Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Ocak (116)      Aralık (153)      Kasım (137)      Ekim (55)

Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri - 20. Bası - 2020 -

Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri - 20. Bası - 2020 -

- Vedat Kitapçılık

Sayfa Sayısı
:  
824
Kitap Ölçüleri
:  
16x24cm
Basım Yılı
:  
2020
ISBN NO
:  
9786052203743

120,00 TL









İÇİNDEKİLER
1. BÖLÜM

GENEL OLARAK SÖZLEŞMELER

§1. BORÇLAR KANUNUNUN SİSTEMİ AÇISINDAN SÖZLEŞMELER....... 1
I. Sözleşme Kavramı ve Anlamı........................................................................1
II. Sözleşmelerin Borçlar Kanunu Açısından Önemi ve Düzenlenmesi.............3
III. Borçlar Kanunuyla Ticaret Kanunu Arasındaki İlişki....................................5
IV. Sözleşmelerle İlgili Olarak Borçlar Kanununda Yer Alan Ana
İlke (Sözleşme Özgürlüğü) ............................................................................6
A. Genel Olarak ............................................................................................6
B. Sözleşme Özgürlüğünün Anlamı .............................................................7
1. Sözleşme Yapıp Yapmama Özgürlüğü...............................................8
2. Sözleşmenin Tarafını Seçme Özgürlüğü............................................8
3. Sözleşmenin Biçimini Seçme Özgürlüğü ..........................................9
4. Sözleşmeyi Ortadan Kaldırma ve İçeriğini Değiştirme
Özgürlüğü ........................................................................................10
5. Sözleşmenin Tipini (Çeşidini) Seçme Özgürlüğü............................10
a. Yasada Düzenlenmiş Bir Sözleşme Tipini Seçme
Özgürlüğü....................................................................................10
b. Yasada Düzenlenmemiş Bir Sözleşme Tipini Seçme
Özgürlüğü....................................................................................11
aa. Kendisine Özgü Yapısı Olan Sözleşmeler............................12
aaa. Tahkim Anlaşması (Hakemlik Sözleşmesi) .................13
bbb. Sulh Sözleşmesi ...........................................................13
ccc. Garanti Sözleşmesi.......................................................15
ddd. Satış İçin Bırakma (Satış İçin Tevdi) Sözleşmesi ........16
eee. Öteki Sözleşmeler........................................................17
bb. Karma Sözleşmeler - Bileşik Sözleşmeler ...........................18
aaa. Karma Sözleşmeler......................................................18
bbb. Bileşik Sözleşmeler......................................................22
cc. Eksik Sözleşmeler ...............................................................23
6. Sözleşmenin İçeriğini Belirleme Özgürlüğü....................................23

İçindekiler

VI
§2. BORÇLAR KANUNUNDA DÜZENLENMİŞ BULUNAN
SÖZLEŞMELERİN AMAÇLARI VE İÇERİKLERİ YÖNÜNDEN
AYIRIMI ..........................................................................................................27
I. Mülkiyetin Devri Amacını Güden Sözleşmeler...........................................27
II. Kullandırma ve Yararlandırma Amacını Güden Sözleşmeler......................27
III. İşgörme Amacını Güden Sözleşmeler..........................................................28
IV. Saklama (Muhafaza) Amacını Güden Sözleşmeler .....................................28
V. Güvence (Teminat) Sağlama Amacını Güden Sözleşmeler.........................28
VI. Sonuçları Talih ve Tesadüfe Bağlı Sözleşmeler...........................................29
VII.Ortaklık (Şirket) Sözleşmeleri .....................................................................29

2. BÖLÜM

BİR ŞEYİN MÜLKİYETİNİ DEVİR AMACI
GÜDEN SÖZLEŞMELER

§3. SATIŞ SÖZLEŞMESİ ......................................................................................31
I. Tanımı ..........................................................................................................31
II. Niteliği ........................................................................................................32
A. Satış Sözleşmesi Borç Doğuran Bir Sözleşmedir .................................32
B. Satış Sözleşmesi Tam İki Tarafa Borç Yükler........................................32
C. Satış Sözleşmesi Rızaî Bir Sözleşmedir ...............................................33
D. Satış Sözleşmesi Ani Edimli Bir Sözleşmedir.......................................33
E. Satış Sözleşmesi Sebebe Bağlı (İllî) Bir Sözleşmedir ...........................33
III. Satış Sözleşmesine Uygulanacak Hükümler................................................33
IV. Satış Sözleşmesinin Temel Öğeleri (Esaslı Unsurları) ................................36
A. Satılan Mal (Mebi).................................................................................36
B. Satış Parası (Bedel, Semen)...................................................................38
C. Anlaşma .................................................................................................43
1. Satma Zorunluluğu...........................................................................45
2. Sözleşme Koşulları İle İlgili Sınırlamalar........................................46
V. Satış Sözleşmesinde Maldaki Yarar (Nef’i) ve Hasarın Geçmesi................47
A. Genel Olarak ..........................................................................................47
B. Taşınır Mallarda .....................................................................................48
1. Yasal İfa Yerinde Zilyetliği Devredilecek Mallarda
Yarar ve Hasarın Geçmesi................................................................48
2. Yasal İfa Yerinden Başka Bir Yere Gönderilecek Mallarda
Yarar ve Hasarın Geçmesi................................................................50
3. Önceki Borçlar Kanununda Kabul Edilen Sistem ...........................51
a. Parça Borçlarında Yarar ve Hasarın Geçmesi .............................51
b. Cins Borçlarında Yarar ve Hasarın Geçmesi...............................54
c. Geciktirici Koşula Bağlı Satışlarda Yarar ve Hasarın Geçmesi..56
4. Önceki Borçlar Kanununda Kabul Edilen Sistem ile Türk
Borçlar Kanununda Benimsenen Sistem Arasındaki Farklar...........56

VII

İçindekiler

VI. Satış Sözleşmesinin Çeşitleri.......................................................................57
A. Satış Sözleşmesinin Konusunu Oluşturan Mal Yönünden Çeşitleri......57
1. Taşınır Satışı.....................................................................................58
2. Taşınmaz Satışı ................................................................................61
a. Taşınmaz Satışına Uygulanacak Hükümler ...............................61
b. Taşınmaz Satışının Konusu.........................................................62
c. Taşınmaz Satışında Şekil.............................................................63
d. Taşınmaz Satışında Muvazaa ......................................................67
e. Tapuya Kayıtlı Olmayan Taşınmazların Satışı............................69
f. Taşınmaz Satışında Hasarın Geçişi .............................................69
g. Taşınmaz Satışında Satıcının Ayıptan Sorumluluğu ...................70
3. Taşınmaz Satışı Sonucunu Doğuran Sözleşmeler............................71
a. Genel Olarak ...............................................................................71
b. Taşınmaz Satış Vaadi ..................................................................71
aa. Tanım ve Şekil......................................................................71
bb. Taşınmaz Satış Vaadinin Hükümleri ....................................72
aaa. Taraflar Arasında..........................................................72
bbb. Üçüncü Kişilere Karşı..................................................72
c. Alım (İştira) Sözleşmesi .............................................................73
aa. Tanım ve Şekil......................................................................73
bb. Hükümleri.............................................................................74
d. Geri Alım (Vefa) Sözleşmesi.......................................................74
e. Önalım (Şuf’a) Sözleşmesi .........................................................75
aa. Tanım ve Biçimi ...................................................................75
bb. Hükümleri.............................................................................77
B. Satış Sözleşmesinin Koşulları Bakımından Çeşitleri.............................81
1. Örnek (Numune) Üzerine Satış........................................................81
2. Beğenme (Deneme veya Yoklama, Tecrübe veya Muayene)
Koşuluyla Satış................................................................................83
3. İşyeri Dışında Yapılan Satışlar (Kapıdan Satışlar)...........................86
4. Taksitle Satış....................................................................................90
a. Genel Olarak ...............................................................................90
b. Sözleşmenin Şekli.......................................................................94
c. Sözleşmenin Hüküm ve Sonuçları ..............................................94
d. Alıcının Temerrüdü Halinde Satıcının Hakları ...........................95
aa. Dönme Hakkı .......................................................................96
bb. Muacceliyet Koşuluna Dayanma Hakkı...............................97
cc. Mülkiyeti İddia Etme Hakkı.................................................99
5. Ön Ödemeli Taksitle Satış..............................................................100
a. Genel Olarak .............................................................................100
b. Tarafların Hak ve Borçları.........................................................101
c. Sözleşmenin Sona Ermesi.........................................................102
6. Kampanyalı Satış...........................................................................103

İçindekiler

VIII

7. Mesafeli (Uzaktan) Satışlar ...........................................................104
a. Kavram ve Tanım .....................................................................104
aa. Kavram...............................................................................104
bb. Tanım..................................................................................106
b. Mesafeli (Uzaktan) Satışın Unsurları .......................................106
aa. İletişim Araçlarının Kullanılması.......................................106
bb. Tüketiciyle Karşı Karşıya Gelmeme ..................................107
c. Mesafeli Sözleşmelerin Modelleri (Türleri)..............................107
aa. Yazılı veya Görsel İletişim Araçları Kullanılarak
Yapılan Mesafeli Sözleşmeler............................................108
bb. Telefon Kullanılarak Yapılan Mesafeli Sözleşmeler..........108
cc. Elektronik Ortamdan Yararlanılarak
(İnternet Üzerinden) Kurulan Mesafeli Sözleşmeler..........109
dd. Diğer İletişim Araçları Kullanılarak Yapılan Mesafeli
Sözleşmeler ........................................................................110
d. Mesafeli Sözleşmelerin İçeriği..................................................110
e. Mesafeli Sözleşmelerde Tüketicinin Korunmasına
Yönelik Hükümler.....................................................................110
f. Mesafeli Sözleşmelerde Cayma Hakkı .....................................111
g. Yönetmelik ile Düzenlenecek Hususlar....................................111
8. Art Arda Teslimli Satış...................................................................112
9. Arttırmayla (Müzayedeyle) Satış...................................................113
a. Genel Olarak .............................................................................113
b. Çeşitleri .....................................................................................114
aa. Zorla (Cebrî) Arttırma ........................................................114
bb. İsteğe Bağlı (İhtiyarî) Arttırma...........................................115
c. Arttırma ile Satışın Hükümleri..................................................116
VII.Satış Sözleşmesinde Alıcı ve Satıcının Karşılıklı Hak ve Borçları............118
A. Satıcının Borçları .................................................................................118
1. Satılanın Zilyetliği Devir ve Mülkiyeti Alıcıya Geçirme Borcu....118
2. Ayıbı Üstlenme (Ayıba Karşı Tekeffül) Borcu...............................120
a. Genel Olarak .............................................................................120
b. Maddî Şartlar.............................................................................122
aa. Söz Verilen (Zikir ve Vaat Edilen) Niteliklerde
Maddî Şartlar......................................................................122
bb. Bulunması Gereken (Lüzumlu) Niteliklerde Maddî
Şartlar .................................................................................123
aaa. Satılan Malda, Elverişliliği Kaldıran veya
Önemli Şekilde Azaltan Eksiklik Olmalıdır ..............123
bbb. Ayıp, Yarar ve Hasarın Geçişinden Önce Var
Olmalıdır....................................................................126
ccc. Sorumluluk, Sorumsuzluk Anlaşmasıyla
Kaldırılmamış Olmalıdır............................................127

IX

İçindekiler

ddd. Ayıp, Gizli Olmalıdır .................................................127
c. Şeklî Şartlar (Gözden Geçirme ve Bildirim Sürelerine
Uyulması)..................................................................................128
d. Mesafeli Satışlarda Alıcının Yükümlülükleri............................133
e. Ayıp Halinde Alıcının Hakları...................................................133
aa. Genel Olarak.......................................................................133
bb. Sözleşmeden Dönme Hakkı ...............................................134
cc. Bedelin İndirilmesini (Semenin Tenzilini) İsteme Hakkı...137
dd. Ayıplı Malı Ayıpsız Benzeri ile Ücretsiz Değiştirmesini
İsteme Hakkı.......................................................................139
ee. Ücretsiz Onarım (Tamir) Hakkı .........................................140
ff. Zararının Tazmini Talep Hakkı...........................................143
f. Dava Zamanaşımı Süreleri........................................................145
3. Başkalarının Malda Hak İleri Sürmeyeceklerini Üstlenme
(Zapta Karşı Tekeffül – Zapttan Sorumluluk) Borcu.....................149
a. Genel Olarak .............................................................................149
b. Maddî Şartlar.............................................................................150
c. Şekli Şartlar (Bildirim ve İspat Yükümünün Yerine
Getirilmesi) ...............................................................................153
d. Tamamen Zapt Halinde Alıcının Hakları ..................................154
e. Kısmen Zapt Halinde Alıcının Hakları .....................................155
f. Zamanaşımı...............................................................................155
4. Satıcının Öteki Borçları .................................................................156
B. Alıcının Borçları ..................................................................................159
1. Satılan Malı Devralma (Kabzetme) Borcu ....................................159
2. Satış Parasını (Semeni) Ödeme Borcu...........................................160
3. Alıcının İkincil Borçları.................................................................161
C. Satıcının ve Alıcının Temerrüdü ..........................................................162
1. Satıcının Temerrüdü.......................................................................162
a. Genel Olarak ............................................................................162
b. Satıcının Temerrüdünde Alıcının Zararının Hesaplanması .......166
aa. Zararın Somut Metoda Göre Hesaplanması.......................166
bb. Zararın Soyut Metoda Göre Hesaplanması ........................166
2. Alıcının Temerrüdü........................................................................166
a. Genel Olarak .............................................................................166
b. Alıcının Temerrüdünde Satıcının Zararının Hesaplanması.......168
aa. Somut Metoda Göre Zararın Hesaplanması.......................168
bb. Soyut Metoda Göre Zararın Hesaplanması ........................168
§4. MAL İLE MALIN DEĞİŞİMİ SÖZLEŞMESİ (TRAMPA).......................170
I. Tanımı, Konusu ve Sözleşmeye Uygulanacak Kurallar.............................170
II. Mal İle Malın Değişimi Sözleşmesinin Öğeleri.........................................171
A. Malla (Hakla) Bir Malın (Hakkın) Değiştirilmesi ...............................171

İçindekiler

X
B. Malla Malın Karşılıklı Değiştirileceğine İlişkin Anlaşma ...................171
III. Mal İle Malın Değişimi Sözleşmesinin Hükümleri ...................................172
A. Yarar ve Hasarın Geçişi .......................................................................172
B. Temerrüt...............................................................................................173
C. Zapttan Sorumluluk .............................................................................173
D. Ayıbı Üstlenme (Ayıba Karşı Tekeffül) ...............................................173
§5. BAĞIŞLAMA..................................................................................................175
I. Tanım ve Niteliği .......................................................................................175
II. Bağışlamanın Öğeleri.................................................................................175
A. Kazandırıcı İşlem Niteliği....................................................................176
B. Karşılıksız (İvazsız) Olma ...................................................................177
C. Anlaşma ...............................................................................................178
1. Genel Olarak ..................................................................................178
2. Bağışlamada Ehliyet ......................................................................178
a. Bağışlayanın Ehliyeti ................................................................179
b. Bağışlananın Ehliyeti ................................................................180
III. Bağışlamanın Çeşitleri ..............................................................................180
A. Bağışlama Sözü Verme (Bağışlama Taahhüdü)...................................181
1. Genel Olarak ..................................................................................181
2. Bağışlama Sözü Vermenin (Taahhüdünün) Biçimi........................181
B. Elden Bağışlama ..................................................................................183
C. Koşullu (Şartlı) ve Yüklemeli (Mükellefiyetli) Bağışlama..................184
D. Yerine Getirilmesi Bağışlayanın Ölümüne Bağlı Bağışlama...............186
E. Bağışlayana Dönme Koşullu (Rücu Şartlı) Bağışlama........................187
IV. Bağışlamanın Hükümleri ...........................................................................188
A. Bağışlayanın Borçları...........................................................................188
B. Bağışlayanın Sorumluluğu...................................................................189
1. Ödememeden (İfa Etmeme) Doğan Sorumluluk ...........................189
2. Zapt ve Ayıptan Doğan Sorumluluk (Tekeffül Borcu)...................189
C. Bağışlamanın Geri Alınması (Bağışlamanın Ortadan Kalkması)........190
1. Yerine Getirilmiş (Tenfiz Edilmiş) Bağışlama Sözü
Verme ve Elden Bağışlamayı Geri Alma Nedenleri ......................191
2. Yerine Getirilmemiş Bağışlama Sözü Vermenin Geri
Alınma Nedenleri...........................................................................193
D. Bağışlama Sözü Vermenin Düşmesi ve Mirasçıların Geri
Alma Hakkı..........................................................................................193
1. Bağışlama Sözü Vermenin Düşmesi ..............................................193
2. Mirasçıların Geri Alma Hakkı .......................................................194

XI

İçindekiler
3. BÖLÜM

KULLANDIRMA AMACINI GÜDEN SÖZLEŞMELER
§6. KİRA SÖZLEŞMESİ .....................................................................................195
I. Tanımı ve Tarafların Durumu.....................................................................195
A. Tanımı ..................................................................................................195
B. Tarafların Durumu................................................................................196
1. Ehliyet (Sözleşme Yapma Ehliyeti) ...............................................196
2. Kiraya Verenin Malik Dışında Bir Kimse Olabilmesi ...................197
3. Tarafların Birden Fazla Kişiden Oluşması ....................................198
a. Birden Fazla Kiraya Verenin Bulunması...................................198
aa. Paylı (Müşterek) Mülkiyette ..............................................198
bb. Elbirliği (İştirak Halinde) Mülkiyette.................................199
b. Birden Çok Kiracı Bulunması...................................................200
II. Çeşitleri......................................................................................................201
A. Kira Konusu Eşyanın Taşınır ya da Taşınmaz Olmasına Göre ............201
B. Kira Konusu Eşyanın Ürün (Hâsılat) Getiren Bir Mal Olup
Olmamasına Göre ................................................................................201
C. Kira Süresinin Belirli Olup Olmamasına Göre....................................206
III. Kira Sözleşmesine Uygulanacak Kurallar .................................................208
A. Kira Sözleşmesinin Çeşidine Göre Uygulanacak Kurallar..................209
1. Olağan Kira Sözleşmesinde Uygulanacak Kurallar.......................209
2. Ürün (Hâsılat) Kirası Sözleşmelerinde Uygulanacak Kurallar......218
B. Kira Sözleşmesine İlişkin Hükümlerin Zaman Bakımından
Uygulanması ........................................................................................219
C. Tüketici İşlemi Niteliği Taşıyan Kira Sözleşmesine
Uygulanacak Hükümler .......................................................................221
IV. Kira Sözleşmesinin Öğeleri .......................................................................222
A. Kiracıyla Kiraya Veren Arasında Bir Anlaşma ....................................222
1. Genel Olarak ..................................................................................222
2. Konut ve Çatılı İşyeri Kiralarında Bağlantılı Sözleşme
Yapılması ......................................................................................225
B. Kira Konusu Bir Mal veya Hakkın Bulunması ve Bu Mal veya
Hakkın Kullanılması ya da Yararlanılmasının Kiracıya Bırakılması...228
C. Kira Konusu Malın Kullanılması Karşılığında Ödenecek Bir Ücret...229
1. Kira Parasının Miktarı....................................................................229
a. Genel Olarak Kira Parasının Belirlenmesi (Tespiti) .................229
b. Kira Parasının Değiştirilmesi/Belirlenmesi Amacıyla
Açılabilecek Davalar.................................................................231
aa. Kira Parasının Belirlenmesi (Tespiti) Davası.....................231
bb. Taraflarca Sözleşmede Belirlenen Kira Parasının
Mahkeme Tarafından Günün Koşullarına Uygun
Biçimde Yeniden Belirlenmesi (Uyarlama Davası) ...........233

İçindekiler

XII

c. Belirlenen Kira Parasının Arttırılması.......................................243
aa. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğe
Girmesinden Önceki Dönemde Kira Parasının
Artırılmasına İlişkin Esaslar...............................................243
bb. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun Yürürlüğe
Girmesinden Sonraki Dönemde Kira Parasının
Artırılmasına İlişkin Esaslar...............................................255
aaa. Konut ve Çatılı İşyerleri Bakımından........................255
bbb. Konut ve Çatılı İşyeri Kiraları Dışında Kalan
Olağan Kira Sözleşmeleri Bakımından......................260
ccc. Ürün Kiraları Bakımından .........................................260
d. Artırım Davasını Açma Zamanı................................................261
e. Artırımın Kapsamı ....................................................................263
2. Kira Parasının Kapsamı .................................................................266
3. Konut ve Çatılı İşyeri Kiralarında Kiracı Aleyhine
Düzenleme Yasağı..........................................................................269
V. Kira Sözleşmesinde Tarafların Karşılıklı Hak ve Borçları ........................271
A. Kiraya Verenin Borçları ve Hakları .....................................................271
1. Borçları ..........................................................................................271
a. Kira Konusu Eşyayı Kullanmaya Elverişli Biçimde
Teslim ve Muhafaza (Koruma) Borcu.......................................271
aa. Teslim Borcu ......................................................................271
bb. Ayıbı Üstlenme (Ayıba Karşı Tekeffül) Borcu...................273
aaa. Ayıbı Üstlenmenin Özellikleri (Tekeffülün Şartları) .274
bbb. Ayıp Halinde Kiracının Hakları .................................280
b. Sözleşme Süresince Kiralananı Kullanmaya Elverişli
Durumda Bulundurma (Ayıbı Üstlenme)..................................289
c. Kiralanan Malda Üçüncü Kişilerin Hak İleri Sürmeleri
Halinde, Buna Karşı Kiracıya Güvence Verme (Zapttan
Sorumluluk) Borcu....................................................................289
aa. Doğrudan Kira Sözleşmesine İlişkin Genel Hükümlerin
Uygulandığı Yerlerde .........................................................289
aaa. Gerçek Zapt................................................................289
bbb. Gerçek Olmayan Zapt (Kiralananın El Değiştirmesi) .290
bb. Konut ve Çatılı İşyeri Kiralarında......................................295
d. Vergi ve Benzeri Yükümlülüklere Katlanma Borcu..................296
e. Yan Giderlere Katlanma Borcu .................................................297
2. Hakları............................................................................................298
a. Kira Parasının Ödenmesini İsteme Hakkı.................................298
b. Hapis Hakkı...............................................................................304
B. Kiracının Borçları ve Hakları ..............................................................306
1. Borçları ..........................................................................................306
a. Kira Parasını Ödeme Borcu ......................................................306

XIII

İçindekiler

aa. Ödeme Yeri ve Şekli...........................................................306
bb. Ödeme Zamanı ...................................................................309
b. Kullanmanın Sonucu Ortaya Çıkan Giderleri Ödeme ..............311
c. Kiralananı Özenle Kullanma Borcu..........................................312
d. Kiralananı Geri Verme Borcu....................................................317
aa. Genel Olarak.......................................................................317
bb. Konut ve Çatılı İşyeri Kiralarında Alınan Güvencenin
Geri Verilmesi ....................................................................321
2. Hakları............................................................................................324
VI. Kira Sözleşmesinde Özel Durumlar...........................................................324
A. Kiralananda Yenilik ve Değişiklik Yapılması ......................................324
1. Kiraya Verenin Yenilik ve Değişiklik Yapması..............................324
2. Kiracının Yenilik ve Değişiklik Yapması.......................................325
B. Kiracının Kiralananı Başkasına Kiraya Vermesi, Kullanım
Hakkının Devri ve Kiranın Devri ........................................................328
1. Alt Kira ..........................................................................................328
2. Kullanım Hakkının Devri ..............................................................331
3. Alt Kira ile Kiralananı Kullanım Hakkının Devrinin
Karşılaştırılması.............................................................................333
4. Kira İlişkisinin Devri .....................................................................335
C. Kiralananın Kullanılmaması ve Sözleşmenin Bitiminden
Önce Geri Verilmesi.............................................................................337
D. Takastan Feragat Yasağı.......................................................................340
VII. Kira Sözleşmesinin Sona Ermesi ..............................................................340
A. Kira Sözleşmesinin Genel Olarak Son Bulma Nedenleri ....................341
1. Kendiliğinden Sona Erme ..............................................................341
a. Belirli Süreli Kira Sözleşmelerinde ..........................................341
b. Belirsiz Süreli Kira Sözleşmelerinde ........................................344
2. Kira Sözleşmesinin Taraflarca Sona Erdirilmesi ...........................350
a. Kiraya Verenin Sona Erdirme (Fesih) Hakkı ve Nedenleri.......351
aa. Kiracının Sözleşmeye Uymaması Nedeniyle Fesih ...........351
bb. Kiracının İflâsı Nedeniyle Fesih.........................................351
cc. Kiracının Ölümü Nedeniyle Fesih......................................352
dd. Önemli Nedenlerle Fesih....................................................354
ee. Kira Bedelinin Ödenmemesi Nedeniyle Fesih ...................356
ff. Kiracının Kiralananı Başkasına Kiralaması veya
Yararlanma Hakkını Devretmesi Nedeniyle Kiraya
Verenin Boşaltma Davası Açması .....................................358
b. Kiracının Sözleşmeyi Sona Erdirme Hakkı ve Nedenleri.........359
aa. Kiraya Verenin Sözleşmeye Uymaması Nedeniyle Fesih ..359
bb. Önemli Nedenler Dolayısıyla Fesih ...................................360
B. Konut ve Çatılı İşyerlerine İlişkin Kira Sözleşmelerinin Kiraya
Veren Tarafından Sona Erdirilmesi......................................................360

İçindekiler

XIV

1. Genel Olarak .................................................................................360
2. Sözleşmenin Sona Erdirilmesini Sınırlandıran Yasal
Düzenlemeler.................................................................................362
a. On Yıl Boyunca Kira Sözleşmesinin Kiraya Veren
Tarafından Sona Erdirilememesi...............................................362
b. Aile Konutu Niteliğindeki Taşınmaza İlişkin Kira
Sözleşmesinin Eşin Rızası Olmadıkça Feshedilememesi .........369
3. Kiraya Verenin Kendisiyle İlgili Nedenlere Dayanarak
Sözleşmeyi Sona Erdirebildiği Durumlar......................................370
a. Konut ve İşyeri Gereksinmesi Nedeniyle Kiraya Verenin
Sözleşmeyi Bozması .................................................................370
aa. Kiraya Verenin Konut Gereksinmesi (Mesken İhtiyacı)
Nedeniyle Sözleşmeyi Feshi ..............................................370
bb. Kiraya Verenin İşyeri Gereksinmesi Nedeniyle
Sözleşmeyi Feshi................................................................377
cc. Konut ve İşyeri Gereksinmesi Nedeniyle Açılacak
Davaların Kötüye Kullanılmasının Yasayla Önlenmesi.....379
b. Bir Kişinin Sonradan Mülkiyetini Kazandığı Taşınmazı,
Kendisi, Eşi, Altsoyu, Üstsoyu ya da Kanunen Bakmakla
Yükümlü Olduğu Kişiler İçin Konut ya da İşyeri Olarak
Kullanmak Üzere Boşaltma Hakkı............................................381
c. Kiraya Verenin Taşınmazı Yeniden Yapma ve Onarma
Amacıyla Kiracıyı Taşınmazdan Çıkarma Yetkisi ....................383
4. Kiraya Verenin Kiracıyla İlgili Hususlar Nedeniyle
Sözleşmeyi Sona Erdirebildiği Durumlar......................................386
a. Kiracının Yazılı Olarak Kiralanandan Çıkacağını
Bildirdiği Halde Çıkmaması Karşısında Boşaltma
Davası Açılması ........................................................................386
b. Kiracının Kirayı Ödememesi Nedeniyle İki Haklı İhtar
Alması Halinde Kiraya Verenin Boşaltma Davası Açabilmesi.389
c. Aynı İlçe veya Belde Sınırları İçerisinde Kendisinin ya da
Birlikte Yaşadığı Eşinin Adına Kayıtlı Oturulabilecek
Konutunun Olması ....................................................................391
5. On Yıllık Uzama Süresi Dolan Sözleşmelerin Kiraya Veren
Tarafından Feshi Bildirme Yoluyla Feshi ......................................393
6. Kira Sözleşmesinin Yasa Gereği Sona Ermesi...............................393
§7. KULLANIM ÖDÜNCÜ (ARİYET) SÖZLEŞMESİ.......................................395
I. Tanımı ........................................................................................................395
II. Öğeleri........................................................................................................395
A. Kullanma Konusu Bir Şey ya da Hak..................................................395
B. Karşılıksız (İvazsız) Kullanma ............................................................397
C. Tarafların Anlaşması ............................................................................397

XV

İçindekiler

III. Hükümleri ..................................................................................................398
A. Kullanım Ödüncü Verenin Borçları .....................................................398
B. Kullanım Ödüncü (Ariyet) Alanın Borçları .........................................399
1. Uygun Kullanma Borcu .................................................................399
2. Şeyi Başkasına Kullandırmama Borcu ..........................................400
3. Şeyin Bakım ve Korunmasına İlişkin Giderleri Ödeme Borcu .....401
4. Şeyi Geri Verme Borcu ..................................................................401
C. Birden Çok Kullanım Ödüncü Alanların Sorumluluğu .......................402
IV. Sona Ermesi ...............................................................................................402
A. Sözleşmeyle Açıkça Bir Sürenin Belirlenmiş Olması .........................403
B. Sözleşmeyle Açıkça Bir Sürenin Belirlenmemiş Olması.....................403
1. Sözleşmenin Süresi Belirlenmemiş Fakat Belirli Bir
Kullanma Biçimi Kararlaştırılmışa ................................................403
2. Sözleşmede Süre de Kullanma Biçimi de Kararlaştırılmamışsa....403
C. Kullanım Ödüncü Verenin Sözleşmeyi Bozması (Fesih).....................403
D. Kullanım Ödüncü Alanın Ölümü.........................................................404
§8. TÜKETİM ÖDÜNCÜ (KARZ) SÖZLEŞMESİ...........................................405
I. Tanımı ........................................................................................................405
II. Öğeleri........................................................................................................405
A. Ödünç Verilecek Bir Miktar Para ya da Tüketilebilen
Şey (Mislî Eşya)...................................................................................405
B. Ödünç Konusu Şeyin Mülkiyetinin Ödünç Alana Geçirilmesi............406
C. Ödünç Alanın Şeyin Aynı Nitelik ve Miktardaki Benzerini Geri
Vereceğini Üstlenmesi .........................................................................407
1. Genel Olarak ..................................................................................407
2. Faiz Ödeme Borcu .........................................................................408
a. Faizin Gerekli Olup Olmadığı...................................................408
b. Faizin Miktarı............................................................................408
aa. Faiz Oranı Kararlaştırılmışsa..............................................408
aaa. Âdi ( Olağan ) Tüketim Ödüncünde Faiz Oranı ........408
bbb. Ticarî Tüketim Ödüncünde Faiz Oranı ......................409
bb. Faiz Oranı Kararlaştırılmamışsa.........................................411
c. Faize Faiz Yürütülmesi (Mürekkep Faiz-Birleşik Faiz)
Yasağı........................................................................................414
d. Faizin Ana Parayı Geçmesi Yasağı............................................414
D. Tarafların Anlaşması ............................................................................415
III. Tüketim Ödüncüne Benzeyen İşlemlerle Tüketim Ödüncünün
Karşılaştırılması.........................................................................................416
A. Mislî Şeylerin Saklanması (Usulsüz Tevdi) ve Tüketim
Ödüncü (Karz) .....................................................................................416
B. Banka Tasarruf Hesabı ve Tüketim Ödüncü (Karz).............................416

İçindekiler

XVI
C. Kredi Açma ve Tüketim Ödüncü (Karz)..............................................417
D. Kâra Katılmalı Ödünç ile Tüketim Ödüncü (Karz) .............................418
E. Öteki Benzer İşlemler ve Tüketim Ödüncü ........................................418
IV. Tüketim Ödüncü Sözleşmesinin Hükümleri..............................................419
A. Ödünç Verenin Borçları .......................................................................419
B. Ödünç Alanın Borçları .........................................................................420
1. Ödünç Konusu Şeyi Kabul Etme Borcu ........................................420
2. Ödünç Alınan Şeyin Eşit Miktar ve Nitelikteki Benzerini
Geri Verme Borcu ..........................................................................420
3. Faiz Ödeme Borcu .........................................................................421
V. Tüketici Kredileri ve Tüketicinin Korunması............................................421
A. Tüketici Kredisi Sözleşmelerinin Yazılı Biçimde Yapılması ve
Sözleşmenin Bir Örneğinin Tüketiciye Verilmesi Zorunluluğu ..........422
B. Sözleşme Koşullarında Tek Yanlı Değişiklik Yapma Yasağı ...............423
C. Tüketici Kredisi İşlem Şartları.............................................................424
D. Erken Ödemede Faizden İndirim Yapma Zorunluluğu........................426
E. Banka ya da Kredi Kurumunun Birlikte ve Müteselsilen
Sorumlu Olması ...................................................................................427
F. Tüketicinin Cayma Hakkına Sahip Olması..........................................428
VI. Tüketim Ödüncü Sözleşmesinin Sona Ermesi...........................................429
A. Sürenin Sona Ermesi............................................................................429
B. Sürenin Dolmasından Önce Ödeme.....................................................429
C. Fesih Bildirimiyle Sona Erme..............................................................429
§9. FİNANSAL KİRALAMA (LEASİNG) SÖZLEŞMESİ .............................430
I. Tanımı ve Öğeleri ......................................................................................430
A. Tanım ...................................................................................................430
B. Sözleşmenin Öğeleri ............................................................................432
1. Kullanıcının (Kiracının) Kullanımına Özgülenecek Bir Mal ........432
a. Mal Niteliği Gereği Üretim Faaliyetlerinde Kullanılmaya
Elverişli Olmak Zorunda Değildir ............................................432
b. Sözleşme Konusu Mal Taşınmaz ya da Taşınır Niteliğinde
Olmalıdır...................................................................................433
c. Malın Seçimi ve Belirlenmesi Kullanana; Sağlanması
Kiralayana Ait Olacaktır ...........................................................434
2. Malın Belirli Bir Süre Kullanımı Karşılığında Ödenecek
Belirli Bir Bedel.............................................................................435
a. Belirli (Dönülmez) Bir Süre......................................................435
b. Belirli Bir Bedel........................................................................435
3. Malın Kullanan Tarafından Belirli Bir Ücret Karşılığında
Kullanılacağına İlişkin Taraflar Arasında Anlaşma .......................436
a. Taraflar ......................................................................................436
b. Taraflar Arasında Anlaşma ........................................................436

XVII

İçindekiler

II. Sözleşmede Tarafların Karşılıklı Hak ve Borçları .....................................437
A. Kiralayanın Hak ve Borçları ................................................................437
1. Kiracının Belirlediği Malı Sağlama ve Zilyetliğini
Kiracıya Geçirme Borcu ................................................................437
2. Sözleşme Süresi Boyunca Kiracının Her Türlü Yararı
Sağlayacak Biçimde Malı Kullanmasına Katlanma Borcu............438
3. Malı Sigorta Ettirme Borcu............................................................438
4. Malın Mülkiyetini Üçüncü Kişiye Devretmeme Borcu.................438
B. Kiracının Hak ve Borçları....................................................................439
1. Belirlenen Kullanım Bedelini Ödeme Borcu.................................439
2. Malı Sözleşmeye Uygun Kullanma Borcu ....................................439
3. Malın Bakımından ve Korunmasından Sorumlu Olma Borcu.......439
4. Maldaki Eksiklik (Hasar) ve Yokolma (Ziya)dan Sorumlu
Olma Borcu....................................................................................439
5. Malın Zilyetliğini Başkasına Devretmeme Borcu .........................440
6. Sigorta Primlerini Ödeme Borcu ...................................................440
7. Sözleşme Sonunda Malı Geri Verme Borcu ..................................440
III. Sözleşmenin Niteliği..................................................................................440
IV. Sözleşmenin Sona Ermesi .........................................................................442
A. Sona Erme Nedenleri ...........................................................................442
1. Kendiliğinden Sona Erme ..............................................................442
2. Sözleşmenin Feshi .........................................................................443
B. Sona Ermenin Sonuçları ......................................................................443

4. BÖLÜM

İŞGÖRME AMACINI GÜDEN SÖZLEŞMELER

§10. HİZMET SÖZLEŞMELERİ.........................................................................445
§11. GENEL HİZMET SÖZLEŞMESİ.................................................................447
I. Tanımı ........................................................................................................447
II. Öğeleri........................................................................................................448
A. İş (Hizmet) Görülmesi .........................................................................449
B. Belirli ya da Belirsiz Bir Süre İçin İşgörmenin Üstlenilmiş Olması ...449
C. Karşılık Bir Ücret Ödenmesi ...............................................................450
1. Ücretin Kapsamı ............................................................................450
2. Ücreti Ödeme Zamanı....................................................................451
3. Ücretin Çeşidi ................................................................................452
4. Ücretin Korunması.........................................................................452
D. Bağımlılık İlişkisi.................................................................................454
E. Anlaşma ...............................................................................................454
III. Genel Hizmet Sözleşmesinin İş Görme Amacını Taşıyan Diğer
Sözleşmelerle Karşılaştırılması..................................................................455
A. Genel Hizmet Sözleşmesi - Eser (İstisna) Sözleşmesi.........................455

İçindekiler

XVIII
B. Genel Hizmet Sözleşmesi - Vekâlet Sözleşmesi..................................455
C. Genel Hizmet Sözleşmesi - Âdi Ortaklık.............................................456
D. Genel Hizmet Sözleşmesi - Çıraklık Sözleşmesi ................................457
E. Genel Hizmet Sözleşmesi – Pazarlamacılık Sözleşmesi .....................457
F. Genel Hizmet Sözleşmesi – Evde Hizmet Sözleşmesi ........................457
IV. İş Sözleşmesinin Hükümleri .....................................................................458
A. İşçinin Borçları.....................................................................................458
1. İşi Yapma Borcu.............................................................................458
2. Fazla Çalışma Borcu......................................................................458
3. Özen Gösterme Borcu....................................................................460
4. İşverenin Haklı Menfaatlerini Koruma ve Sadakatle
Davranma Borcu ............................................................................460
5. İşverenin Talimatına Uyma Borcu .................................................461
B. İşverenin Borçları.................................................................................462
1. Ücret Ödeme Borcu .......................................................................462
2. İş Verme Borcu...............................................................................463
3. Araç (Alet) ve Gereç (Malzeme) Sağlama Borcu..........................464
4. Giderleri Ödeme Borcu..................................................................464
5. Taşıma Araçlarının Giderlerini Ödeme Borcu ...............................464
6. İşçinin Ev Düzeni İçinde Yaşaması Durumunda Yeterli Gıda ve
Uygun Bir Barınak Sağlama Borcu ...............................................465
7. İşçinin Tatil ve İzin Hakkına Uyma Borcu ....................................466
a. Hafta Tatili.................................................................................466
b. Yıllık Ücretli İzin ......................................................................466
c. İş Arama İzni ............................................................................467
8. Hizmet Belgesi (Bonservis) Verme Borcu.....................................467
9. İşçinin Kişiliğinin Korunması Borcu (İşçiyi Gözetme Borcu) ......468
V. Hizmet İlişkisinin Devri.............................................................................469
A. İşyerinin Tamamının veya Bir Bölümünün Devri ...............................469
B. Sözleşmenin Devri...............................................................................470
VI. Hizmet Sözleşmesinin Sona Ermesi .........................................................471
A. Kendiliğinden Sona Erme ....................................................................471
1. Ölüm ..............................................................................................471
2. Belirli Süreli Hizmet Sözleşmelerinde Belirli Sürenin Sona
Ermesi ............................................................................................472
B. Fesih Bildirimiyle Sona Erme (Belirsiz Süreli Sözleşmelerde)...........473
C. Derhal Fesih Yoluyla Sona Erdirme.....................................................474
1. Haklı Nedenlerle Fesih ..................................................................474
2. İşverenin Ödeme Güçsüzlüğüne Düşmesi
(Ücretin Tehlikeye Girmesi) Nedeniyle Fesih ...............................475
VII. Sözleşmenin Sona Ermesinin Sonuçları....................................................476

XIX

İçindekiler

§12. PAZARLAMACILIK SÖZLEŞMESİ...........................................................477
I. Tanımı ve Kurulması..................................................................................477
A. Tanımı ..................................................................................................477
B. Kurulması.............................................................................................477
II. Tarafların Yükümlülükleri ve Yetkileri ......................................................478
A. Pazarlamacının Yükümlülükleri ve Yetkileri ......................................478
1. Yükümlülükleri..............................................................................478
2. Yetkileri..........................................................................................479
B. İşverenin Özel Yetkileri .......................................................................480
III. Pazarlamacılık Sözleşmesinin Sona Ermesi ..............................................481
§13. EVDE HİZMET SÖZLEŞMESİ....................................................................482
I. Tanımı ve Çalışma Koşulları .....................................................................482
A. Tanımı ..................................................................................................482
B. Çalışma Koşullarının Bildirilmesi .......................................................483
II. Tarafların Borçları......................................................................................483
A. İşçinin Özel Borçları............................................................................483
1. İşi Yapma Borcu.............................................................................483
2. Malzeme İle İlgili Borçları.............................................................483
B. İşverenin Özel Borçları........................................................................484
1. Ürünün Kabulü...............................................................................484
2. Ücret Ödeme ..................................................................................484
III. Genel Hükümlerin Uygulanması ...............................................................484
IV. Sözleşmenin Sona Ermesi..........................................................................484
§14. ESER (İSTİSNA) SÖZLEŞMESİ..................................................................486
I. Kavram ......................................................................................................486
II. Öğeleri........................................................................................................486
A. Bir Eser Meydana Getirme ..................................................................487
1. Eser Kavramı .................................................................................487
2. Meydana Getirme Kavramı............................................................491
B. Bedel (Ücret) .......................................................................................494
C. Anlaşma ...............................................................................................497
III. Sözleşmenin Tarafları.................................................................................501
IV. Eser Sözleşmesinin Hukukî Niteliği ve Benzer Sözleşmelerden Farkları.503
A. Eser Sözleşmesinin Hukukî Niteliği ....................................................503
B. Eser Sözleşmesinin Benzer Sözleşmelerden Farkları .........................507
1. İş (Hizmet) Sözleşmesinden Farkları.............................................507
2. Vekâlet Sözleşmesinden Farkları ...................................................507
3. Satış Sözleşmesinden Farkları .......................................................509
4. Yayım Sözleşmesinden Farkları.....................................................510
V. Yüklenicinin Hak ve Borçları ....................................................................510
A. Borçları ................................................................................................510

İçindekiler

XX

1. Eseri Meydana Getirme ve Teslim Etme Borcu.............................510
a. Eseri Meydana Getirme Borcu..................................................510
b. Eseri Teslim Borcu....................................................................511
aa. Genel Olarak Eseri Teslim Borcu.......................................511
bb. Teslim Borcunun İfa Şekli..................................................514
cc. Teslim Borcunun İfa Zamanı..............................................518
dd. Teslim Borcunun İfa Yeri ...................................................518
ee. Teslim Borcunu İfada Temerrüt..........................................519
2. Eseri Sadakat ve Özenle Yapma Borcu..........................................523
a. Sadakat Borcu ...........................................................................523
b. Özen Borcu................................................................................525
aa. Genel Olarak.......................................................................525
bb. Yükleniciden Beklenen Özenin Ölçüsü .............................526
cc. Özen Borcunun Uygulanacağı Haller.................................527
aaa. Eserin Meydana Getirilmesinden Önceki Safhada
Özen Borcu: ..............................................................527
bbb. Eserin Meydana Getirilmesi Aşamasında
Özen Borcu: ..............................................................529
ccc. Eserin Meydana Getirilmesinden Sonraki
Aşamada Özen Borcu: ...............................................532
dd. Özen Borcuna Aykırılığın Hukukî Sonuçları .....................533
3. Eseri Bizzat Yapma veya Gözetimi Altında Yap