Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Haziran (28)      Mayıs (68)      Nisan (89)      Mart (152)

Sosyal Güvenlik Mevzuatı Uygulamaları

Sosyal Güvenlik Mevzuatı Uygulamaları



Sayfa Sayısı
:  
566
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
2009
ISBN NO
:  
978-975-92134-1-1

0,00 TL

Bu ürün şu anda stoklarımızda yok!
Yazarın diğer ürünlerine gözatmanızı tavsiye ederiz...









Mahmut Çolak

Sosyal Güvenlik Kurumu Müfettişi


-1971 yılında Malatya\\\′da doğdu.

-İlk,orta ve lise öğrenimini Malatya\\\′da tamamladı.

-1990 Yılında kayıt yaptırdığı Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümünden 1994 yılında mezun oldu.

-1999 Yılında ÖSYM tarafından gerçekleştirilen sınavı kazanarak SSK Sigorta Müfettiş Yardımcısı olarak göreve başladı.2002 yılında Sigorta Müfettişi kadrosuna atandı. 5502 sayılı Kanunla sosyal güvenlik kurumlarının birleştirilmesi ile Sigorta Müfettişliği kadrosu 2007/Mart ayında Sosyal Güvenlik Kurumu Müfettişliği kadrosu ile değiştirildi.
-2004-2005 Yıllarında Sigorta Müfettişleri Derneğinde eğjitim,Basın ve Yaym Sekreterliği,Sosyal Güvenlik Dünyası dergisi Genel Yayın Yönetmenliğini yürüttü.Aynı yıllarda kurumda Mevzuat Danışmanlığı yaptı.

-2007/Mart ayında kurulan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Derneğinin kurucu üyesi,yönetim kurulu üyesi ve aynı zamanda Genel Başkan Yardımcısıdır.

-Çeşitli mevzuat ve mesleki dergilerde yayımlanmış sosyal güvenlik ve çalışma mevzuatı konusunda 20\\\′si kitap ile 350 yi askın makalesi bulunmaktadır.



öNSöZ





2002 yılında başlayan sosyal güvenlik reformu çalışmaları ile tek bir emeklilik sistemi, tek bir sağlık sistemi, tek bir sosyal yardım sistemi ve bu yapıyı yürütmek üzere tek bir kurumsal yapıyı içeren dört temel unsurdan oluşan kapsamlı bir sosyal güvenlik reformu planlanmıştır. Kısaca, emeklilik ve sağlık sistemlerinde norm birliği gerçekleştirilmesi amaçlanmaktadır.

Reformun ilk ayağı, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile sosyal sigorta, genel sağlık ve sosyal hizmetleri uyum içinde ve verimli şekilde yürütülmesini sağlayacak yeni ve tek bir kurumsal yapı kurulmuştur. Böylece; SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu \\\′nun Geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıklar (söz konusu sandıkların devir süreci 3 yıl+Bakanlar Kurulu Kararı ile 2 yıl), Sosyal Güvenlik Kurumuna devredilmiştir. 5502 sayılı Kanun ile söz konusu sosyal güvenlik kuruluşları Sosyal Güvenlik Kurumu çatısı altında toplanmıştır.

Reformun diğer ayağı ise 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile gerçekleştirilmiştir. 5510 sayılı Kanunla, genel sağlık sigortası ile vatandaşlara eşit kapsam ve kalitede sağlık hizmeti sağlanarak, aktüeryal hak ve yükümlülüklerin eşit olacağı tek bir emeklilik sistemi oluşturulmaktadır. Teşkilat kanunundan sonra üç sosyal güvenlik kuruluşunun uyguladıkları uygulama kanunları 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu, 5434 Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu, 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu ve 2926 Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Kanunu tek bir kanunda 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda birleştirilmiştir.

Sosyal güvenlik reformu ile mevzuatın sadeleştirilmesi ve anlaşılabilir hale dönüştürülmesi, böylelikle sigortalı memnuniyetinin ve katılımının arttırılması diğer bir önemli amaçtır.

5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihi ilk olarak 01.01.2007 tarihi iken, Anayasa Mahkemesi \\\′nin söz konusu Kanun ile ilgili olarak vermiş olduğu 15.12.2006 tarihli 2006/111 Esas, 2006/36 sayılı iptal kararları gereğince, Kanunun yürürlük tarihi 01.07.2007 tarihine çekilmiştir. Bunun dışında, Kanunun yürürlük tarihleri 01.01.2008, 01.04.2008, 30.06.2008 ve en son olarak 01.10.2008 tarihi belirlenmiştir. 01.10.2008 tarihi itibariyle tüm maddeleri yürürlüğe girerek uygulamaya girmiştir.

Ülkemiz koşullarında işveren olmak, işveren olmanın gerektirdiği şartları eksiksiz yerine getirebilmek oldukça zor ve bir o kadar da profesyonel bir yönetim anlayışını ve takibi zorunlu kılmaktadır. Mevzuatın karışık ve kompleks hale getirilmesi, işverenin bilgilendirilme işlevini daha da etkinsizleştirmekte, Sosyal Güvenlik Kurumu-işveren ilişkilerinin yürütülmesinde yardımcı aktörlerin devreye girmesini zorunlu hale getirmektedir. Geldiğimiz nokta kısaca, sosyal güvenlik mevzuatı uygulamaları açısından işverenin yükümlülüklerini birebir takip ve ifa etme imkânlarını tamamıyla ortadan kaldırmıştır. Sistemin basitleştirilerek herkesin anlayabileceği dile indirgenmesi, toplam kalite uygulamaları bakış açısıyla hizmetin etkin, süratli ve istenilen for-matlarda yerine getirilmesine katkısının olacağı şüphesizdir.

Bu çalışma, esas olarak 5510 sayılı Kanun ve ilgili ikincil mevzuat bağlamında, özel sektör işverenleri ve sigortalılar açısından başka bir deyişle özellikle 4a (eski SSK\\\′lılar) ve 4b (eski Bağ-Kur\\\′lular) sigortalıları ve kısmen de 4c (eski Emekli Sandığı iştirakçileri) kapsamındaki sigortalılar mevzuatını ilgilendiren kaynak kılavuz niteliğindedir.

Çalışma 8 bölümden oluşmakta olup,

1. bölümde; sosyal güvenlik kavramı, tarihçesi ve sosyal güven
lik reformu,
2. bölümde; temel kavramlar,
3. bölümde; işveren uygulamaları,
4. bölümde; asgari işçilik uygulamaları,
5. bölümde; sigortalı uygulamaları,
6. bölümde; ortak işveren-sigortalı uygulamaları,
7. bölümde; sosyal sigorta olayları uygulamaları,




8.bölümde; genel sağlık sigortası uygulamalarına yer verilmişTİR.

Çalışmanın ilgililere yararlı olması yanında kayıt dışı istihdam ile mücadele, sosyal güvenlik tabanının genişletilmesi, sistemin basit ve anlaşılabilir hale getirilmesi amaçlarına ulaşma, bürokrasinin olabildiğince azaltılarak işverenin asgari ölçülerde idare ile muhatap kılınması yönünde geliştirilecek projeksiyonlara hız ve öncelik verilmesi, sosyal güvenlik ve çalışma barışına katkıda bulunması dileğimizle...

Çalışmamızın kitaplaşmasında katkısı geçen değerli üstat Sn. Ahmet ESEN, değerli meslek mensubu Sn. İbrahim Tolga ESEN, SGK eski yöneticilerinden ve aynı zamanda Maliye Postasının İş ve Sosyal Güvenlik Mevzuatında soru-cevapları ile katkıda bulunan Sn. Suner ÇANKAYA, Maliye Postasının değerli yöneticileri ile çalışanlarına teşekkürlerimi sunarım.

Saygılarımla...

Mahmut ÇOLAK Ankara, Ocak 2009



İÇİNDEKİLER


iyfa
No
ONSOZ
İÇİNDEKİLER I
KISALTMALAR XXI
TABLOLAR XXIV
DİLEKÇE ÖRNEKLERİ XXV


BİRİNCİ BOLUM
SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI, TARİHÇE, SOSYAL GÜVENLİK REFORMU


1- SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI
2- ÜLKEMİZDE SOSYAL GÜVENLİĞİN TARİHÇESİ,
AMACI VE UYGULAMA KAPSAMI

3- SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARI, FAYDALANANLAR,
SİGORTA KOLLARI ve PRİM ORANLARI
4- TÜRK SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİNİN TEMEL
ÖZELLİKLERİ

4
7



5- SOSYAL SİGORTA (PARAFİSKAL) KURUMLARI
5.1-Sosyal Sigortalar Kurumu
5.2-SSK\\\′nın Temel Sorunları
5.3-T.C. Emekli Sandığı
5.4-Bağ-Kur
5.5-506 Geçici 20 nci madde hükmüne göre kurulan sandıklar .
5.6-Tamamlavıcı Sosval Güvenlik Müesseseleri

9
9
9
10
11



6- SOSYAL YARDIM VE HİZMETLER (PRİMSİZ REJİM) 12
7- TÜRK SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİNİN PROBLEMLERİ . 13
8- SOSYAL GÜVENLİK REFORMUNUN İLK AYAĞI:
SOSYAL GÜVENLİK KURULUŞLARININ TEK
ÇATI ALTINDA ÖRGÜTLENMESİNİN ADI: SGK 15
9- SOSYAL GÜVENLİK KURUMU KANUNUNUN
GENEL GEREKÇESİ 19
10-SOSYAL GÜVENLİK KURUMU TEŞKİLAT YAPISI 22
10.1-Kurumun temel amacı 23
10.2-Kurumun görevleri 23
10.3-Kurumun organları 23
10.4-Ana hizmet birimleri 23
10.4.1-Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü 24
10.4.1.1- Sigortalı Emeklilik İşlemleri Daire Başkanlığı 25
10.4.1.2- Sigortalı Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığı 26
10.4.1.3- Prim Tahsilat Daire Başkanlığı 27
10.4.1.4-Kısa Vadeli Sigortalar Daire Başkanlığı 28
10.4.1.5- İhtilaflı Prim İşleri ve İcra Daire Başkanlığı 28
10.4.1.6- Yurtdışı Borçlanma ve Tahsis İşlemleri Daire Başkanlığı . 29
10.4.1.7- İzleme Değerlendirme Bilgilendirme ve Kontrol Daire
Başkanlığı 29
10.4.2-Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü 30
10.4.2.1- Sağlık Politikalarını Geliştirme ve Mevzuat Daire
Başkanlığı 30
10.4.2.2- Sağlık Hizmeti Sözleşme ve Ödemeleri Daire Başkanlığı . 31
10.4.2.3- İlaç ve Tıbbi Malzeme Sözleşme ve Ödemeleri Daire
Başkanlığı 32
10.4.2.4- Maluliyet ve Sağlık Kurulları Daire Başkanlığı 33
10.4.3-Primsiz Ödemeler Genel Müdürlüğü 33
10.4.3.1- Sosyal Yardımlar Daire Başkanlığı 34
10.4.4-Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü 35

İÇİNDEKİLER

10.4.5-Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
10.4.6- Aktüerya ve Fon Yönetimi Daire Başkanlığı
10.4.7-Danışma birimleri
10.4.8-Yardımcı hizmet birimleri
10.4.9-Sosyal Güvenlik Yüksek Danışma Kurulu . .
10.5-K.urumun gelirleri
10.6-Kurumun giderleri
10.7-Kurumun tebliğ çıkarma yetkisi .
10.8-5502 ve 5510 Sayılı Kanunlarla yürürlükten kaldırılan mevzuat
listeleri
11- 5510 SAYILI KANUNUN ANAYASA MAHKEMESİ
TARAFINDAN İPTAL EDİLEN HÜKÜMLERİ
11.1-Anayasa mahkemesi tarafından iptal edilmeyen hükümler
(Anayasa\\\′ya aykırı olmayanlar)

35
37 37 37 37 59 59 59
60 64
72



İKİNCİ BOLUM TEMEL KAVRAMLAR



1-SİGORTALI KAVRAMI
1.1-4a Kapsamında Sigortalı Sayılanlar
♦ 4a Kapsamındaki sigortalıların birden fazla işveren tarafından
çalıştırılabilmesi
♦ Bir günlük işlerde çalışanların sigortalılığı
1.2-4a Kapsamında sigortalı sayılabilmenin şartları
1.2.1-Hizmet akdinin, tarifi
1.2.1.1-Hizmet akdinin unsurları
1.3-Hizmet akdi teşekkül etmeden 5510 sayılı Kanun gereğince
4a kapsamında sigortalı sayılanlar
1.4-4a kapsamında sigortalı sayılmayanlar
♦ Ücretsiz çalışan eşin sigortalılığı
♦ Ev hizmetlerinde çalışanların sigortalılığı

75 75
75 76 76
77 77
78 84 84 85


♦ Deneme süresinde sigortalılık 87
♦ Ücretsiz çalışmanın sigortalılığa etkisi 90
1.5-4b Kapsamında sigortalı sayılanlar 92
♦ Anonim şirket kurucu ortaklarının sigortalılıkları 94
♦ 01.10.2008 tarihinden önce şirket ortağı olup hizmet akdine
çalışan şirket ortaklarının sigortalılık durumu 94
♦ 01.10.2008 tarihinden önce eski Bağ-Kur kapsamında
sigortalılık niteliği olanların sigortalılık durumu 95
1.5.1-4b kapsamında sigortalı sayılmayanlar 98
1.6-4c Kapsamında Sigortalı Sayılanlar 98
2- İŞVEREN KAVRAMI 100
2.1-Özellikli durumlarda işveren tespiti 100
3- İŞVEREN VEKİLİ KAVRAMI 101
4- İŞYERİ KAVRAMI 101
5- ALT İŞVEREN KAVRAMI 102
♦ Alt İşverenlerin Sorumlulukları 103

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İŞVEREN UYGULAMALARI

1- İŞYERİNİN BİLDİRİLMESİ 107
1.1-Aynı işverenin birden fazla işyeri kurması halinde işyeri tescili . 108
1.2-Değişik günlerde ücret alan işyerinde işyeri tescili 108
1.3-Aynı Ünitede bulunan birden fazla işyerinin tescili 108
1.4-İhaleli işlerde işyeri tescili 109
1.5-Şirket kuruluşunda işyeri tescili 109
1.6-Birden fazla yapı ruhsatı bulunan bina inşaatlarında işyeri tescili . . . 109
1.7- İşyeri dosyalarının tehlike sınıfı en yüksek olan dosyada işlem
görmesine Ünitece izin verilmesi 110
♦ Dilekçe Örneği 111
1.8-İşyeri dosyalarının tehlike sınıflarına göre gruplara ayrılarak, farklı tehlike sınıfında olan işyerlerinin ayrı dosyalarda işlem
görmesine izin verilmesi 112
iv

♦ Dilekçe Örneği
1.9- İşyerlerinin Tek Dosyada veya Birden Fazla Dosyada İşlem
Görmesine İzin Verilmesinin Ardından Yapılacak İşlemler .... 113
1.9.1-Ünitece yapılacak işlemler 113
1.9.2-İşverenlerce yapılacak işlemler 114
1.9.2.1-Sigortalı işe giriş ve sigortalı işten ayrılış bildirgeleri
yönünden 114
1.9.2.2-Aylık prim ve hizmet belgeleri yönünden 114
1.9.2.3-Yeni işyeri yönünden 114
1.10- İşyerlerinin tek dosyada veya birden fazla dosyada işlem
görmesine izin verilmesi halinde çeşitli kanunlarla getirilen
teşvik hükümlerinden yararlanmanın usul ve esasları 116
1.10.1-5084 sayılı Kanunun 5615 sayılı Kanun ile değişik
4 üncü maddesi 117
1.10.2-4447 sayılı Kanunun geçici 7 nci maddesi 117
1.10.3-5746 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrası .... 118
1.10.4-5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının
(ı) bend\\\′i 118
1.10.5-4857 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin onuncu fıkrası . . . 119
1.10.6-îşyerlerinin önceden olduğu gibi ayrı dosyalarda işlem
görmesinin talep edilmesi 119
1.11- 5510 sayılı Kanundan önce tescil edilmiş işyerlerinin
tescil işlemi 120
1.12- Aynı işkolunda bulunan birden çok kara veya deniz yahut hava
ulaştırma araçlarının tescili 120
1.13- Belirli yerde yapılmayan ve belirli bir merkezden sevk ve
idare edilen işlerin tescili 120
1.14- İşyerlerinin birleşmesi, nevilerinin değişmesi veya diğer bir
şirkete katılması, adi şirketlerde yeni ortak alınması
durumunda işyeri tescili 121
1.15- İşyeri nakli 121
1.16- İşyeri devri 122
1.17- İşyeri intikali 123

1.18- Alt işveren/sigortalıyı devir alan işveren açısından
işyeri tescili 123
1.19- İşyeri sicil numarasının veriliş usul ve esasları 124
1.20- İşyeri bildirgesi ile birlikte verilecek belgeler 126
♦ Sosyal Güvenlik Kontrol Memurlarının Görevleri 127
1.21- İşyerinin re\\\′sen tescil nedenleri 130
1.22- İşyeri dosyasının işlemden kaldırılması 130
2- SİGORTALILARIN SİGORTALILIK BAŞLANGICININ
BİLDİRİLMESİ 131
2.1- 4a kapsamındaki sigortalılar için sigortalı bildirimi ve tescili . . 132
2.2- 4b kapsamındaki sigortalılar için sigortalı bildirimi ve tescili . . 135
2.3- 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı tescili
olanların durumu 138
♦ Sosyal Güvenlik Sicil Numarası 138
2.4- Sigortalıların sigortalılığının sona erdiğinin bildirilmesi .... 139
2.5- Bazı sigorta kollarına tâbi tutulanların sigortalılıklarının
sona ermesi 142
2.5.1- Hastalık ve analık hükümlerinin uygulanmasında sigortalılığın
sona ermesi 143
♦ Ücretsiz İzin Uygulaması 144
2.6- Sigortalılığın sona ermesine ilişkin bildirim şekli: Sigortalı
işten ayrılış bildirgesi 146
2.7- Sigortalılık hallerinin birleşmesi/çakışması 148
2.7.1- 01.10.2008 tarihinden önce şirket ortağı olanların hizmet
akdine istinaden çalışması durumu 150
3- TEHLİKE SINIF VE DERECELERİNİN BELLİ EDİLMESİ
İLE ETKİLİ OLABİLECEK DEĞİŞİKLİKLERİ BİLDİRME . 151
3.1- İş kolu kodu ile tehlike sınıf ve derecesi kavramlarının
açıklanması 151
3.2- Tehlike sınıfı ve prim oranı 152
3.3- Esas işin fer\\\′i ve mütemmimi olan işlerde prim oranları .... 152



3.4- Aynı işyerinde, aynı işveren tarafından yürütülen işlerde
prim oranı 152
3.5- Prim tarifesi eki listede gösterilmeyen işlerde prim oranı .... 152
3.6- 4b kapsamındaki sigortalılarda kısa vadeli sigorta kolları
prim oranı 152
3.7- Normal prim oranlarının derecelere ayrılması 153
3.8- Dereceleme işlemleri 153
3.9- 01.10.2008 tarihinden önce mülga 506 sayılı Kanuna
tabi işyerlerinde kısa vadeli sigorta kolları prim oranı 154
3.10- 01.10.2008 tarihinden önce mülga 1479 ve 2926 sayılı
Kanunlara göre tescil edilmiş sigortalılarda kısa vadeli
sigorta kolları prim oranı 154
3.11- Geçmiş dönemlere ilişkin tescil edilen işyerleri 155
3.12- Tehlike sınıf ve derecesinin değiştirilmesi 156
3.13- Tehlike sınıf ve derecelerini etkileyebilecek değişiklikler ... 157
4-AYLIK PRİM VE HİZMET BELGESİ 158
4.1- 4b kapsamındaki sigortalıların beyanda bulunma esasları ... 159
♦ 4b\\\′lilerin Prime Esas Günlük Kazançlarına İlişkin Beyan
Formu 160
4.1.1 - Geçiş hükümleri 161
4.2- Aylık prim ve hizmet belgesinin internet ortamında gönderilmesi 162
4.3- Aylık prim ve hizmet belgesinin düzenlenmesi 163
4.4- Eksik gün nedenlerinin bildirilmesi 168
4.5- İşten çıkış nedenlerinin bildirilmesi 171
4.6- Aylık prim ve hizmet belgelerinin Kuruma verilme şekli
ve süresi . 175
4.7- Afet durumunda aylık prim ve hizmet belgelerinin verilme
süresi 177
4.8- e-sigorta uygulaması 178
4.8.1- Başvuru 178
4.8.2- Başvuru formlarının kaydedilmesi ve klasc edilmesi 180
4.8.3- e-sigorta sözleşmesinin düzenlenmesi ve şifre zarfının teslimi 180


4.8.4- Şifrenin iptali 180
4.8.5- Şifrenin çalınması, kaybolması, unutulması 181

4.9- Aylık prim ve hizmet belgesinin işyerinde asılması 181
4.10- Aylık prim ve hizmet belgesinde damga vergisi uygulaması . 181
4.11- Yasal süre dışında verilen aylık prim ve hizmet
belgesinin işleme alınma şartları 182
4.12- Prim belgelerinin gönderilememesinde
mücbir sebep halleri 183
5- İŞVERENLER TARAFINDAN TUTULACAK
DEFTER VE BELGELER 184
5.1 - Diğer kanunlar gereğince defter tutmak mecburiyetinde
olan işverenler 184
5.1.1- Diğer kanunlar gereğince defter tutmak mecburiyetinde
olmayan işverenler 185
♦ Şahsi İhtiyaçları İçin Özel Bina İnşaatı Yapanların
Defter Tutup Tutmayacakları 186
♦ Ücret Tediye Bordrosunda Şekil Şartları 187
♦ Ücret, Prim, İkramiye Ve Bu Nitelikteki Her Türlü
İstihkakın Bankalar Aracılığıyla Ödenmesi 188
5.2- İşyeri defter ve belgelerin geçersiz sayılması halleri 190
5.3- İşyeri kayıtlarının saklanma ve ibraz süreleri ile ibraz esasları . 192
5.4- Defter ve belgelerin ibrazını engelleyen mücbir sebep halleri . 194
5.5- Defter ve belgelerin incelemeye çıkarılmasında ek süre talebi . 195
5.6- Defter ve belgelerin ibraz süresi geçtikten sonra incelemeye
sunulması durumu 195
6- İDARİ PARA CEZALARI 196
6.1- Sigortalı işe giriş bildirgesine bağlı idari para cezası 196
6.2- İşyeri bildirgesine bağlı idari para cezası 198
6.3- Aylık prim ve hizmet belgesine bağlı idari para cezası 199
6.4- Defter ve belgelere bağlı idari para cezası 200
6.5- Denetime bağlı idari para cezası 202
6.6- İdari para cezalarının tebliği, ödenmesi, itiraz ve dava yollan 208



7- SİGORTA PRİMLERİNİN ÖDENMESİ 210
7.1 - Erken ödeme 212
7.2- Süresinde ödenmeyen primlere uygulanacak geci,kme
cezası ve gecikme zammı 213
7.3- KDV iadelerinin sigorta prim borçlarına mahsubu 214
7.4- Primlerin ödenmesinden işverenle birlikte sorumlu tutulanlar 218

8- İTİRAZ KOMİSYONLARI 219
9- FİİLİ HİZMET SÜRESİ ZAMMI UYGULAMASI 222
9.1- 506 sayılı Kanunun mülga Ek 5 inci maddesine göre
itibari hizmetten yararlanan sigortalıların durumu 227
10-PRİM ORANLARI 229
10.1- 4a kapsamındaki sigortalılara ait prim oranları 229
♦ Uzun Vadeli Sigorta Kollarında 5 Puanlık İndirim 229
10.1.1- 4a kapsamındaki diğer sigortalılar için özellikli durumlar . . 232
10.2- 4b kapsamındaki sigortalılara ait prim oranları 233
10.2. l-4b kapsamındaki diğer sigortalılar için özellikli durumlar . . . 234
10.3- Primlerde Devlet katkısı 240
10.4- Primlerin gider yazılması koşulu 240
10.5- Toplu iş sözleşmesi gereğince sigortalılara ödenen fark
ücretlere gecikme zammı uygulaması 240
11-SİGORTA PRİMİNE ESAS KAZANÇLAR 241
11.1-4a kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları 241
♦ Prime Esas Olan Olmayan Kazançlar 243
U.l.l-Asıl ücretler 244
11.1.2-Yıllık izin ücretleri 244
11.1.3-Ücret farkları ile istirahatlı sürelerde ödenen ücretler 245
11.1.4-Ücretin eklentileri 246
11.1.4.1-Primler \\\′ 246
11.1.4.2-İkramiyeler 246
11.1.4.3-JUbile ikramiyesi 246

11.1.4.4-Mesleki eğitim gören öğrencilere ödenen ikramiyeler .... 246
11.1.4.5-Hakkı huzurlar 247
11.1.4.6-Eleman teminindeki güçlük zammı, kıdem zammı 247
11.1.4.7-İzin harçlığı 247
11.1.4.8-Yurt dışında elde edilen ücret gelirleri 247
11.1.4.9-Görev yollukları 248
11.1.4.10-Ölüm, doğum ve evlenme yardımları 248
11.1.4.11-Ayni yardımlar 248
11.1.4.12-Seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu
tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu
ödemeler ve keşif ücreti 248
11.1.4.13- Yemek, çocuk ve aile zamları 249
11.1.4.15- Kasa tazminatı veya iş riski tazminatı 250
11.1.4.16-Kıdem tazminatı 251
11.1.4.17-İhbar tazminatı 251
11.1.4.18-Kötii niyet tazminatı 251
11.1.4.19-İş arama ücreti 251
11.1.4.20-Avans olarak ödenen ücretler 251
11.1.4.21-Makam tazminatı veya temsil ödeneği 251
11.1,4.22-Ek tazminat 252
11.1.4.23-Kursiyerlere ödenen cep harçlığı 252
11.1.4.24-İşverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık
sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen
özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı
payları tutarları 252
11.2-Ücret ve ücret niteliği dışındaki kazançlar 253
11.2.1-Hizmet akdi devam eden sigortalılar yönünden 253
11.2.2-Hizmet akdi sona ermiş olan sigortalılar yönünden 253
11.2.3-Hizmet akdinin feshinin geçersizliği halinde yapılacak
ödemeler 253

11.2.4-Sigortalıların idari yargı kararlarına istinaden görevlerine
iade edilmesi üzerine yapılacak işlem 254
11.2.5-Prime esas kazancın üst sınırını aşan ücret dışındaki
ödemeler 255
11.3-Kanunda istisna olarak sayılmayan diğer ödemeler 257
11.4-Prim ödeme gün sayısı ve günlük kazanç hesaplaması 257
11.4.1-Kısmi süreli çalışmalarda prim ödeme gün sayısı 258
11.5-4b kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları 259
12- PRİM BORCU BULUNAN İŞVERENLERİN KAMUOYUNA
AÇIKLANMASI 260
12.1-Kamuoyuna açıklanacak asgari prim borcu miktarı 261
12.2-Kamuoyuna açıklanacak prim borçları 262
12.3-Kamuoyuna açıklanmayacak prim borçları 263
12.4-Prim borcunun kamuoyuna açıklanma şekli, zamanı ve itiraz . 263
13-KESİN TEMİNATIN İADE EDİLMESİ USUL ve ESASLARI . 264
13.1- İhalelerin bildirilmesi 264
13.2- Hak edişten kesinti ve mahsup 265
13.3- Kesin teminatın iadesi 266
13. 4- Kurumun inceleme yetkisi 268
13.5- Görevlilerin sorumluluğu 269
13.6- Alt işverenin sorumluluğu 269
13.7- Hak edişi ödenmemiş veya kesin teminatı iade edilmemiş
olan ihaleli işler 269
13.8- Hizmet ihalelerinde kısa vadeli sigorta kolları prim
oranının tespiti 269
13.8.1- Sigorta primlerinde 5 puanlık indirimin etkisi 271
13.8.2- İşsizlik sigortası fonundan karşılanan primlerin etkisi 271
13.8.3- İşveren hissesinin hesaplanması 272
13.9- Doğrudan temin usulü ile yapılan mal ve hizmet
alımlarında özel durum 273









XII

DÖRDÜNCÜ BOLUM
ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMALARI

1- ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMALARI 275
1.1-Geçici işyerleri açısından asgari işçilik uygulaması 275
1.2-Devamlı veya mevsimlik işyerleri açısından asgari
işçilik uygulaması 276
1.3-SMMM/YMM\\\′ler tarafından geçici işyerleri açısından
asgari işçilik uygulaması 276
2- KURUMA YETERLİ İŞÇİLİK BİLDİRME 277
2.1- İhaleli işlerde araştırma 277
2.2- Özel nitelikteki inşaatlarda araştırma 278
2.3- Ortak hükümler 280
2.4- Faturalı Ödemeler 282

2.4.1- Malzemeli işçilik ödemeleri 282
2.4.2- Sırf işçilik ödemeleri 283
2.5- Asgari işçilik tespit komisyonunun oluşturulması 284
2.5.1- Komisyon üyelerinin nitelikleri ve görevlendirilmeleri 284
2.5.2- Komisyonun çalışması 285
2.5.3-Asgari işçilik tespit komisyonu başkanı ve üyelerin
sorumlulukları 286
2.5.4- Kurum dışından görevlendirilen üyelere yapılacak ödemeler . 287
2.5.5- Çeşitli işkollarının asgari işçilik oranları 287
2.5.6- Asgari işçilik oranlan belirlenmemiş olan işkolları 287
2.5.7- Dosyanın komisyona teslimi 288
2.5.8- Dosyaların ön incelemesi 288
2.5.9- Değerlendirme ve oran tespitinde göz önünde bulundurulacak
hususlar 289

2.5.10- İşin yapımında kullanılacak makinelerin, idare tarafından
işverene verilmesi halinde asgari işçilik oranının tespiti .... 290
2.5.11- Yerinde tespit 291
İMİ





XIII
2.5.12- Tespit süresi ve kararlar 291
2.5.13- İtirazdan vazgeçme 293
2.5.14- Eski komisyonun görev süresi ve belirlediği oranlar 293
2.6- Sosyal Güvenlik Kurumunda uzlaşma müessesesi 293
2.6.1- Uzlaşmanın konusu 295
2.6.2- Uzlaşmanın zamanı 295
2.6.3- Uzlaşmaya varılması durumunda yapılacak işlem 295
2.6.4- Uzlaşılan tutarın 1 ay içinde ödenmemesi hali 295
2.6.5- İleride eksik işçilik tutarının sigortalılara mal edilmesi
durumunda yapılacak işlem 296
2.7- İhale konusu işin yüklenicilere ait devamlı işyeri sigortalıları
ile yapılması yöntemi 296
2.8- Asgari işçilik sonucu re\\\′sen hesaplanan primlerle özellikli
durumlar 298
2.8.1- Gider yazılıp yazılmama durumu 298
2.8.2- Primlerin ödenmesi ve itiraz yollan 298
2.8.3- İşsizlik sigortası priminin kesilip kesilmeyeceği 299
BEŞİNCİ BÖLÜM
SİGORTALI UYGULAMALARI

1- SİGORTALILARIN ÇALIŞMAYA BAŞLADIKLARINI
KURUMA BİLDİRMESİ 301
2- TEDAVİNİN SONA ERDİĞİ VE ÇALIŞABİLİR OLDUĞUNA
DAİR BELGEYİ İSTEMESİ 302
3- HİZMETLERİ TESPİT EDİLEMEYEN DURUMLARDA
MAHKEMEYE BAŞVURMA HAKKINA SAHİP OLMASI ... 302
♦ Hizmetlerin Fiilen Tespiti 302
4- YANLIŞ VEYA YERSİZ OLARAK ALINDIKLARI
ANLAŞILAN PRİMLERİN GERİ VERİLMESİNİ İSTEMESİ 304
5- İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILIĞA DEVAM EDEBİLMESİ .. 305
6- UZUN VADELİ SİGORTA KOLLARINDAN YARARLANMA
TALEBİNDE BULUNMASI 313






7- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ MEVZUATI HÜKÜMLERİNE
UYMASI 314
8- SİGORTA OLAYLARINDA GELİR VEYA AYLIKLARIN
SÜRESİNDE İSTENMESİ 315
9- KAZA OLAYININ İŞ KAZASI OLMADIĞININ SAPTANMASI
DURUMUNDA YERSİZ OLARAK YAPILAN ÖDEMELERİN
İADE EDİLMESİ 316

10- 4b SİGORTALILARININ MUAFİYET DURUMLARININ
KALKTIĞINI KURUMA BİLDİRMESİ 316
11- 4b SİGORTALILARININ SİGORTALILIKLARININ SONA
ERDİĞİNİ KURUMA BİLDİRMESİ VE 5 YILDAN FAZLA
PRİM BORCU BULUNAN SİGORTALILARIN
SİGORTALILIKLARININ DURDURULMASINDA GEÇİCİ
DÜZENLEME 317
11.1- Sigortalılıklarının sona erme tarihleri ve bildirimleri 317
11.2- 5 yıldan fazla prim borcu bulunan sigortalıların
sigortalılıklarının durdurulmasında geçici düzenleme 319
12- HİZMET BORÇLANMASI 322
12.1- Borçlanmalarda şart 322
12.2- Borçlanılabilecek süreler 323

12.2.1- Doğum veya analık izni süreleri 323
12.2.2- Askerlikte geçen süreler 323
12.2.3- Doktora veya uzmanlık süreleri 323
12.2.4- Avukatlık staj süreleri 323
12.2.5- Tutukluluk veya gözaltında geçen süreler 323
12.2.6- Grev veya lokavtta geçen süreler 323
12.2.7- Hekimlerin fahri asistanlık süreleri 324

12.3- Müracaatta bulunabilecekler 324
12.4- Müracaat şekli 324
12.5- Prim tutarı 327
12.6- Ödeme süresi .■ 327
12.7- Süreleri belgeleme 327
XIV

İÇİNDEKİLER
12.8- Borçlanmanın sonucu 328
12.9- 01.10.2008 tarihinden sonraki sürelerin borçlanması 328

12.10- Borçlanma ile aylığa hak kazanılmasında aylık bağlama .... 329
12.11- Ölüm aylığının bağlanmasında borçlanma süreleri 329
13- SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİMİ UYGULAMASI 329
13.1-5510 sayılı Kanundan önceki uygulama 329
13.1.1- 506 sayılı Kanuna göre SGDP uygulaması 329
13.1.2- 1479 sayılı Kanuna göre SGDP uygulaması 331
13.2- 5510 sayılı Kanunda SGDP uygulaması 331
♦ Emeklilerin Kamuda Çalışması Durumunda Aylıklarının
Kesilmesi 333
13.3- SGDP\\\′ne tabi olanların sigorta kollan yönünden durumu
ve hukuki sonuçları 334
14- YURTDIŞI HİZMET BORÇLANMASI 334
14.1- Borçlanmanın Şartları 335
14.2- Borçlanma Başvurularında İstenilecek Belgeler 340
14.3- Başvurulacak Kuruluş ve Birim 340
14.4- Döviz ile değerlendirmeden vazgeçilmesi 341
14.5- Ödemede süre şartının getirilmesi 341
14.6- Döviz cinsinden ödeme imkânının sağlanması 342
14.7- 5510 sayılı Kanun karşısındaki değerlendirilen süreler 342
14.8- Sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülkelerdeki ilk
işe başlama tarihleri 343
14.9- 3201 sayılı Kanuna göre aylık bağlananların aylıklarının
kesilme şartlarının kanun metnine işlenmesi 343
14.10- 3201 sayılı Kanundan aylık alanların SGDP\\\′ye tabi
çalışıp çalışamayacağı 344
14.11- Sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerden
zorunlu göçe tabi tutulan vatandaşlarımıza borçlanma
imkânı getirilmesi 344
14.12- 08.05.2008\\\′den önce borçlanma talebi olanların durumu . . . 345


SOSYAL GÜVENLİK MEVZUATI UYGULAMALARI
14.13- 3201 sayılı Kanuna göre aylık alanların genel sağlık
sigortalısı sayılıp sayılmayacağı 345
14.14- Aylıkların Bağlanması, Yoklanması ve Kesilmesi 345

ALTINCI BÖLÜM
İŞVEREN-SİGORTALI ORTAK UYGULAMALARI

1- ZAMANAŞIMI VE HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRELER 349
1.1- Hizmet tespitinde süre 349
1.2- Kurum alacaklarının tahsilinde süre 349
1.3- Yersiz olarak alınan primlerin iadesinde süre 351
1.4- Sigorta olaylarında hak kazanılan gelir ve aylıklarda süre .... 351
1.5- İdari para cezalarında süre 352
1.6- İşyeri dosyasının işlemden kaldırılmasında süre 352
1.7- İşyeri kayıtlarının ibrazında süre 352
1.8- Kurumca açılacak tazminat ve rücû davalarında süre 352
2- SOSYAL SİGORTALAR İLE GENEL SAĞLIK
SİGORTASI İŞLEMLERİ YÖNETMELİĞİ\\\′NDE
BELGELER VE BİLDİRGELER 353
3- SOSYAL GÜVENLİK BİLİNCİNİN
YAYGINLAŞTIRILMASI 354
4- TAKDİR VEYA SOSYAL GÜVENLİK SORUMLULUK
BELGESİ VERİLEBİLMESİ 355
YEDİNCİ BÖLÜM SOSYAL SİGORTA OLAYLARI UYGULAMALARI
1- İŞ KAZASI SİGORTA OLAYI 357
1.1- Tanımı 357
♦ İşverence Sağlanan Taşıtta Meydana Gelen İş Kazası Olayı .... 358
♦ İşyerinde Sigortalının Geçirmiş Olduğu Kalp Krizi Olayı 360
1.2- Bildirim süresi 362


İÇİNDEKİLER
1.2.1- Bildirim sürelerine uyulmaması durumunda yapılacak işlem . 363
1.3- Kuruma bildirilen kaza olayının gerçeğe uymadığı durumda
yapılacak işlem 363
2- MESLEK HASTALIĞI SİGORTA OLAYI 364
2.1- Tanımı 364
2.2- Meslek hastalığının tespiti 364
2.3- Sigortalının çalıştığı işten ayrıldıktan sonra meslek hastalığı
durumu 367
2.4- Bildirim süresi ve şekli 367
2.4.1- Bildirim sürelerine uyulmaması durumunda yapılacak işlem . 368
♦ 2925 Sayılı Kanuna Tabi 4a Kapsamındaki Sigortalıların
İş Kazası Olayı 368
2.5- İş kazası veya meslek hastalığının soruşturulması 369
2.6- İş kazası veya meslek hastalığında sorumluluk 370
2.7- Sürekli iş göremezlik geliri 373
2.8- Ölüm geliri 374
2.9- Sigortalıdan kaynaklanan sebeplerle tedavi süresinin
uzaması, iş göremezliğinin artması 374
3- HASTALIK VE ANALIK SİGORTA OLAYLARI 376
4- SÜRESİNDE BİLDİRİLMEYEN SİGORTALILIKTAN
DOĞAN SORUMLULUK 377
5- KISA VADELİ SİGORTA KOLLARINDAN
SAĞLANAN HAKLAR 377
5.1- Geçici iş göremezlik ve geçici iş göremezlik ödeneğinin tanımı 378
5.2- Sigortalılara verilecek istirahatlar 379
5.3- Geçici iş göremezlik ödeneğinin ödenmesi 383
5.4- Geçici iş göremezlik ödeneğine esas tutulacak günlük kazanç . 386
5.5- Yabancı ülkede bulunan sigortalılara sağlanan haklar 388

6- HAK SAHİPLİĞİ OLUŞTURULMASI 389
7- KISA VADELİ SİGORTA KOLLARINDA DİKKATE
ALINMAYAN SÜRELER 390



8- MALUL SAYILMA, MALULLÜK AYLIĞINDAN
YARARLANMA 391
8.1- Sevk işlemleri 391
8.2- Malullük durumunun tespiti 391
8.3- Kararın bildirimi ve itiraz 392
8.4- Yararlanma şartlan 393
8.5- Malullük aylığı başvurusu ve istenecek belgeler 393
8.6- Malullük aylığının başlangıcı, kesilmesi ve yeniden bağlanması 394
8.7- Sağlık kurulu raporlarının değerlendirilmesi ve itirazlar 395
8.8- Kontrol muayene işlemleri 396
8.9- 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olanlar
ile malullük aylığına hak kazananlar 397
9- YAŞLILIK AYLIĞINDAN YARARLANMA 398
9.1- Yaşlılık aylığı başvurusu ve istenecek belgeler 398
9.2- Yaşlılık aylığının başlangıcı, kesilmesi ve yeniden bağlanması . 398
9.3- Yaşlılık toptan ödemesi ve ihyası 399
10- ÖLÜM SİGORTASI 400
10.1- Hak sahiplerinin ölüm aylığından yararlanma şartları 400
10.2- ölüm aylığı başvurusu ve istenecek belgeler 401
10.3- Ölüm aylığının başlangıcı ve kesilmesi 402
10.4- Ölüm toptan ödemesi ve ihyası 402
10.5- Ana ve babanın ölüm aylığı ve toptan ödeme başvurusu
ile istenecek belgeler 403
11- EVLENME ÖDENEĞİ 404
12- CENAZE ÖDENEĞİ 404
13- KISA VE UZUN VADELİ SİGORTA KOLLARINA İLİŞKİN
ORTAK HÜKÜMLER 405

13.1- Ödeme dönemi ve ödeme tarihleri 405
13.2- Ödeme şekli ve ödeme merkezleri 405
13.3- Tanıtım kartları 406
13.4- Kanunî temsilcilere ödeme yapılması 406

XVIII

İM!


İÇİNDEKİLER
13.5- Yoklama yapılması 406
13.6- Kontrol muayenesi 407
13.7-,Kanunî temsilcilerce veya vekillerce yapılan tahsis başvurulan 407
13.8- Avans ödenmesi 408
13.9- Gerçeğe aykırı bildirimler 408
13.10- Farklı doğum tarihleri 408
14- 18 YAŞIN ÖNEMİ 410


_ _■ : ;

SEKİZİNCİ BOLUM
GENEL SAĞLIK SİGORTASI UYGULAMALARI


GENEL AÇIKLAMALAR
♦ Sağlık Hizmeti Sunucuları
1- GENEL SAĞLIK SİGORTASINDA İLKELER
2- GENEL SAĞLIK SİGORTALISI SAYILANLAR ...
3- GENEL SAĞLIK SİGORTALISI SAYILMAYANLAR
4- GENEL SAĞLIK SİGORTALISININ BAKMAKLA
YÜKÜMLÜ OLDUĞU KİŞİLER
5- GENEL SAĞLIK SİGORTALISININ BAKMAKLA
YÜKÜMLÜ OLUNAN KİŞİ SAYILMAYANLAR ...
6- GENEL SAĞLIK SİGORTALILIĞININ BAŞLANGICI,
BİLDİRİMİ VE İDARİ PARA CEZASI
6.1 - İdari para cezası
7- GENEL SAĞLIK SİGORTALILIĞININ SONA ERMESİ
8- GENEL SAĞLIK SİGORTALILIK HÂLLERİNİN
DEĞİŞMESİ VE BİRLEŞME HALLERİ
9- GENEL SAĞLIK SİGORTALISININ PRİME ESAS
KAZANÇLARI VE PRİM ORANLARI

10- PRİM ÖDEME YÜKÜMLÜSÜ
11- SAĞLIK HİZMETLERİNDEN YARARLANMA ŞARTLARI .

11.1- Sağlık yardımları yeterli prim ödeme gün sayısı olmaksızın
Kurumca karşılanacak olan sağlık hizmetleri
11.2- Katılım payları

411 412 413 413 418
419 420
421 424 424
426
427 427 428
428 431

SOSYAL GÜVENLİK MEVZUATI UYGULAMALARI



11.2.1- Katılım payı tahsili 433
12- SÖZLEŞMELİ SAĞLIK HİZMETİ SUNUCULARININ
ALABİLECEĞİ FARK ÜCRETLERİ 433
13-SÖZLEŞMELİ SAĞLIK HİZMETİ SUNUCULARI
FATURALARININ İNCELENMESİ VE ÖDEME İŞLEMLERİ 434
♦ SMMM-YMM\\\′ler ile Bağımsız Denetim Kuruluşlarına
Fatura İnceleme Yetkisi 434
14- SÖZLEŞMESİZ SAĞLIK HİZMETİ SUNUCULARINDAN
ALINAN SAĞLIK HİZMETİ GİDERLERİNİN ÖDENMESİ . 435
15- SAĞLIK HİZMETİ SUNUCULARINA İLİŞKİN KURUMUN
DENETLEME VE KONTROL YETKİSİ 435
16- SAĞLIK HİZMETİ SUNUCULARINA UYGULANACAK
İDARÎ YAPTIRIMLAR VE FESİH 436
17- GENEL SAĞLIK SİGORTASI GEÇİŞ HÜKÜMLERİ 437
18- YEŞİL KARTLILAR 439
19- YURT DIŞINDA TEDAVİ 441
20- SONUÇ 445
EKLER
EK-1 5510 Sayılı Kanuna Göre Yayımlanan İlgili Yönetmelikler .... 447
EK-2 5510 Sayılı Kanuna Göre Yayımlanan İlgili Tebliğler 449
EK-3 Kısa Vadeli Sigorta Kollan Prim Tarifesi 451
EK-4 Emeklilik Tablosu 498
EK-5 Asgari Ücret ve SPEK Tutarları 506
EK-6 İşverenlerin Sosyal Güvenlik Mevzuatındaki Yükümlülükleri . . 508
EK-7 Asgari İşçilik Oranları 509
EK-8 İnşaat Birim Maliyet Tutarları 545
EK-9 İnşaatın İkmal Edilen Kısmının Bina Maliyetine
Oranlarını Gösterir Cetvel 552
EK-10 Sosyal Güvenlik Mevzuatında Önem Arzeden Madde
Numaraları ile Mevzuat Madde Sayıları 555