Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçları
Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçları
Ali Rıza ÇINAR
Sayfa Sayısı
:
326
Kitap Ölçüleri
:
21x18 cm
Basım Yılı
:
1999
ISBN NO
:
9756809116
![](images/icon_starBlank.png)
![](images/icon_starBlank.png)
![](images/icon_starBlank.png)
![](images/icon_starBlank.png)
![](images/icon_starBlank.png)
GİRİŞ Çalışma konumuzu oluşturan kişi hürriyetine karşı işlenmiş bir suç olan konut dokunulmazlığını ihlal suçu. Anayasalar ve uluslararası siyasal belgelerde güvence altına alınmıştır. Günümüzde konut dokunulmazlığını ihlal suçuna yer vermeyen hemen hemen hiç bir yasa bulunmamaktadır. Gerçekten bazı yasalar söz konusu suçu kamu düzenini ihlal eden fiiller kısmında incelerken, diğerleri bu suçu ya hürriyet aleyhinde işlenen suçlar, ya huzur bozan fiiller ve onur kırıcı davranışlar, ya da Portekiz Ceza Yasasında olduğu gibi, kişi güvenliğine karşı suçlar faslında incelemişlerdir. Türk Ceza Yasası, kaynak yasa gibi, genelde yasaların çoğunun izledikleri yolu izleyerek konut dokunulmazlığını ihlal suçuna, ikinci kitabının «Hürriyet A-leyhinde İşlenen Cürümler» başlıklı, ikinci babının dördüncü faslında yer vermiştir. Konumuz, konut dokunulmazlığını ihlal cürümleridir. Bu açıdan incelemelerimiz Türk Ceza Yasasının 193. ve 194. maddeleri ile sınırlı kalmıştır. İncelememizi üç ana bölüm içinde yaptık. Birinci bölümde genel bilgilere ve bu arada konut, konut dokunulmazlığı, ikametgâh kavramlarına ve konut dokunulmazlığının Anayasa ve uluslararası siyasal belgelerde korunmasına değindik. Konut dokunulmazlığı sistemimize göre bu suç tipi temeli dolayısıyla hürriyet kavramına dayandığından, hürriyet kavramı üzerinde durarak söz konusu kavramın gelişimi ve korunmasını inceledik. Ayrıca bu bölümde suçun tarihsel gelişimini ve bazı hukuk sistemlerindeki düzenlemeleri ortaya koyduk. Aynı bölüm içerisinde, konut dokunulmazlığını ihlal cürümleri başlığı altında suçun konusuna ve yasada düzenleniş şekillerine yer verdik. Araştırmamızın ikinci bölümünde, özel kişiler tarafından işlenen konut dokunulmazlığını ihlal suçunu açıkladık. Burada bu suçla korunan yerler, konut, eklenti (müştemilat), fail, suçun unsurları, ağırlatıcı nedenleri, özel görünüş şekilleri olan iştirak, teşebbüs ve içtima incelenmiştir. Ayrıca bu bölümde suçun kovuşturulması, görevli mahkeme, yaptırım ve hukuksal sonuçlara da değindik. Üçüncü bölümde, memurların görevlerini kötüye kullanmak suretiyle işledikleri konut dokunulmazlığını ihlal suçunu açıkladık. Burada özel kişiler tarafından işlenen konut dokunulmazlığını ihlal suçunda ortak olan konulara atıfta bulunarak, gereksiz tekrarlardan kaçınılmıştır. Bu suçun failinin memur olması nedeniyle, suçun faili başlığı altında genel olarak memur kavramına da değindik. Memurların görevlerini kötüye kullanmak suretiyle işledikleri konut dokunulmazlığını ihlal suçunun unsurlarını, özel kişiler tarafından işlenen konut dokunulmazlığını ihlal suçundan farklı olan yönlerini inceledik. Ayrıca suçun ağırlatıcı nedenlerine, özel görünüş şekillerine ve usule ilişkin sorunlara yer verdik. Her konuyu incelerken ayrıntılı olarak yer verdiğimiz kişisel görüş ve önerilerimizi ayrıca sonuç bölümünde ana noktalarıyla özetledik. İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V İÇİNDEKİLER VII KISALTMALAR XV GİRİŞ XVII BİRİNCİ BÖLÜM GENEL BİLGİLER § 1- KONUT VE KONUT DOKUNULMAZLIĞI KAVRAMLARI, KONUT KAVRAMININ İKAMETGÃH KAVRAMİ İLE İLİŞKİSİ 1 I- GENEL OLARAK 1 //- KONUT KAVRAMI 2 III- İKAMETGÃH 3 IV- KONUT İLE İKAMETGÃH KAVRAMI ARASINDAKİ İLİŞKİ 3 V- KONUT DOKUNULMAZLIĞI KAVRAMI 4 § 2- KONUT DOKUNULMAZLIĞININ ULUSLARARASİ BELGELERDE VE ANAYASALARDA DÜZENLENİŞİ 6 I- ULUSLARARASI BİLDİRİ VE SÖZLEŞMELERDE DÜZENLENİŞİ.... 6 1- İnsan Hakları Evrensel Bildirisi 6 2- Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 7 3- Kişisel ve Siyasal Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme 9 II- ANAYASALARDA DÜZENLENİŞİ 10 1- Genel Olarak 10 2- Karşılaştırmalı Hukuktan Örnekler 10 a- FEDERAL ALMANYA 10 b- İTALYA 10 c- FRANSA 11 d- YUGOSLAVYA 11 e- CEZAYİR .- 12 3- Türk Anayasal Sistemi 12 § 3- HÜRRİYET KAVRAMI. GELİŞİMİ VE KORUNMASI 15 I- GENEL OLARAK 15 II- HÜRRİYET KAVRAMI VE GELİŞİMİ 15 1- Klasik Liberal Hürriyet Görüşü 17 2- Faşizme Göre Hürriyet 19 3- Marksizme Göre Hürriyet 20 4- Totaliterizme Göre Hürriyet Konusunda Varılan Sonuç 21 III- CEZA HUKUKUNDA HÜRRİYET KAVRAMI 22 IV- HÜRRİYETE KARŞI SUÇLARIN KONUSU 23 V- FERDİ HÜRRİYETİN TASNİFİ 24 VI- HÜRRİYETLERİN KORUNMASI 25 1- Genel Olarak 25 2- Ceza Yasası ile Hürriyetlerin Korunması 26 3- 1889 İtalyan Ceza Yasasında Hürriyet Aleyhine Cürümler 26 a- 1889 Ceza Yasasının Hürriyete Karşı Suçlar Konusundaki Temel Özellikleri 27 b- 1889 Ceza Yasasının Hürriyete Karşı Suçlar Konusundaki Sistemi.. 28 c- 1889 İtalyan Ceza Yasasının Hürriyete Karşı Suçlar Konusundaki Sisteminin Eleştirisi 29 4- 1930 İtalyan Ceza Yasasında Hürriyet Aleyhine Cürümler 30 a- Hürriyete Karşı Suçlar Konusunda Yasanın Temel Görüşü 30 b- Hürriyete Karşı Suçlar Konusunda Yasanın Sistemi 31 5- 1926 Tarihli Türk Ceza Yasasının Hürriyete Karşı Cürümleri Düzen- leyiş Sistemi 33 § 4- KONUT DOKUNULMAZLIĞINI İHLAL SUÇUNUN TARİHSEL GELİŞİ Mİ 35 I- BATI HUKUKU 35 II- TÜRK HUKUKU 38 1- İslam Hukukunda 38 2- Osmanlı Devletinde 40 § 5- KARŞILAŞTIRMALI CEZA YASALARINDA KONUT DOKUNULMAZ LIĞINI İHLAL CÜRÜMLERİ 43 I- FEDERAL ALMANYA 43 II- İSVİÇRE , 44 ili- FRANSA 44 IV- İTALYA 45 § 6- TÜRK CEZA YASASINDA KONUT DOKUNULMAZLIĞINI İHLAL CÜ- ,-JMLERİ 46 I- GENEL AÇIKLAMALAR 46 II- KONUT DOKUNULMAZLIĞINI İHLAL SUÇUNDA KORUNAN HUKUKİ YARAR 47 1- Genel Olarak Suçun Hukuki Konusu 47 2- Bu Suç ile Korunan Hukuki Yarar Konusunda İleri Sürülen Görüşler... 48 3- Yasamızın Sistemi 52 III- SUÇUN YERİ 53 IV- KONUT DOKUNULMAZLIĞINI İHLAL CÜRÜMLERİNİN TÜRK CEZA YASASINDA DÜZENLENİŞİ 54 İKİNCİ BÖLÜM ÖZEL KİŞİLER TARAFINDAN İŞLENEN KONUT DOKUNULMAZLIĞINI İHLAL SUÇU § 1- BU SUÇ İLE YASAMIZIN KORUDUĞU YERLER 55 I- GENEL OLARAK 55 II- KONUT 56 III- KONUT EKLENTİSİ (MÜŞTEMİLATI) 70 § 2- SUÇUN FAİLİ 79 § 3- SUÇUN MADDİ UNSURU 84 I- GENEL OLARAK 84 II- HAREKET 85 1- Girmek 85 2- Çıkmamak 89 III- HAREKETİN ŞEKLİ 92 IV- HAREKETİN NİTELİĞİ 93 1- Rıza Hilafına Girmek veya Rıza Hilafına Çıkmamak ." 94 a- Rıza Hilafına Kavramı 94 b- Rızanın Olup veya Olmadığının Belirtiliş Şekli 96 c- Rızanın Bulunmamasının Hukuki Niteliği 102 2- Hile ile Girmek veya Rıza ile Girdikten Sonra Hile ile Çıkmamak 103 3- Gizlice Girmek veya Rıza ile Girdikten Sonra Gizlenerek Çıkmamak... 106 § 4- .RIZAYI AÇIKLAMAYA YETKİLİ OLANLAR 108 I- GENEL OLARAK 108 II- KONUTTA TEK KİŞİNİN OTURDUĞU DURUM 109 III- KONUTTA BİRDEN FAZLA KİŞİNİN OTURDUĞU DURUM 109 § 5- HUKUKA AYKIRILIK UNSURU 117 I- GENEL OLARAK 117 II- KONUTA GİRMEK VEYA ÇIKMAMAK DURUMLARI BAKIMIN DAN ORTAK HUKUKA UYGUNLUK NEDENLERİ 118 § 6- MANEVİ UNSUR 121 I- GENEL OLARAK 121 II- KAST KAVRAMI 122 III- KASTIN NİTELİĞİ 123 IV- KASTIN SAPTANMASI 127 V- HATA 128 1- Fiili Hata Halleri 128 2- Hukuki Hata Halleri 129 VI- MANEVİ UNSURU ETKİLEYEN ÇEŞİTLİ HALLER 131 1- Akıl Hastalığı 131 2- Sarhoşluk Hali 131 § 7- SUÇUN AĞIRLATICI NEDENLERİ 133 I- GENEL OLARAK 133 II- SUÇUN GECELEYİN İŞLENMİŞ OLMASI 134 III- SUÇUN KİŞİLER ALEYHİNE ŞİDDET KULLANILARAK İŞLEN MESİ 137 1- Şiddet Kavramı 137 2- Şiddetin Tanımı 138 3- Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçunda Şiddet Kullanılması 139 IV- SUÇUN SİLAH İLE İŞLENMESİ 143 1- Yasada Düzenlenişi, Kökeni 143 2- Silah Kavramı 144 3- Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçunda Silahın Ağırlatıcı Neden Sa yılması 145 V- SUÇUN BİRÇOK KİMSELER TARAFINDAN TOPLU OLARAK İŞ LENMESİ 147 1- Birçok Kimse Kavramı 147 2- Ağırlatıcı Nedenin Gerekçesi 151 3- Anlaşma Sorunu 152 § 8- SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ ŞEKİLLERİ 153 I- İŞTİRAK (KATILMA) 153 XI II- TEŞEBBÜS (KALKIŞMA) 154 III- İÇTİMA (BİRLEŞME) 159 1- Fikri içtima 160 2- Birbirine Bağlı Suçlar 162 3- Müteselsil Suç 166 § 9- SUÇUN KOVUŞTURULMASI, GÖREVLİ MAHKEME, YAPTIRIMI VE HUKUKSAL SONUÇLAR o 168 I- SUÇUN KOVUŞTURULMASI : 168 1- Genel Olarak 168 2- Şikâyet Hakkı Olanlar 170 3- Şikâyet Süresi 172 4- Şikâyet Hakkının Kullanılması ve Şikâyetten Vazgeçme 173 II- GÖREVLİ MAHKEME 174 III- SUÇUN YAPTIRIMI 175 IV- HUKUKSAL SONUÇLAR 176 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM MEMURLARIN İŞLEDİKLERİ KONUT DOKUNULMAZLIĞINI İHLAL SUÇU § 1- SUÇUN YASALARDA DÜZENLENİŞİ 179 I- GENEL OLARAK , 179 II- TÜRK CEZA YASASINDA DÜZENLENİŞİ 181 § 2- SUÇUN FAİLİ 181 I- GENEL OLARAK MEMUR KAVRAMI 182 II- KONUT DOKUNULMAZLIĞINI İHLAL SUÇUNUN FAİLİ OLAN MEMUR 185 § 3- SUÇUN UNSURLARI 186 I- SUÇUN MADDİ UNSURU 186 1- Girmek 186 2- Girmek Fiilinin Görevi Kötüye Kullanmak Suretiyle İşlenmesi 188 II- SUÇUN MANEVİ UNSURU 192 § 4- SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ ŞEKİLLERİ 192 I- TEŞEBBÜS (KALKIŞMA) : 192 II- İŞTİRAK (KATILMA) 192 III- İÇTİMA (BİRLEŞME) 193 § 5- BU SUÇTA AĞIRLATICI NEDENLER 193 I- MEMURUN EVİN İÇİNİ ARAŞTIRMAK GİBİ KEYFİ MUAMELE YAPMASI 194 II- FİİLİN HUSUSİ BİR MAKSAT İLE İŞLENMİŞ OLMASI.*. 195 § 6-SUÇUN KOVUŞTURULMASI, GÖREVLİ MAHKEME VE YAPTIRIMI 195 I- KOVUŞTURMA 195 II- GÖREVLİ MAHKEME 196 III- SUÇUN YAPTIRIMI 196 SONUÇ 199 EK YASAL DÜZENLEME VE KONUYLA İLGİLİ YARGITAY KARARLARI I- YASAL DÜZENLEME 205 A- TÜRK CEZA YASASI 207 ■ B- TÜRK CEZA YASASI ÖNTASARISI (1997) 209 1- Madde Metinleri 209 2- Madde Gerekçeleri 209 II- İÇTİHATLAR 211 A- İÇTİHATLARI BİRLEŞTİRME KARARLARI 213 B- TÜRK CEZA YASASININ 193. MADDESİ İLE İLGİLİ YARGITAY KARARLARI 235 1- Konut ve Eklenti 235 2- Suçun Oluşması 267 3- Akrabalık Nedeniyle Konut ya da Eklentiye Girme Eyleminde Suçun Oluşması .′ 270 4- Rızaya Aykırılık, Varsayılan Rızasızlık, Yasal Olmayan Rıza ve Rıza Açıklamaya Yetkili Olanlar 273 5- Hukuka Aykırılık Öğesi (unsuru) ve Hukuka Uygunluk Nedeni 281 6- Kast Öğesi (unsuru) 281 7- Fiili Yanılgı (Hata) Durumu 282 8- Suçun Ağırlatıcı Nedenleri 282 a- Suçun Geceleyin İşlenmesi 282 b- Suçun Kişilere Karşı Zor (Şiddet) Kullanılarak İşlenmesi 28" c- Suçun Silah ile İşlenmesi d- Suçun Birçok Kimseler Tarafından Toplu Olarak İşlenmesi 287 9- Suçun Görevinden Dolayı Memura Karşı İşlenmesi 291 10-Suçun Özel Görünüş Şekilleri 291 a- Katılma (İştirak) 291 b- Kalkışma (Teşebbüs) 291 c- Haksız Kışkırtma 294 d- Birleşme (İçtima) 294 e- Müteselsil Suç 298 f- Başka Bir Suçun Öğesi Olma 299 11-Eylemin Kendiliğinden Hak Alma Suçunu Oluşturması (TCY. nın 308. maddesi) 300 12-Eylemin TCY. nın 547. Maddesindeki Suçu Oluşturması. 301 13-Kanıtlama 303 14-Yakınma (Şikayet) Hakkı Bulunanlar ve Vazgeçmenin Etkisi 305 15-Konut veya Eklentisine Yapılan Saldırıya Karşı Yasal Savunma (TCY.nın 461. maddesi) 308 16-Manevi Ödence 312 C- TÜRK CEZA YASASININ 194. MADDESİ İLE İLGİLİ YARGITAY KARARLARİ 315 KAYNAKÇA 317