Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Ağustos (4)      Temmuz (128)      Haziran (105)      Mayıs (65)

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası ( İdare Hukuku Açısından Bir İnceleme )

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası ( İdare Hukuku Açısından Bir İnceleme )



Sayfa Sayısı
:  
285
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
2003
ISBN NO
:  
975-6486-34-1

0,00 TL

Bu ürün şu anda stoklarımızda yok!
Yazarın diğer ürünlerine gözatmanızı tavsiye ederiz...











GİRİŞ Günümüzde dünya ekonomisini genel olarak kurumsal (örgütlenme) bakımdan değerlendirmek istersek; bir yanda küresel serbest ticareti teşvik eden ekonomik kurumlar ve düzen, diğer yanda ise bölgesel ekonomik kurumların oluşturduğu bölgesel ekonomik düzeni çok genel olarak görmekteyiz. Elbette, bu kurumların ve düzenin ekonomi alanında kendine özgü kuralları da bulunmaktadır. Ayrıca, diğer ekonomik örgütlere karşı kendilerini korumaya yönelik olarak sıkı bir rekabet ortamı yaratmaları da kaçınılmazdır. Böylece bir yanda ekonominin küreselleşmesi, diğer yanda bölgesel ekonomik örgütlerin güçlerini arttırma girişimi dünya ekonomik düzenine etki etmektedir. Özellikle 2. Dünya Savaşı sonrasında, dünyada uluslararası ilişkilerde sınırsız rekabet ortamının yaratılmasına dayanan Anglo - Sakson ekonomik liberalizmi önemli bir rol oynamıştır. Ancak bu durum zamanla, en başta özellikle Avrupa′da bölgesel korumacılığa yol açmıştır. Avrupa′da sanayi ülkeleri, dünyada gelişmekte olan ülkelerin rekabet gücünün artması üzerine kendilerini bölgesel bir örgüt kurarak korumaya almış ve üçüncü ülkelerle ilişkilerine ithalat kotaları, tarım alanında telafi edici vergilendirme gibi bir takım ekonomik sınırlamalar getirmiştir. Elbette başlangıçta ekonomik amaçlarla olan bu bölgesel örgütlenme, hukuk kültürünü de önemli ölçüde etkilemiştir. Bir toplumda ekonomik yaşam ile halkın alışkanlıkları, manevi değerleri, kültürel yapısı arasında çok sıkı bir ilişki bulunmaktadır. Bu noktada toplumsal kültür ile ekonomi arasındaki bağın önemi ortaya çıkmaktadır. Aynca günümüzde bir devletin güvenliğinin sağlanması, korunması ve sürdürülebilir olması için, sınır güvenliğinin sağlanması ne kadar önemli ise, ekonomik güvenliğinin sağlanması ve sürdürülebilir olması da o kadar ö-nemlidir. 2. Dünya Savaşı′ndan sonra yeryüzündeki askeri müdahalelerin önemli bir bölümünün ekonomik sorunlardan kaynaklanması da bir rastlantı olmasa gerektir. Ekonominin gelişimi için toplumsal yaşamda güvenin sağlanması zorunludur. Toplumda güven ortamının bozulmasının öncelikle ekonomi üzerinde olumsuz yansıması görülebilir. Ekonomik bakımdan zayıf ve bağımlı bir devletin ekonomik güvenliği tehlike içinde bulunduğundan, bu durum devlet güvenliği için de risk oluşturmaktadır. Bu nedenle küreselleşmeyi ekonomisi zayıf olan ülkeler için sonuçlan öngörülebilen ve fakat karşı konulamayan bir girdap olarak değerlendirebiliriz. Aslında çok duyarlı bir alan olan ekonomi alanındaki ilişkilerin gerek uluslararası alanda gerekse ulusal alanda hukuk kurallan ile güvenli bir ortama kavuşturulması zorunludur. Çünkü ekonomi ve hukuk arasında karşılıklı sıkı bir bağ vardır. Ekonomik güvenliğin sağlanmasında ekonomiye özgü ilkeler kadar, hukukun üstünlüğü/ hukuk devleti ilkesi daha da önem kazanmaktadır. Günümüzde özellikle sermaye piyasasında hızına yetişmekte güçlük çekilen bir bütünleşme görülmektedir. Üstelik bu yabancı sermaye dolaşımı, gelişmekte olan ulusal ekonomiler için görünürde çok cazip bir olanaktır; ancak aşın duyarlı alan olan ekonomiyi, her an etkileyebilme riskini de özünde banndırmaktadır. Küreselleşmenin en hızlı, etkin ve etkili aracı özellikle yabancı sermaye dolaşımı olmaktadır. Sermayenin, dolaşım serbestisi bağlamında hızla bütünleşmesi ilginç bir rota izlemektedir. 1980′li yıllarda gelişmekte olan ülkelere sermaye yönelimi çok az iken, 199O′lı yıllarda gelişmekte olan ülkelere tam tersine yoğun bir sermaye akışı gözlenmektedir. Bunda en önemli araç da teknolojik gelişme sayesinde hızla gerçekleşen finans piyasası ile ilgili işlemler, en başta da borsa işlemleri gelmektedir. Borsa işlemlerinin ülke ekonomisi üzerinde dinamik bir etkisi bulunmaktadır. Üstelik bu alanda adeta ülke sınırlan ile çevrili olmayan bir hareketlilik söz konusu olmaktadır. Borsa faaliyetlerinin özelliği gereği uluslararası standartlara uygun bir işleyişin sağlanması adeta bir zorunluluktur. Bunun için de gerek yapısal gerek işleyiş ve gerekse hukuksal normlar bakımından belli bir ölçütü yakalamak gerekmektedir. Nitekim günümüzde İstanbul Menkul Kıymetler Borsası′nm (İMKB) yeniden yapılanması tartışmalan gündemdedir. Yine 2 Ağustos 2003 tarihinde Fransa′da mali piyasalann tümü üzerinde yeni bir "bağımsız kamu otoritesi" ("autorite publique independante") kurulmuştur. Fransız yasa koyucu bu otoriteye bir de tüzel kişilik tanıyarak öğretideki "bağımsız idari otorite" yaklaşımlanna yeni bir ivme kazandırmıştır. AB Yönergeleri ile bu alanda ileride AB düzeyinde bir yapılanmanın oluşması da kaçınılmazdır. İMKB′yi idare hukuku açısından incelemekteki amacımız, yapısal olarak, görev ve yetkileri açısından, idare kavramı, içerisindeki yerini sorgulamaktır. Bir yandan özel hukuk alanında işlemlerin gerçekleştirilmesine yönelik piyasa faaliyetlerinde bulunurken, diğer yandan piyasada dürüstlük ve güvenilirliği, meslek disiplin ve ahlakını korumaya yönelik düzenleme, denetleme gibi kamusal faaliyetleri yürütmesinden dolayı, idare içerisindeki yerinin saptanmasının yeniden yapılanma süreci açısından yararlı olacağını düşünmekteyiz. Bu nedenle de İMKB′nin kuruluş ve işleyişi ile ilgili hukuksal düzenlemeleri ve İMKB′nin faaliyetlerini, devletin ekonomik hayattaki rolü bağlamında değerlendireceğiz. Bu çalışmada özellikle AB Yönergeleri ve üye ülke örneği olarak Fransa′daki bu alandaki gelişmelere de konunun bütünlüğü içerisinde yer verilmektedir. Sermaye piyasası faaliyetlerinde düzenleyici, denetleyici bir idare olan Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ile hem örgütlü bir sermaye piyasası, hem de piyasaya ilişkin düzenleme, denetleme yetkisi ile donatılmış İMKB′nin yetki alanlannı belirlemenin, özellikle Borsa işlemlerinde idari yargının görev alanını saptamak bakımından yararlı olacağını düşünmekteyiz. Yukandaki belirlediğimiz hedefe ulaşabilmek için öncelikle ekonomi ile hukuk arasındaki ilişkiyi genel ilkelerden yararlanarak inceledikten sonra, devletin ekonomik hayata müdahalesinde Türk hukuk sisteminde sermaye piyasasının en hızlı ve örgütlü piyasası İMKB′yi konunun bütünlüğü içerisinde yabancı örneklerden yararlanarak idare hukuku açısından yapısal olarak değerlendireceğiz. Son bölümde borsa işlemlerinin tabi olduğu hukuki rejim konusunda, idari yargının görev alanını belirleyebilmek için genel olarak borsa işlemlerinin hukuki analizini yaparak, bu işlemlerle ilgili borsa uyuşmazlıklannın kamu hukuku alanına yansımalannda, idari yargının görev alanın kapsamının ne olduğu ve ne olması gerektiği konusundaki açıklamalanmız yer alacaktır. Elbette idari yaptınmlar konusu da Avrupa İnsan haklan Mahkemesi kararlan ışığında bu bölüm içerisinde değerlendirilecektir. İÇİNDEKİLER KISALTMALAR VII GİRİŞ 1 BİRİNCİ BÖLÜM İDARE HUKUKU AÇISINDAN EKONOMİYE GENEL BİR YAKLAŞIM I- EKONOMİK HUKUK VE EKONOMİK KAMU HUKUKU KAVRAMLARI KONUSUNDA ÜENEL BİR DEĞERLENDİRME 5 II- EKONOMİK İDARE HUKUKU KAVRAMI 14 III- EKONOMİK İDARE HUKUKUNA ÖZGÜ İLKELER 18 l.Kamu Hukukundan Kaynaklanan İlkeler 18 A- Hukuki Güvenlik İlkesi 18 a) Yasaya Güven İlkesi 19 b) Geriye Yürümezlik İlkesi 24 B- Eşitlik İlkesi 28 2.Ekonomi Alanından Kaynaklanan İlkeler 33 A- Liberal Yaklaşımdan Kaynaklanan İlkeler 33 a) Girişim Özgürlüğü 34 b) Mülkiyet Hakkı 39 c) Avrupa Birliği′ne Üye Ülkelerde Uygulanan AB Mevzuatından Kaynaklanan İlkeler 45 B- Müdahaleci Yaklaşımdan Kaynaklanan İlkeler 48 3. Ekonomik İdare Hukukuna Özgü İlkelerin Yargısal Kararlarda Gelişimi 57 IV- EKONOMİK İDARENİN ORGANİK AÇIDAN GENEL OLARAK YAPISI 62 İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİK İDARE HUKUKU VE İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI I- EKONOMİK İDARE HUKUKUNDA BORSA KAVRAMI 73 1. Genel Olarak Borsa Kavramı 73 2. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası′nın Kuruluşu 81 3. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası′nın Hukuki Yapısı 84 4. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası′nın Ekonomik İdare İçerisindeki Yeri 91 II- İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI (İMKB) 96 1. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası′nın Görev ve Yetkileri 96 2. İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının Organları 101 A- Genel Kurul 102 B- Yönetim Kurulu 105 C- Denetleme Kurulu 107 D- Yönetim Kuruluna Yardımcı Nitelikte Olan Komiteler 108 E- Borsa Başkanı ve Başkanlık Örgütü 109 3. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Personeli 111 III- EKONOMİK İDARE HUKUKU AÇISINDAN SERMAYE PİYASASININ DEĞERLENDİRİLMESİ 112 1. Sermaye Piyasasının Genel Olarak Önemi 112 2. Devletin Sermaye Piyasasında Sürdürülebilir Ekonomik İstikrarı Sağlaya cak Ortamı Yaratma Yükümlülüğü 115 3. Ekonomik Sistem İle İlgili 1982 Anayasasındaki Kurallar ve Devletin Sermaye Piyasası′ndaki Rolü 121 A- Ekonomik Sistem İle İlgili 1982 Anayasasındaki Kurallar 121 B- Anayasa′ya Göre Devletin Sermaye Piyasasındaki-Rolü 138 IV- SERMAYE PİYASASI KURULUNUN HUKUKİ YAPISI VE EKONOMİK İDARE İÇERİSİNDEKİ YERİ 143 1. Sermaye Piyasası Kurulu′nun Hukuki Yapısı 143 2. Sermaye Piyasası Kurulu′nun Ekonomik Türkiye′de İdare İçerisindeki Yeri... 148 3. Sermaye Piyasası Kurulu′nun Oluşumu 162 V- SERMAYE PİYASASI KURULU′NUN GENEL OLARAK GÖREVLERİ 168 1. Sermaye Piyasası Kurulu′nun Düzenleyici İşlem Yaparak Gerçekleştireceği Görevleri 172 2. Sermaye Piyasası Kurulu′nun Birel İşlem Yaparak Gerçekleştireceği Gö revleri 177 3. Sermaye Piyasası Kurulu′nun İcrai Olmayan İşlemleri 182 VI- SERMAYE PİYASASI KURULU İLE İMKB ARASINDAKİ HUKUKİ İ- LİŞKİNİN NİTELİĞİ VE KAPSAMI 184 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM İDARİ YARGININ GÖREV ALANI AÇISINDAN BORSA İŞLEMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ I- BORSA İŞLEMİ KAVRAMI 189 1. Borsa İşleminin Süjeleri ve Hukuki Statüleri 195 A- Borsa Üyesi-Aracı Kurum 195 B- Müşteri 202 2. Borsa Üyesi İle Müşteri Arasındaki Hukuki İlişkinin Niteliği 203 3. İMKB′nin Borsa Üyesi İle Arasındaki Hukuki İlişkinin Niteliği 206 II- İMKB′NİN BORSA ÜYELERİ VE İŞLEMLER ÜZERİNDEKİ DENETİM YETKİSİ 208 1. İMKB′nin Borsa Üyeleri Üzerindeki Denetim Yetkisi 208 A- Borsa Üyeleri Hakkında Disiplin Soruşturması Açılması 209 a) Borsa Üyelerinin Disiplin Suçu Oluşturan Eylemleri ve Disiplin Cezaları 210 b) Disiplin İşlemlerinde Yetki ve Şekil Unsuru 213 c) Disiplin Cezalarının Kesinleşmesi ve İtiraz 214 B- Borsa Üyeleri Hakkında Ceza Soruşturması Açılması 215 2. İMKB′nin Borsa İşlemleri Üzerindeki Denetim Yetkisi 218 3. İMKB ve Yatırımcıların Korunması 220 III- İMKB VE BORSA SUÇLARI 225 1. Borsa Suç ve Cezaları 225 A- Kamunun Aydınlatılması Yükümlülüğünün İhlali 226 B- İçerden Öğrenenlerin Ticareti Suçu 229 C- Yapay Piyasa (Fiyat) Oluşturmak Suçu 233 D- Diğer Suçlar 236 2. Borsa Suçlarında Soruşturma Usulü 237 3. Sermaye Piyasası Kurulu′nun İdari Para Cezası Uygulama Yetkisi 238 IV- BORSA UYUŞMAZLIKLARINDA İDARİ YARGININ GÖREV ALANI 246 1. Borsa ile Borsa Üyesi Arasındaki Uyuşmazlıklarda İdari Yargının Görev Alanı 253 A- Borsa Üyesinin İMKB Genel Kurulu Kararına Karşı Başvuru Yollan 253 B- Borsa Üyesinin İMKB Yönetim Kurulu Kararma Karşı Başvuru Yolları.. 254 2. Borsa Üyesi ile Müşteri Arasındaki Uyuşmazlıklarda İdari Yargının Görev Alanı 258 3. Borsa Üyeleri Arasındaki Uyuşmazlıklarda İdari Yargının Görev Alanı 260 SONUÇ 263 KAYNAKÇA 273