi....145
5. MAHKUMİYET KARARLARININ HUKUK MAHKEMESİNDEKİ ETKİLERİ
146
a. Mahkumiyet Kararının Bağlayıcı olduğu Haller...........................146
aa. Ceza Mahkemesi Kararının Kesin Hüküm Olduğu Mahkumiyet
Halleri.............................................................................146
bb. Ceza Mahkemesi Kararının Maddi Olguyu Tespit Eden
Mahkumiyet Halleri..........................................................147
cc. Ceza Mahkemesinin İlliyet Bağını Tespit Eden Mahkumiyet
Halleri.............................................................................148
dd. Ceza Mahkemesinin Hukuka Aykırılığı ve Kusuru Tespit Eden
Mahkumiyet Halleri..........................................................149
b. Mahkumiyet Kararının Bağlayıcı olmadığı Haller.........................150
aa. Kusurun Oranının Tespiti Bakımından Mahkumiyet Kararı
Hukuk Hakimini Bağlamaz................................................150
bb. Zararın Varlığı ve Miktarının Tespiti Bakımından Mahkumiyet
Kararı Hukuk Hakimini Bağlamaz......................................151
cc. Ayırt etme (temyiz kudretini) Gücünü tayin bakımından
Mahkumiyet Kararı Hukuk Hakimini Bağlamaz...................152
C. CEZA SORUŞTURMASININ HUKUK MAHKEMESİNE ETKİSİ.......153
1. TAKİPSİZLİK KARARLARININ HUKUK MAHKEMESİ KARARINA ETKİSİ. 153
2. AF KANUNU NEDENİYLE VERİLEN DÜŞME KARARININ HUKUK
MAHKEMESİ KARARINA ETKİSİ.....................................................154
D. CEZA MAHKEMESİNİN HUKUK MAHKEMESİ KARARINDAN
ETKİLENMESİ.............................................................................154
E. BAĞIMSIZLIK İLKESİNİN DİĞER MEDENÎ HUKUK İLİŞKİLERİNE
ETKİSİ........................................................................................155
F. TÜRK CEZA HUKUKUNDA TAZMİNAT YAPTIRIMI VE ŞİKAYETTEN
VAZGEÇMENİN TAZMİNATA ETKİSİ...........................................156
1. TÜRK CEZA KANUNUNDA TAZMİNAT YAPTIRIMI...........................156
2. HAPİS CEZASININ TAZMİNAT KARŞILIĞI ERTELENMESİ................157
XV
3. CEZA YARGILAMASINDA UZLAŞMA...............................................158
a. Trafik Kazasından Doğan Maddi ve Manevi Zarar İçin Uzlaşma...162
b. Uzlaşmanın Failler ve Müteselsil Sorumlular Üzerindeki Etkisi.....163
c. Uzlaşma Halinde Manevi Tazminat...........................................165
G. ŞİKAYETTEN VAZGEÇMENİN TAZMİNATA ETKİSİ.....................166
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI......................................................167
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
TRAFİK HUKUKUNDAN DOĞAN CEZAİ SORUMLULUKLAR
I. TRAFİK SUÇLARI.....................................................................................177
A. TRAFİK SUÇU KAVRAMI.............................................................177
B. TRAFİK SUÇLARININ HUKUKİ NİTELİĞİ...................................178
II. KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU’NDA DÜZENLENEN TRAFİK SUÇLARI VE
YARGILAMA USULÜ.................................................................................179
A. KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU’NDA DÜZENLENEN TRAFİK
SUÇLARI.....................................................................................179
1. SÜRÜCÜ BELGESİ OLMADAN MOTORLU ARAÇ SÜRME SUÇU..........180
2. ALKOLLÜ İÇKİ, UYUŞTURUCU VEYA KEYİF VERİCİ MADDELERİN
ETKİSİ ALTINDA ARAÇ SÜRME SUÇU............................................181
3. HIZ SINIRLAMALARINA İLİŞKİN SUÇLAR.......................................184
4. HIZ SINIRLAMALARINA İLİŞKİN SUÇLARDA CEZA UYGULANMAYACAK
HALLER.......................................................................................186
B. TRAFİK SUÇLARINDA YARGILAMA USULÜ................................187
1. TRAFİK SUÇLARININ KOVUŞTURULMASI VE GÖREVLİ MAHKEMELER
187
2. TRAFİK SUÇLARINDA TEKERRÜR..................................................188
3. CEZA PUANI UYGULAMASI...........................................................189
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI......................................................189
III. TÜRK CEZA KANUNU’NDA DÜZENLENEN SUÇLAR...................................194
A. KASITLI SUÇ...............................................................................194
1. TÜRK CEZA KANUNUNDA DOĞRUDAN KAST..................................194
2. TÜRK CEZA KANUNUNDA OLASI (DOLAYLI) KAST..........................194
B. TAKSİRLİ SUÇ VE TRAFİK HUKUKUNDA TAKSİRLİ SUÇ............195
1. TAKSİR KAVRAMI VE UNSURLARI.................................................195
2. TÜRK CEZA KANUNU’NDA TAKSİR................................................196
3. TÜRK CEZA KANUNUNDA BİLİNÇLİ TAKSİR...................................197
C. TRAFİK HUKUKUNDA TAKSİRLİ SUÇLARDA KUSURUN
BELİRLENMESİ...........................................................................199
1. KUSURUN BELİRLENMESİNDE HAKİM YETKİLİ VE GÖREVLİDİR.....199
2. KUSURUN DERECELENDİRİLMESİNDE BİLİRKİŞİ UYGULAMASI......200
D. TRAFİK CEZA HUKUKUNDA İLLİYET (NEDENSELLİK) BAĞI......202
XVI
1. ORTAK KUSURLARDA İLLİYET BAĞI..............................................203
2. ÖNE GEÇEN NEDEN VE İLLİYET BAĞI...........................................204
3. İLLİYET BAĞININ KESİLMESİ........................................................205
a. Üçüncü Kişinin Bağımsız Nitelikteki Kusuru...............................205
b. Zarar Görenin Kusuru..............................................................207
c. Ortak Kusurlu Davranışta İlliyet Bağı........................................208
d. Önlenemez (Mücbir Neden) Durum..........................................209
E. TÜRK CEZA KANUNU’NDA YER ALAN TAKSİRLİ SUÇLAR...........209
1. TAKSİRLE ADAM ÖLDÜRME (TCK m. 85).......................................209
2. TAKSİRLE ADAM YARALAMA.........................................................210
a. Taksirle Basit Yaralama (TCK m. 89/1).....................................210
b. Taksirle Ağır Yaralama (TCK m. 89/2)......................................211
c. Yüksek Oranda Kayıpların Gerçekleştiği Taksirle Ağır Yaralanmalar
(TCK m. 89/3)........................................................................211
d. Birden Çok Kişinin Taksirle Yaralanması (TCK m. 89/4)..............211
e. Taksirli Suçlarda Soruşturma ve Kovuşturmanın Şikayete Bağlılığı
(TCK m. 89/5)........................................................................211
F. TRAFİK GÜVENLİĞİNİ TEHLİKEYE SOKMA SUÇU (TCK m. 179)212
1. GENEL BİLGİ...............................................................................212
2. TRAFİK GÜVENLİĞİNİ SAĞLAYAN TEKNİK İŞARET VE İŞLETİM
SİSTEMİNİ DEĞİŞTİREREK TEHLİKEYE NEDEN OLMAK (TCK m. 179/1)
213
a. Suçun Maddi Unsurları............................................................213
b. Manevi Unsur.........................................................................216
c. Suça Teşebbüs ve İçtima.........................................................216
3. TEHLİKELİ OLABİLECEK ŞEKİLDE ARAÇ KULLANMA SUÇU (TCK m.
179/2).........................................................................................217
a. Suçun Maddi Unsurları............................................................217
b. Manevi Unsur.........................................................................219
c. Suça Teşebbüs, İştirak ve İçtima.............................................219
d. Ceza ve Muhakeme.................................................................219
4. ALKOL VEYA UYUŞTURUCU MADDE ETKİSİ YA DA BAŞKA BİR
NEDENLE TRAFİĞİ TEHLİKEYE SOKMA SUÇU (TCK m. 179/3)........220
a. Suçun Maddi Unsurları............................................................220
aa. Fail, Mağdur ve Suçun Konusu.........................................220
bb. Alkol veya Uyuşturucu Almış Olmak..................................220
b. Manevi Unsur.........................................................................224
c. Suça Teşebbüs, İştirak ve İçtima.............................................225
d. Yaptırım ve Muhakeme............................................................225
G. TRAFİK GÜVENLİĞİNİ TAKSİRLE TEHLİKEYE SOKMA (TCK m.
180)............................................................................................226
1. SUÇLA KORUNAN HUKUKİ DEĞER.................................................226
XVII
2. SUÇUN MADDİ UNSURLARI..........................................................227
3. MANEVİ UNSUR...........................................................................228
4. SUÇA TEŞEBBÜS, İŞTİRAK VE İÇTİMA...........................................228
5. YAPTIRIM VE MUHAKEME............................................................228
H. TRAFİK GÜVENLİĞİNİ TEHLİKEYE SOKMA SUÇU İLE
KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU İLİŞKİSİ.................................229
I. TRAFİK HUKUKUNDA YAYALARIN CEZAİ SORUMLULUĞU........229
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI......................................................231
IV. TÜRK CEZA HUKUKUNDA TAZMİNAT YAPTIRIMI...................................243
A. TÜRK CEZA KANUNUNDA TAZMİNAT YAPTIRIMI VE ŞİKAYETTEN
VAZGEÇMENİN ETKİSİ...............................................................243
1. TÜRK CEZA KANUNU’NDA TAZMİNAT YAPTIRIMI...........................243
2. ŞİKAYETTEN VAZGEÇMENİN TAZMİNATA ETKİSİ...........................244
B. HAPİS CEZASININ TAZMİNAT KARŞILIĞI ERTELENMESİ.........245
C. CEZA YARGILAMASINDA UZLAŞMA...........................................246
1. UZLAŞMA....................................................................................246
a. Uzlaşmanın Uzlaştırmacı Tarafından Yapılması..........................248
b. Uzlaşmanın Mahkeme Tarafından Yapılması..............................249
2. TRAFİK KAZASINDAN DOĞAN MADDİ VE MANEVİ ZARAR İÇİN
UZLAŞMA....................................................................................250
3. UZLAŞMANIN DİĞER FAİLLERE VE MÜTESELSİL SORUMLULARA
ETKİSİ........................................................................................251
4. MANEVİ TAZMİNATIN UZLAŞMA İLE ÖDENMESİ............................254
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI......................................................255
V. TRAFİK CEZA HUKUKU VE TÜRK CEZA HUKUKUNDAKİ CEZALARIN
UYGULANMASI........................................................................................256
A. SUÇLARIN KOVUŞTURULMASIYLA GÖREVLİ MAHKEME............256
B. CEZALARIN BELİRLENMESİNDE DEĞİŞİK DURUMLAR..............257
1. TEKERRÜR (SUÇUN YİNELENMESİ) VE HUKUKİ NİTELİĞİ..............257
a. Tekerrürün Koşulları................................................................259
aa. Kişi, Önceden İşlediği Bir Suç Nedeniyle Hapis veya Adli Para
Cezasına Mahkum Edilmiş Olmalıdır..................................259
bb. Önceki Mahkumiyet Hükmünün İnfazından İtibaren Belli Bir
Süre İçinde Yeni Bir Suçun İşlenmiş Olması Gerekir...........260
b. Tekerrürün Sonuçları...............................................................261
2. SUÇLARIN ÇOKLUĞU HALİ...........................................................263
a. Bileşik Suç..............................................................................263
b. Zincirleme Suç........................................................................264
c. Fikri İçtima.............................................................................265
C. CEZALARIN BELİRLENMESİ VE BİREYSELLEŞTİRİLMESİ..........266
XVIII
D. CEZANIN VERİLEMEYECEĞİ VEYA İNDİRİLEBİLECEĞİ DURUMLAR
269
E. HAKLARI KULLANMAKTAN YOKSUN BIRAKMA..........................271
F. HAPİS CEZASININ ERTELENMESİ..............................................271
G. HAPİS CEZASINA SEÇENEK YAPTIRIMLAR................................273
1. ADLİ PARA CEZASINA ÇEVİRME....................................................274
2. DİĞER SEÇENEK YAPTIRIMLAR.....................................................275
H. HÜKMÜN AÇIKLANMASI VE HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ
BIRAKILMASI.............................................................................276
1. HÜKÜM.......................................................................................276
2. HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI KARARI................277
3. HÜKMÜN AÇIKLANMASI VE SEÇENEK YAPTIRIMLAR......................278
4. AÇIKLANMASI GERİ BIRAKILAN KARARIN KALDIRILMASI..............278
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI......................................................278
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
TRAFİK KAZALARINDAN DOĞAN
MADDİ ZARAR VE TAZMİNATLAR
I. TRAFİK KAZASINDAN DOĞAN MADDİ ZARAR........................................287
A. ZARAR KAVRAMI........................................................................287
B. MADDİ ZARAR KAVRAMI TANIMI VE UNSURLARI.....................288
1. MADDİ ZARAR KAVRAMI..............................................................288
2. MADDİ ZARARIN UNSURLARI.......................................................288
a. Malvarlığı...............................................................................289
b. Malvarlığının Eksilmesi.............................................................289
c. Malvarlığındaki Eksilmenin İrade Dışı Meydana Gelmesi.............289
3. MADDİ ZARAR TÜRLERİ...............................................................290
a. Fiili Zarar - Yoksun kalınan kar.................................................290
b. Doğrudan Zarar - Dolaylı Zarar................................................291
c. Kişiye İlişkin Zarar - Eşyaya İlişkin Zarar...................................292
C. MADDİ ZARARIN İSPATLANMASI..............................................292
D. MADDİ ZARARIN HESAPLANACAĞI ZAMAN...............................293
E. MADDİ ZARAR MİKTARINA FAİZ EKLENMESİ...........................294
F. MADDİ ZARARIN DENKLEŞTİRİLMESİ (Yararın İndirilmesi)....295
1. GENEL BİLGİ VE YARAR KAVRAMI................................................295
2. DENKLEŞTİRMENİN ŞARTLARI......................................................297
a. Zarar Verici Olay Zarar Gören Lehine Ekonomikbir Yarar
Sağlamalıdır...........................................................................297
b. Zarar Verici Olay İle Yarar Arasında Uygun İlliyet Bağı Olmalıdır.298
XIX
c. Tarafların İradesi veya Bir Kanun Hükmü Yararın Denkleştirilmesini
Engellememelidir....................................................................299
aa. Üçüncü Kişilerin Zarar Gören’e İfa Amacı Taşımayan
Yardımları.......................................................................299
bb. Zarar Görenin Önlem ve Davranışları Sonucu Elde Edilen
Yararlar..........................................................................300
aaa. Zarar Görenin Zararı Kendi İmkanlarıyla Gidermesi...301
bbb. Zarar Görenin Yaptığı Kaza veya Hayat Sigortaları....301
cc. Haksız Fiil Nedeniyle Yapılmayan Giderler..........................301
dd. Ölenin Desteğinden Yoksun Kalınmasında Özel Durumlar...301
3. DENKLEŞTİRMEDE HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI (TMK m. 2)....302
4. DENKLEŞTİRME İŞLEMİNDE USUL SORUNLARI..............................302
G. TRAFİK KAZASINDAN DOĞAN MADDİ ZARAR ÇEŞİTLERİ.........303
1. EŞYA VE HAYVANLARA İLİŞKİN ZARARLAR....................................303
a. Tam Kayıp (Kullanılamaz Hale Gelme) Zararı............................303
b. Onarım Giderleri Zararı............................................................305
c. Onarılmış Eşyalarda Değer Kaybı Zararı....................................307
aa. Tam Olarak Onarılması İmkansız Araçlarda Değer Kaybı.....307
bb. Tam Olarak Onarılıp Eski Haline Getirilebilen Araçlarda Değer
Kaybı..............................................................................307
d. Gelir Yoksunluğu Zararı (Ek-Munzam Zarar)..............................308
e. Özel Aracın Onarım Süresince Kullanılamamasından Doğan Zarar
.............................................................................................309
2. İNSANA İLİŞKİN MADDİ ZARARLAR..............................................310
a. Bedensel Bütünlüğün Zedelenmesinden Doğan Maddi Zarar......310
aa. İyileştirme (Tedavi) Giderleri............................................311
bb. Kazanç Kaybı, Çalışma Gücünün Azalmasından veya Sürekli
Kaybından Doğan Zarar...................................................312
aaa. Çalışma Gücünün Geçici Kaybından Doğan Zarar......312
bbb. Çalışma Gücünün Sürekli Olarak Azalması veya
Kaybından Doğan Zarar..........................................312
aaaa. Çalışma Gücündeki Sürekli Azalmanın Oranı..313
bbbb. Zarar Görenin Gelir Durumu........................314
cccc. Çalışma Süresi ve Bunun Başlangıç Anı.........314
cc. Ekonomik Geleceğin Sarsılmasından Doğan Zarar..............315
b. İnsan Ölümünde Maddi Zarar..................................................315
aa. İyileştirme Giderleri ve Gelir Kaybı....................................316
bb. Gömme (Defin) Giderleri..................................................316
cc. Ölenin Desteğinden Yoksun Kalma....................................316
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI......................................................317
II. TRAFİK KAZASINDAN DOĞAN MADDİ TAZMİNAT..................................321
A. MADDİ TAZMİNAT KAVRAMI.....................................................321
XX
B. TAZMİNATIN AMACI VE ÖNEMİ.................................................321
C. MADDİ TAZMİNAT TÜRLERİ.......................................................323
1. AYNİ TAZMİNAT..........................................................................324
a. Haksız Olarak alınan Şeyin Semereleri İle Birlikte İade Edilmesi. 324
2. NAKDİ TAZMİNAT........................................................................326
b. İnsan Ölümünde Nakdi Tazmin (Destekten Yoksun Kalma
Tazminatı)..............................................................................330
D. TAZMİNATIN BELİRLENMESİ VE HESAPLANMASI.....................331
1. TAZMİNAT İLE ZARAR ARASINDAKİ İLİŞKİ....................................331
2. TAZMİNATIN KAPSAMI.................................................................332
3. TAZMİNATIN İNDİRİLMESİ VE TAZMİNATTAN İNDİRİM SEBEPLERİ333
a. Genel Bilgi..............................................................................333
b. Tazminattan Zarar Verene İlişkin İndirim Sebepleri...................334
aa. Zarar Verenin Kusuru Hafif Olmalıdır.................................334
bb. Zarar Veren Tazminatı Ödediğinde Yoksulluğa Düşecek
Olmalıdır.........................................................................335
cc. Hakkaniyet Tazminatta İndirim Yapmayı Gerektirmelidir.....336
c. Tazminattan Zarar Görene İlişkin İndirim Sebepleri...................337
aa. Zarar Görenin Zarar Doğuran Fiile Önceden Razı Olması....337
bb. Zarar Görenin Kusuru (Ortak Kusur).................................339
aaa. Zararın Doğumunda Ortak Kusur.............................342
aaaa. Zarara Engel Olacak Tedbirleri Almama veya
Özen Göstermeme......................................342
bbbb. Zarar Tehlikesini Göze Almak.......................343
bbb. Zararın Artmasında Ortak Kusur..............................344
aaaa. Zarar Görenin Meslek Değiştirmekten Kaçınması
.................................................................345
bbbb. Zarar Görenin Bir Ameliyat veya Tedaviden
Kaçınması...................................................346
ccc. Tazminat Yükümlüsünün Durumunu Ağırlaştırma.....346
cc. Zarar Görenin Bedensel Yatkınlığı (Bünyevi İstidatı)...........347
d. Takdire Bağlı (Durumun Gereği) İndirim Sebepleri....................348
aa. Tarafların Ekonomik Durumu............................................348
aaa. Zarar Verenin Yoksulluğa Düşecek Olması................348
bbb. Zarar Görenin Çok Yüksek Bir Gelire Sahip Olması....349
bb. Hatır (Yardım) İşleri.........................................................350
cc. Beklenmeyen Hal (Umulmayan Olay)................................351
dd. Yardımcı Kişi Konumundaki Üçüncü Kişinin Kusuru.............352
ee. Uzak (Zayıf) İlliyet Bağı....................................................353
ff. Diğer İndirim Sebepleri....................................................353
4. TAZMİNATIN TAMAMEN KALDIRILMASI........................................354
XXI
5. HESAPLANAN TAZMİNAT MİKTARINDAN HAKKANİYET SEBEBİYLE
ARTTIRMA VEYA İNDİRME YAPILAMAMASI...................................354
E. MADDİ TAZMİNAT HAKKININ MİRASÇILARA GEÇMESİ............355
1. EŞYAYA VERİLEN ZARARA İLİŞKİN TAZMİNATTA...........................355
2. BEDEN BÜTÜNLÜĞÜNÜN İHLALİYLE İLGİLİ TAZMİNATTA..............356
3. DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATINDA...............................356
F. TAZMİNATA UYGULANACAK FAİZ..............................................356
1. TAZMİNATLARA UYGULANACAK FAİZ TÜRÜ..................................356
2. TAZMİNATLARDA FAİZ BAŞLANGICI.............................................357
3. DAVA AÇILIRKEN FAİZ İSTEĞİ, FAİZİN TÜRÜNÜN VE FAİZİN
BAŞLANGICININ BELİRTİLMESİ....................................................358
G. BEDENSEL BÜTÜNLÜĞÜN İHLALİNDE VE İNSAN ÖLÜMÜNDE
TAZMİNAT..................................................................................359
1. GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK TAZMİNATI.............................................362
a. Bedensel Zarar Kavramı ve Korunması.....................................362
b. Geçici İş Göremezlikten Doğan Zarar........................................364
aa. Sakatlığın veya Hastalığın Çeşidi - Derecesi.......................367
bb. Sakatlığın veya Hastalığın Zarar Görenin Mesleğine Etkisi...367
cc. Zarar Görenin Elde Ettiği Gelir..........................................367
aaa. Giydirilmiş Ücret Kavramı ve Tespiti.........................367
bbb. Net Ücret Kavramı ve Tespiti...................................368
2. SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİK TAZMİNATI...........................................369
a. Yaşam Süresi (Muhtemel Ömür Süresi)....................................370
b. İş Görebilme Çağı (Faal Ömür Süresi - Çalışma Süresi)..............371
c. Maluliyet Oranı (meslekte kazanma gücü kaybı - Çalışma Gücü
Kaybı)....................................................................................372
aa. İş Göremezlik Oranının Tespiti..........................................374
bb. İş Göremezlik Oranının Tespitinde Kullanılan Cetveller.......375
aaa. Kılavuz Maluliyet Baremi.........................................375
bbb. SGK Maluliyet Baremi.............................................375
d. İşçinin Ücreti (Müstakbel Gelir Kaybı).......................................375
e. Kusurun Belirlenmesi...............................................................376
3. İŞ GÖREMEZLİKTE TAZMİNAT HESABI..........................................379
a. Tazminat Hesabında Dikkate Alınacak Etkenler.........................379
aa. İşçiye Bağlı Etkenler........................................................379
bb. İşverene Bağlı Etkenler....................................................382
b. Sürekli İş göremezlikte Zarardan ve Tazminattan Yapılacak
İndirimler...............................................................................382
aa. SGK Tarafından Sağlanan Parasal Yardımlar......................383
aaa. Geçici İş Göremezlik Ödeneği..................................384
bbb. Sürekli İş Göremezlik Ödeneği................................387
XXII
bb. Kişinin İş Göremezlik Oranı..............................................389
cc. Zarar Görenin Kendi Kusuru (Ortak Kusur)........................390
aaa. Zarar Görenin Kusurlu Bulunduğu Durumlar.............391
bbb. Kusurda ve Kaçınılmazlıkta Çeşitli Olasılıklar.............393
dd. İşverenin Müzayaka (Yoksulluk) Durumuna Düşmesi..........395
ee. Özel Sigorta Ödemeleri....................................................396
ff. İşverence ve Özel Kişilerce Yapılan Ödemeler....................397
gg. Sosyal Yardım Zamları ve Sürekli Bakıma Muhtaçlık Geliri...398
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI......................................................398
H. DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI..................................406
1. DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATINA İLİŞKİN KAVRAMLAR..406
a. Destek Kavramı......................................................................406
b. Destekten Yoksunluk Kavramı..................................................407
c. Destekten Yoksun Kalanlar......................................................407
2. DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATININ YASAL DAYANAĞI.....408
3. DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATININ KONUSU VE AMACI...410
4. DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATININ HUKUKİ NİTELİĞİ.....411
5. DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATINDA İŞLETENİN HUKUKİ
SORUMLULUĞU...........................................................................412
a. Kusurlu Sorumluluk.................................................................413
b. Kusursuz Sorumluluk...............................................................413
aa. Özen Sorumluluğu (Olağan Sebep Sorumluluğu)...............415
bb. Tehlike Sorumluluğu........................................................417
cc. İşletenin Kaçınılmazlıktan Doğan Sorumluluğu...................420
aaa. Kaçınılmazlık Kavramı ve Unsurları..........................420
bbb. Kaçınılmazlığın Sorumluluğa Etkisi...........................421
dd. Hakkaniyet Sorumluluğu..................................................423
6. DESTEKTEN YOKSUN KALMA ZARARI VE ZARARIN NİTELİĞİ..........423
a. Destekten Yoksun Kalma Zararının Niteliği................................423
aa. Kazançtan Yoksun Kalma Niteliği......................................423
bb. Zararın Yansıma Zarar Olup Olmadığı Sorunu....................424
b. Ödenmesi Öngörülen Zararların Çeşitleri...................................424
aa. Cenaze Giderleri..............................................................424
bb. Ölüm Hemen Gerçekleşmemişse Tedavi Giderleri...............425
cc. Çalışma Gücünün Azalması veya Kaybedilmesinden Doğan
Kayıplar..........................................................................426
7. DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATININ ÖZEL KOŞULLARI.....427
a. Destek Olan Kişinin Ölmesi......................................................427
b. Desteklik İlişkisinin Bulunması.................................................427
aa. Gerçek Destek (Fiili Destek).............................................427
bb. Varsayılan Destek (Farazi Destek).....................................428
XXIII
c. Destekte Bakım Gücünün Bulunması ve Destekten Yoksun Kalanın
Bakıma İhtiyacının Bulunması..................................................429
aa. Bakım Gücü....................................................................429
bb. Bakım İhtiyacı.................................................................429
8. DESTEKTEN YOKSUN KALMA ZARARININ HESAPLANMASI..............431
a. Zararın Hesaplanma Tarihi......................................................431
b. Desteğe Ait Gelirin Tespiti.......................................................432
aa. Bilinen Dönem Geliri........................................................433
aaa. Bakiye Ömür Hesabı...............................................433
bbb. Desteğin Geliri.......................................................434
bb. Bilinmeyen Dönem Geliri..................................................435
aaa. Aktif Dönem Geliri..................................................435
bbb. Pasif Dönem Geliri..................................................436
c. Desteğe Ait gelirin Paylaştırılması.............................................436
aa. Paylaştırmada İlkeler.......................................................436
bb. Paylaştırmada Eş ve Çocukların Payı.................................437
cc. Destek Gücü ve Bakım ihtiyacı Süresi................................437
aaa. Desteğin Bakım (Destek) Gücü Süresi......................437
bbb. Destekten Yoksun Kalanların İhtiyaç Süresi..............438
d. Destekten Yoksun Kalma Zarar ve Tazminat Hesabında İndirimler
.............................................................................................439
aa. Eşin Evlenme Şansı ve Çalışıp Kazanma Yeteneği...............439
aaa. Eşin Evlenme Şansı................................................439
bbb. Eşin Çalışıp Kazanma Yeteneği................................440
bb. Yapılmayan Masrafların Dikkate Alınması...........................440
cc. Desteğin (Müterafık) Kusuru............................................441
dd. Kaçınılmazlık (Hakkaniyet) İndirimi...................................441
ee. Miras Geliri......................................................................441
ff. Zarar Sorumulusunun Yoksulluk Durumuna Düşmesi.........442
gg. Hak sahiplerine Bağlanan Gelirler.....................................443
hh. Özel Sigortalar Tarafından Yapılan Ödemeler.....................444
aaa. Sigorta Ölen Destek Tarafından Yaptırılmışsa...........444
bbb. Sigorta İşleten Tarafından Yaptırılmışsa...................444
ıı. İşletence ve Üçüncü Kişilerce Yapılan Ödemeler................444
9. DESTEKTEN YOKSUN KALMA ZARARI HALİNDE TRAFİK
SİGORTACISININ SORUMLULUĞU.................................................444
a. Yansıma Zarar (Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira
mahrumiyeti vb) Halinde Sigortacının Sorumluluğu...................445
b. Destekten Yoksun Kalma Zararı Halinde Sigortacının Sorumluluğu
.............................................................................................445
aa. Üçüncü Kişinin Ölümü Dolayısıyla Ölenin Desteğinden Yoksun
Kalanların Zararları..........................................................445
XXIV
bb. Sigortalının Ölümü Halinde Ölenin Desteğinden Yoksun
Kalanların Zararları..........................................................446
c. Sigortalının Kusuru Halinde Sigortacının Sorumluluğu................446
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI......................................................447
BEŞİNCİ BÖLÜM
TRAFİK KAZALARINDAN DOĞAN
MANEVİ ZARAR VE TAZMİNATLAR
I. TRAFİK KAZASINDAN DOĞAN MANEVİ ZARAR.......................................463
A. MANEVİ ZARAR KAVRAMINI AÇIKLAYAN TEORİLER.................465
1. SÜBJEKTİF TEORİ........................................................................465
2. OBJEKTİF TEORİ..........................................................................465
3. KARMA TEORİ.............................................................................467
B. HUKUKA AYKIRI FİİLİN YÖNELDİĞİ VARLIĞIN TÜRÜNE GÖRE
MANEVİ ZARAR..........................................................................468
1. MADDİ NİTELİKTE OLMAYAN KİŞİSEL DEĞERLERİN İHLALİNE
DAYANAN MANEVİ ZARAR............................................................468
2. MADDİ NİTELİKTEKİ KİŞİSEL VARLIKLARA SALDIRI NEDENİYLE
ORTAYA ÇIKAN MANEVİ ZARAR....................................................469
3. KİŞİLİK HAKKINA DAHİL OLACAK MESLEKİ VE EKONOMİK
DEĞERLERE SALDIRI NEDENİYLE ORTAYA ÇIKAN MANEVİ ZARAR. 470
II. TRAFİK KAZASINDAN DOĞAN MANEVİ TAZMİNAT................................470
A. MANEVİ TAZMİNAT KAVRAMI....................................................470
B. MANEVİ TAZMİNATIN NİTELİĞİ VE İŞLEVİ...............................472
1. TATMİN GÖRÜŞÜ.........................................................................473
2. CEZA GÖRÜŞÜ.............................................................................474
3. TAZMİNAT (TELAFİ) GÖRÜŞÜ.......................................................474
4. CAYDIRICILIK (YARGITAY’IN) GÖRÜŞÜ.........................................475
C. MANEVİ TAZMİNAT DAVASININ AMACI....................................475
D. MANEVİ ZARAR HALLERİNDE TAZMİNAT İSTEYEBİLECEK
OLANLAR....................................................................................477
1. RUHSAL BÜTÜNLÜĞÜN İHLALİ HALİNDE.......................................477
a. Ruhsal Bütünlüğü Zarar Gören Kişi...........................................477
b. Ağır Bedensel Zarar Gören Kişinin Yakınları...............................478
c. Zarar Gören Kişinin veya Yakınlarının Mirasçıları........................479
2. ÖLÜM NEDENİYLE MANEVİ TAZMİNAT TALEBİNDE BULUNABİLECEK
OLANLAR.....................................................................................479
a. Anne ve Baba.........................................................................480
b. Eş..........................................................................................481
c. Çocuklar.................................................................................482
XXV
d. Kardeşler................................................................................483
e. Nişanlı ve Evlatlık....................................................................483
f. Diğer Yakınlar.........................................................................484
E. MANEVİ TAZMİNAT TAKDİRİNDE OLAYIN ÖZELLİKLERİ..........484
1. MANEVİ ZARARIN ÖNEMLİ OLMASI..............................................484
2. ZARAR GÖRENİN KENDİ KUSURU (ORTAK KUSURU)......................485
3. OLAYIN KAÇINILMAZLIK SONUCU OLUŞMASI................................486
4. SATIN ALMA GÜCÜ......................................................................486
5. TARAFLARIN SOSYAL VE EKONOMİK DURUMLARI.........................487
6. TAZMİNATIN TATMİN DUYGUSU OLUŞTURACAK TUTARDA OLMASI
487
7. TAZMİNATIN CAYDIRICILIK UYANDIRAN TUTARDA OLMASI..........488
8. TAZMİNAT DAVASININ GEÇ AÇILMASI..........................................488
9. OLAYIN OLUŞ ŞEKLİ....................................................................489
10. KİŞİNİN OLAY TARİHİNDEKİ YAŞI................................................489
a. Ölüm Tarihindeki Yaşı.............................................................489
b. Bedensel Zarar Tarihindeki Yaşı...............................................489
11. ÖLEN KİŞİNİN SAĞLIĞINDA DAVALI İLE ARASINDAKİ İLİŞKİNİN
NİTELİĞİ.....................................................................................490
F. MANEVİ TAZMİNATIN BÖLÜNMEZLİĞİ İLKESİ..........................490
1. MANEVİ TAZMİNATIN EK DAVA KONUSU YAPILAMAMASI..............491
2. ISLAH DİLEKÇESİ İLE MANEVİ TAZMİNAT İSTENİLMESİ................492
3. AÇILMAMIŞ SAYILAN DAVADAKİ TUTARIN BAĞLAYICI OLMAMASI. 493
4. BEDENSEL ZARARIN GELİŞEREK ARTIŞ GÖSTERMESİ....................493
5. MANEVİ TAZMİNATA MAHSUBEN BİR MİKTAR PARA ALINMASINA
RAĞMEN DAVA HAKKININ SAKLI TUTULMASI HALİ........................494
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI......................................................494
ALTINCI BÖLÜM
TRAFİK HUKUKUNDA SİGORTALAR VE GÜVENCE HESABI
I. SİGORTA KAVRAMI.................................................................................507
II. ZORUNLU SİGORTALAR..........................................................................509
A. TRAFİK (ZORUNLU MALİ SORUMLULUK) SİGORTASI...............511
1. TRAFİK SİGORTASININ KAPSAMI..................................................513
a. Kaza Yeri Yönünden Kapsam...................................................513
b. Araç Yönünden Kapsam..........................................................514
aa. Araç Türü Yönünden Kapsam...........................................514
bb. Aracın İşletmede Olup Olmamasına Göre Kapsam..............514
2. TRAFİK SİGORTASINCA KARŞILANAN ZARARLAR..........................515
XXVI
3. TRAFİK SİGORTASINCA KARŞILANMAYAN ZARARLAR....................515
4. İŞLETEN VE SÜRÜCÜ YAKINLARININ TRAFİK SİGORTASINDAN
YARARLANMA ŞARTLARI....