Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Ağustos (54)      Temmuz (128)      Haziran (105)      Mayıs (65)

Suça İştirakte Yardım Edenin Ceza Sorumluluğu

Suça İştirakte Yardım Edenin Ceza Sorumluluğu



Sayfa Sayısı
:  
387
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
2011
ISBN NO
:  
978-605-4396-29-0

35,00 TL











Üç bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde suça iştirake ilişkin genel bilgiler verilmiştir. Bu kapsamda öncelikle suça iştirakin tarihsel gelişimi, Roma Hukuku, Cermen Hukuku, Ortaçağ Hukuku, İslam Hukuku, Osmanlı Hukuku, Cumhuriyet sonrası Türk Hukuku, 765 ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunları çerçevesinde ele alınmıştır. Daha sonra suça iştirake ilişkin sistemlerle, yabancı ülkelerde ve Avrupa Birliği’nde suça iştirake ilişkin düzenlemeler incelenmiştir. İkinci bölümde suça iştirakin ve şerikliğin teorik yapısı ortaya konulmuştur. Bu çerçevede öncelikle suça iştirakin hukuki niteliği ve cezalandırılma nedenini açıklayan görüşlere yer verilmiş; ardından, fail-şerik ayrımını belirleyen görüşler eleştirileriyle birlikte ele alınıp, bunlara ilişkin değerlendirmelerde bulunulmuştur. Daha sonra da şerikliğin hukuki niteliği ve cezalandırılma niteliği konusunda görüşlerle şerikliğin tespitine ilişkin teoriler ele alınarak incelenmiş ve konuya ilişkin bir değerlendirme yapılmıştır. Bu bölümün sonunda ise şeriklik açısından suça iştirakin şartları incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise yardım eden ve onun ceza sorumluluğu konusunda bilgiler verilmiştir. Bu kapsamda öncelikle yardım eden kavramı açıklanarak, diğer benzer kavramlardan farkı ortaya konulmuştur. Daha sonra maddi ve manevi yardım türleri tek tek incelenmiştir. Daha sonra yardım eden açısından özelliği bulunan bazı durumlar ele alınmış, ardından da, bazı ceza hukuku kurumları karşısında yardım edenin sorumluluğunun nasıl etkileneceği açıklanmıştır. Son olarak da bazı suçlar ve kabahatler açısından yardım edenin ceza sorumluluğunun taşıdığı özelliklerle, yardım edenin cezasının nasıl belirlendiği ortaya konulmuştur. Sonuç bölümünde ise yukarıda belirtilen konulara ilişkin görüş ve önerilerle, ulaştığım sonuçlar belirtilmiştir. Giriş bölümünden İÇİNDEKİLER : ÖNSÖZ................................................................................................................... vii İÇİNDEKİLER.......................................................................................................ix KISALTMALAR..................................................................................................xix GİRİŞ..........................................................................................................................1 Birinci Bölüm SUÇA İŞTİRAK HAKKINDA GENEL BİLGİLER § 1. Suça İştirak-Suça İştirakin Tarihsel Gelişimi.............................5 I. Suça İştirak (Suç Ortaklığı) Kavramı.......................................5 II. Suça İştirakin Tarihsel Gelişimi................................................7 A. Roma Hukuku.........................................................................7 B. Cermen Hukuku...................................................................11 C. Orta Çağ Hukuku.................................................................11 D. XVIII-XIX. Yüzyıllar Hukuku..........................................15 E. İslam Hukuku........................................................................17 F. Osmanlı Hukuku..................................................................19 G. Cumhuriyet Sonrası Türk Hukuku..................................19 1. 765 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nda Suça İştirak................................................................................19 2. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nda Suça İştirak............................................................................... 24 § 2. Suça İştirake İlişkin Sistemler....................................................31 I. Genel Olarak.................................................................................31 II. Eşitlik Sistemi...............................................................................31 III. İkilik Sistemi................................................................................ 34 IV. Cezanın Faile Göre Belirlenmesi Sistemi............................. 36 V. Değerlendirme............................................................................. 38 § 3. Yabancı Ülke Hukuklarındaki Düzenlemeler...........................41 I. Almanya.........................................................................................41 II. Hollanda........................................................................................42 III. İspanya.......................................................................................... 44 IV. Fransa............................................................................................ 46 V. İtalya.............................................................................................. 48 VI. İsviçre.............................................................................................53 VII. İsveç............................................................................................... 54 VIII. Norveç........................................................................................... 54 IX. Danimarka.....................................................................................55 X. Avusturya......................................................................................55 XI. Macaristan.................................................................................... 56 XII. Belçika........................................................................................... 56 XIII. Yunanistan.....................................................................................57 XIV. Bulgaristan....................................................................................58 XV. Slovenya.........................................................................................59 XVI. Finlandiya..................................................................................... 60 XVII. Lüksemburg................................................................................. 60 XVIII. Rusya..............................................................................................61 XIX. Arnavutluk ...................................................................................62 XX. Bosna Hersek............................................................................... 64 XXI. Kanada...........................................................................................65 XXII. Brezilya.......................................................................................... 66 XXIII. Kolombiya.....................................................................................67 xi XXIV. Andorra..........................................................................................67 XXV. İngiltere......................................................................................... 68 XXVI. İskoçya............................................................................................74 XXVII. Arjantin..........................................................................................76 XXVIII. Suriye............................................................................................. 77 XXIX. Portekiz..........................................................................................78 XXX. Çin...................................................................................................78 XXXI. Meksika..........................................................................................79 XXXII. Avrupa Birliği ...............................................................................79 İkinci Bölüm SUÇA İŞTİRAKİN VE ŞERİKLİĞİN TEORİK YAPISI § 4. Suça İştirakin Hukuki Niteliği...................................................81 I. Genel Olarak.................................................................................81 II. Faili Dar Anlamda Kabul Eden Görüş.................................. 82 A. Genel Olarak......................................................................... 82 B. Faili Dar Anlamda Kabul Eden Görüşlerin Geliştirdiği Bağlılık Teorisi (Kuralı) ve İştirak Hükümlerinin Tipikliği Genişleten, İkincil, Tamamlayıcı Hükümler Olduğu Görüşü...................... 83 1. Failin Fiil İşlemesini Yeterli Kabul Eden Görüş (Asgari Bağlılık Kuralı)...................................85 2. Failin Fiilinin Kasti ve Hukuka Aykırı Olmasını Arayan Görüş (Sınırlı Bağlılık Kuralı).. 86 3. Failin Kusurlu Olmasını Arayan Görüş (Aşırı-Ekstrem Bağlılık Kuralı)................................ 86 4. Fiilin Cezalandırılabilir Olmasını Arayan Görüş(Katı Bağlılık Kuralı)....................................... 86 C. Bağlılık Teorisine Karşı İleri Sürülen Eleştiriler.......... 86 xii III. Faili Geniş Anlamda (İştirak Hükümlerinin Tipikliği Daraltan Hükümler Olarak )Kabul Eden Görüş..............................................................................................89 IV. İştirak Hükümlerini Muhtemel Çok Failli Suç Tipi Olarak Kabul Eden Görüş........................................................ 90 V. İştirak Hükümlerini Birden Fazla Muhtemel Çok Failli Suç Tipi Olarak Kabul Eden Görüş............................. 92 VI. Çok Failli Suç Tipi veya Tipleri Görüşlerine Karşı İleri Sürülen Eleştiriler...............................................................93 VII. Değerlendirme............................................................................. 94 § 5. Suça İştirakin Cezalandırılma Nedeni......................................99 I. Cezalandırılma Nedenini Nedensellik Bağına Dayanarak Açıklayan Görüşler............................................... 99 A. Şartların Eşitliğine Dayanan Görüşler........................... 99 B. Etken Sebep Ayrımına Dayanan (Şartlar Arasında Sebep ve Vesile Ayrımı Yapan) Görüşler.....101 II. Cezalandırılma Nedenini Politik ve Öze İlişkin Esasa Dayanarak Açıklayan Görüşler.................................. 102 A. Failin Tehlikeliliğine Dayanan Görüşler..................... 102 B. Antisosyal Davranışa Dayanan Görüşler..................... 103 III. Cezalandırılma Nedenini Teknik ve Şekli Esasa Dayanarak Açıklayan Görüşler............................................. 103 § 6. Fail–Şerik Ayrımını Belirleyen Görüşler................................105 I. Genel Olarak.............................................................................. 105 II. Fail-Şerik Ayrımını Sübjektif Esasa Dayandıran Görüşler (Sübjektif Teori)...................................................... 105 III. Fail-Şerik Ayrımını Objektif Esasa Dayandıran Görüşler (Objektif Teori)....................................................... 109 A. Şekli Objektif Teori........................................................... 109 B. Maddi Objektif Teori.........................................................111 IV. Fail-Şerik Ayrımını Fiil Hakimiyetine Dayandıran Görüşler...................................................................................... 112 V. Değerlendirme............................................................................119 § 7. Şerikliğin Hukuki Niteliği ve Cezalandırılma Nedeni...........123 I. Bağlılık Kuralına Dayanan Nedensellik (Sebebiyet Verme) Teorisi (Die Akzessorietatsorientierte Verursachungstheorie)............................................................ 123 II. Kusura İştirak (Kusurlu Şerik)Teorisi (Schuldteilnahmetheorie)......................................................124 III. Bağımsız (Saf) Nedensellik Teorisi (Die Reine Verursachungstheorie)............................................................124 IV. Bağlı Hukuki Değeri İhlal (Haksızlığın Karışması) Teorisi (Aksessorischen Rechtgutsan griff)...................... 125 § 8. Şerikliğin Tespitine İlişkin Teoriler........................................127 I. Genel Olarak.............................................................................. 127 II. Şart (Condictio Sine Qua Non-Olmazsa Olmaz Şart) Teorisi............................................................................... 127 III. Katkı Sağlama (Arttırma) Teorisi........................................ 129 IV. Kolaylaştıran veya Güçlendiren Nedensellik Teorisi (Zufluβ oder Verstarkerkausalitat)....................................... 133 V. Riskin Arttırılması Teorisi (Risikoerhöhungslehre)....... 138 VI. Değerlendirme........................................................................... 150 § 9. Suça İştirakin Şartları...............................................................153 I. Birden Fazla Kişinin Varlığı................................................... 153 II. Birden Fazla Hareketin Varlığı ............................................. 155 III. Hareketlerin Nedensel Olması.............................................. 158 A. Hareketlerin Fiilin Olmazsa Olmaz Koşulu Olması Gerektiği Görüşü................................................ 158 B. Fiilin İşleniş Şeklini Değiştiren, Etkileyen Hareketlerin Nedensel Olduğu Görüşü....................... 159 C. Hareketlerin Diğer Suç Ortaklarının Hareketleri Açısından da Nedensel Olması (Onlara Katkı Sağlaması) Gerektiği Görüşü......................................... 160 xiv D. Suçun İşlenmesine Yönelik Her Hangi Bir Katkıyı Nedensel Kabul Eden Görüş.............................161 E. Fiilin Gerçekleşmesini Kolaylaştıran, Destekleyen, Muhtemel Hale Getiren Hareketleri Nedensel Kabul Eden Görüş.....................161 F. Hareketlerin Nedenselliği Konusunda Bazı Sorunlar .............................................................................. 162 1. Hareketin Netice İle Bağlantısının Doğrudan Doğruya Olmaması................................ 162 2. Soyut-Somut Nedensellik Sorunu.......................... 163 a. İştirake Teşebbüsü Kabul Eden Görüş ........... 163 b. Somut Nedenselliği Kabul Eden Görüş........... 164 c. İştirak İradelerinin Birleşmesini Yeterli Kabul Eden Görüş............................................................. 165 IV. İştirak İradesi............................................................................. 165 V. Bir Suçun İcrasına Başlanmış Olması ................................. 172 VI. Suçun Bütün Ortaklar Açısından Aynı Olması..................174 A. Genel Olarak........................................................................174 B. Kararlaştırılan Suçun Nitelikli Halinin İşlenmesi...............................................................................175 C. Kararlaştırılan Neticeden Daha Ağır Bir Neticenin Oluşması veya Başka Bir Suçun İşlenmesi...............................................................................176 1. “İştirakte Sorumluluğun Sınırını Anlaşma Belirler” Görüşü.......................................................... 177 2. İştirakte Sorumluluğun Sınırını Şartların Eşitliğine Dayanarak Açıklayan Görüş................. 177 3. İştirakte Sorumluluğun Sınırını Neticenin Öngörülebilir Olmasına Göre Belirleyen Görüş..178 4. İştirakte Sorumluluğun Sınırının Kanuna Göre Belirleneceği Görüşü....................................... 179 5. Değerlendirme............................................................. 179 xv D. Kararlaştırılan Hareket Dışında Onun Yerine Başka Bir Hareketin Yapılması veya Başka Bir Suç Oluşturan İkinci Hareketin Yapılması.................. 180 E. Yanılma ve Sapma...............................................................181 VII. Sınırlı Bağlılık Kuralı................................................................181 A. Genel Olarak........................................................................181 B. Sınırlı Bağlılık Kuralının Şartları.................................. 182 C. Sınırlı Bağlılık Kuralının Sonuçları.............................. 184 Üçüncü Bölüm SUÇA İŞTİRAKTE YARDIM EDEN § 10. Yardım Eden-Yardım Edenin Farkı..........................................187 I. YARDIM EDEN....................................................................... 187 II. YARDIM EDENİN FARKI.................................................. 194 A. Doğrudan Failden (Müstakil Failden) Farkı.............. 194 B. Müşterek Failden (Birlikte Failden) Farkı................... 195 C. Azmettirenden Farkı.........................................................202 D. Dolayısıyla Failden Farkı.................................................205 E. Ajan Provokatörden (Tahrikçi Ajandan) Farkı..........206 F. Suç Delillerini Yok Etme, Gizleme veya Değiştirme Suçundan Farkı............................................207 G. Suçluyu Kayırma Suçundan Farkı..................................211 H. Suç İşlemeye Tahrik Suçundan Farkı............................ 213 I. Suçu ve Suçluyu Övme Suçundan Farkı...................... 215 § 11. Yardım Türleri...........................................................................217 I. Maddi Yardım Türleri..............................................................217 A. Fiilin İşlenmesinde Kullanılan Araçları Sağlamak...............................................................................217 xvi B. Suçun İşlenmesinden Önce veya İşlenmesi Sırasında Yardımda Bulunarak İcrasını Kolaylaştırmak...................................................................220 II. MANEVİ YARDIM TÜRLERİ..........................................224 A. Suç İşlemeye Teşvik Etmek.............................................224 B. Suç İşleme Kararını Kuvvetlendirmek.........................226 C. Suçun İşlenmesinden Sonra Yardımda Bulunacağını Vaat Etmek................................................. 229 D. Suçun Nasıl İşleneceği Hususunda Yol Göstermek...........................................................................233 § 12. Yardım Eden Açısından Özelliği Bulunan Bazı Durumlar.....237 I. Genel Olarak.............................................................................. 237 II. Nötr (Tarafsız) Hareketler (Alltagshandlungen- Neutrale Beihilfe)..................................................................... 237 III. Suç Mahalinde Bulunma–Suçun İşlenmesine Göz Yumma........................................................................................248 IV. Gözcülük Yapma....................................................................... 252 § 13. Yardım Edenin Ceza Sorumluluğu...........................................257 I. Bazı Ceza Hukuku Kurumları Açısından Yardım Edenin Ceza Sorumluluğu..................................................... 257 A. Hukuka Uygunluk Nedenleri......................................... 257 B. Hukuka Uygunluk Nedenlerinde Sınırın Aşılması................................................................................ 261 C. Objektif Cezalandırılabilirlik Şartları..........................263 D. Kusurluluk...........................................................................264 1. Genel Olarak................................................................264 2. Kusur Yeteneği (İsnad Yeteneği) ............................267 3. Kusurluluğu Etkileyen (Kaldıran veya Azaltan) Nedenler......................................................269 4. Hata ve Sapma............................................................. 273 a. Hukuki Hata.......................................................... 274 b. Suçun Maddi Unsurlarına İlişkin Fiili Hata.. 275 xvii c. Suçun Nitelikli Unsurlarında Fiili Hata.......... 279 d. Hukuka Uygunluk Nedenlerinde Fiili Hata..280 e. Kusurluluğu Etkileyen Nedenlerde Fiili Hata.......................................................................... 281 f. Neticede Fiili Hata veya Sapma (Şahısta Hata veya Hedefte Sapma)............................................282 g. Suçta Sapma...........................................................285 h. Nedensellik Bağında Hata..................................286 E. Suça Etki Eden Nedenler.................................................287 F. Şahsi Cezasızlık Sebepleri ve Cezayı Kaldıran Şahsi Sebepler..................................................................... 297 G. Gönüllü Vazgeçme............................................................. 298 1. Genel Olarak................................................................ 298 2. İştirak Halinde İşlenen Suçlarda Gönüllü Vazgeçme......................................................................300 a. Failin Vazgeçmesi.................................................306 b. Yardım Edenin Vazgeçmesi................................307 H. Suçun İşlendiği Yer ve Zaman........................................309 I. Dava ve Ceza İlişkisini Ortadan Kaldıran Nedenler...............................................................................311 1. Ölüm...............................................................................311 2. Af.................................................................................... 312 3. Zamanaşımı..................................................................314 4. Şikayetten Vazgeçme veya Geri Alma.....................319 5. Önödeme.......................................................................319 6. Uzlaşma......................................................................... 320 J. Sorumsuzluk ve Dokunulmazlıklar............................... 321 1. Cumhurbaşkanının Sorumsuzluğu........................ 321 2. Milletvekillerinin Sorumsuzluluğu ve Dokunulmazlığı.......................................................... 322 3. Diplomatların Dokunulmazlığı...............................324 4. Yabancı Askerlerin Dokunulmazlığı...................... 325 xviii II. Bazı Suçlar Açısından Yardım Edenin Ceza Sorumluluğu.............................................................................. 326 A. İhmali Suçlar....................................................................... 326 B. Özgü Suçlar......................................................................... 329 C. Çok Failli Suçlar.................................................................334 1. Genel Olarak................................................................334 2. Örgütlenme Suçları.................................................... 335 D. Taksirli Suçlar.....................................................................343 E. Netice Sebebiyle Ağırlaşmış Suçlar...............................349 F. Sürekli Suçlar...................................................................... 351 G. Zincirleme Suçlar............................................................... 352 III. Kabahatler Açısından Yardım Edenin Ceza Sorumluluğu..............................................................................354 IV. Yardım Edenin Cezasının Hesaplanması........................... 356 SONUÇ................................................................................................................. 359 KAYNAKÇA....................................................................................................... 373