Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Mart (145)      Şubat (207)      Ocak (115)      Aralık (118)

Hakem Kararlarının Kesin Hüküm Etkisi

Hakem Kararlarının Kesin Hüküm Etkisi



Sayfa Sayısı
:  
309
Kitap Ölçüleri
:  
16*24
Basım Yılı
:  
2020
ISBN NO
:  
978-605-05-0562-7

70,00 TL











Devlet mahkemesi kararları açısından kesin hüküm kurumu, hukukumuzda pek çok monografik çalışmaya konu olmuştur. Ancak, insan ilişkilerinin yerel boyutların, hatta maddî gerçekliğin ötesine taşındığı 21. yüzyılda, farklı ülkelerdeki insanların, karşı tarafın tâbiiyetini taşıdığı mahkemelere olan güven sorunu ve sürâtle uyuşmazlıkların giderilmesi ihtiyacı sebebiyle, devlet yargısı yanında, bir uyuşmazlık çözüm yöntemi olarak tahkim yaygınlaşmaktadır. Taraflar, uyuşmazlıklarının, devlet mahkemesi yerine, kendilerinin belirleyeceği hakemler eliyle çözülmesini tercih etmektedir. İşte hakemler tarafından tahkim yargılamasının sonunda, söz konusu uyuşmazlık hakkında verilen nihaî kararın kesin hüküm vasfı sorununun, ayrı bir monografik çalışmanın konusunu teşkil etmesi gerektiği düşüncesiyle bu kitap hazırlanmıştır.


 


Çalışmamızda Türk hukuku açısından hakem kararlarının kesin hüküm (res judicata) vasfı konusuna ilişkin, tespit edebildiğimiz kadarıyla, hem millî literatür tüketilmiş hem de tahkimin bünyesine uygun olarak çeşitli hukuk düzenleri ile mukayeseli bir inceleme yapılmıştır.


 


Bu çerçevede, ilk bölümde tahkimin hukukî niteliğine ilişkin tartışmalar üzerinde durulmuştur. Daha sonra ise, kesin hüküm vasfının tespiti açısından önem taşıyan, millî-yabancı hakem kararı ayrımı yapılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde millî hakem kararlarının, üçüncü bölümde ise, yabancı hakem kararlarının kesin hüküm etkisi üzerinde durulmuştur. Çalışmamızın kapsamı dışında olmasına rağmen, konuyla sıkı irtibatı sebebiyle, hakem mahkemesi ile devlet mahkemesi arasındaki yetki uyuşmazlıkları ve derdestlik meselesi, Exkurs olarak son bölümde incelenmiştir... (ÖNSÖZ'den)


 


 


 


İÇİNDEKİLER


İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ7


İÇİNDEKİLER13


KISALTMALAR21


HAKEM KARARLARININ KESİN HÜKÜM ETKİSİ


GİRİŞ


BİRİNCİ BÖLÜM:


TEMEL KAVRAMLAR


I.TAHKİM KAVRAMI VE TAHKİM KURUMUNUN


HUKUKÎ NİTELİĞİ


A.Genel Olarak


B.Tahkim Kurumunun Maddî Hukuka Ait Olduğu Görüşü


C.Tahkim Kurumunun Usûl Hukukuna Ait Olduğu Görüşü


D.Tahkim Kurumunun Karma Nitelikte Olduğu Görüşü


E.Tahkim Kurumunun Otonom Nitelikte Olduğu Görüşü


F.Değerlendirme


II.MİLLÎ VE YABANCI HAKEM KARARI AYRIMI


A.Giriş


B.Millî Hakem Kararı Kavramı


C.Ayrım İçin Kullanılacak Ölçüt


1.Hakem kararının tevdi edildiği mahkemenin


 bulunduğu yer


2.Tarafların veya hakemlerin tâbiiyeti


3.Tahkim yeri (Sitztheorie)


4.Devlet mahkemesinin yetkisi


5.Uygulanan usûl hukuku (Verfahrenstheorie)


6.Değerlendirme


III.MADDÎ ANLAMDA KESİN HÜKÜM KURUMUNUN DOGMATİK OLARAK TASNİFİ


A.Genel Olarak


B.Mahkeme Kararlarının Etkileri


1.Genel olarak


2.Şeklî anlamda kesin hüküm etkisi


3.Maddî anlamda kesin hüküm etkisi


a.Maddî hukuk teorisi


b.Usûl hukuku teorisi


c.Değerlendirme


d.Maddî anlamda kesin hükmün sonuçları


i.Kesin hükmün menfî etkisi (Ne bis in idem)


ii.Kesin hükmün müspet etkisi – kesin delil etkisi – bağlayıcı etkisi


iii.Kesin hükmün müspet etkisi ile unsur etkisinin karşılaştırılması


e.Kesin hüküm teorilerinin çalışma açısından önemi


IV.ÖN SORUN: HAKEM KARARININ KESİN HÜKÜM ETKİSİNİN POZİTİF VE DOGMATİK TEMELİ


A.Genel Olarak


B.Kesin Hüküm Kurumunun Amacı


1.Kesin hükmün kamusal amaçları


a.Hükmün içeriğinin bağlayıcılığı suretiyle


hukukî barış ve güvenlik


b.Mahkemelerin Saygınlık ve Otoritesinin Korunması


c.Usûl Ekonomisi


2.Kesin hükmün taraflar açısından amacı


3.Kesin hükmün kamu ve taraf menfaatleri açısından


amaçları arasındaki ilişki


C.Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Milletlerarası


Tahkim Kanunu ve Diğer Kanunlardaki Pozitif


Düzenlemeler


D.Hakem Kararlarının Kesin Hüküm Etkisine İlişkin


Yargıtay Kararları


E.Öğretideki Görüşler


F.Değerlendirme


İKİNCİ BÖLÜM


V.HAKEM KARARININ KESİNLEŞMESİ


A.Hakem Kararı Kavramı


1.Genel olarak


2.Hakem kararı


3.Hakemlerin verebilecekleri kararlar


a.Hakemlerin ara kararları


i.Usûlî sorunlar hakkında verilen ara kararları


ii.Ön sorun olarak incelenen diğer konular


hakkında verilen hakem ara kararları


b.Hakemlerin nihaî kararları


c.Hakem Mahkemesinin Yetkisi Hakkında


Verilen Kararlar


d.Kısmî hakem kararları


e.Geçici Hukukî Koruma Tedbiri Kararları


4.Etkisiz/Yok hakem kararı


B.Maddî Anlamda Kesin Hükmün Koşulları


1.Hakem kararının şeklî anlamda kesinleşmesi


a.Genel olarak


b.Kanun yolu kavramı


c.Hakem kararının tavzihi, düzeltilmesi ve


tamamlanması


d.Yargılamanın iadesi


e.Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru


f.İptal dâvâsı


i.Genel olarak


ii.İptal dâvâsının konusu


iii.İptal dâvâsının kanun yolu niteliği taşıması sorunu


iv.Değerlendirme


g.Taraf iradesi ile kanun yolu


h.Taraf iradesi ile hakem kararının kesinleşeceği


tarihin düzenlenmesi


2.İcra edilebilirlik şerhi alınmasının hakem kararının bağlayıcılığı ve kesinliği açısından önemi


a.Genel olarak


b.Değerlendirme


3.Kamu düzenine açıkça aykırı hakem kararının denetimi


a.Genel olarak


b.Denetim ihtiyacı


c.Denetim ihtiyacına ilişkin görüşlerin


değerlendirilmesi


d.Muhtemel çözüm önerileri


e.Muhtemel çözüm önerilerinin değerlendirilmesi


VI.HAKEM KARARININ MADDÎ ANLAMDA


KESİN HÜKÜM ETKİSİNİN SONUÇLARI


A.Genel Olarak


B.Menfî Etki (Ne bis in idem)


C.Müspet Etki


VII.HAKEM KARARI AÇISINDAN KESİN HÜKMÜN OBJEKTİF SINIRLARI


A.Genel Olarak


1.Alman hukukundaki durum


2.Türk hukukundaki durum


3.Türk hukukundaki durumun değerlendirmesi ve


görüşümüz


B.Hakem Kararları Açısından Özelliği


VIII.HAKEM KARARLARININ KESİN HÜKÜM ETKİSİNİN SÜBJEKTİF SINIRLARI


A.Genel Olarak


B.Kesin Hüküm Etkisinin Üçüncü Kişilere Genişlemesi


1.Küllî ve cüz’î halefler üzerine genişleme


2.Açık kanun hükmü ile üçüncü kişinin kapsama alınması


3.İnşaî hükümlerin etkisi


4.Kesin hükmün taraf olmayan üçüncü kişi lehine


müspet etkisini doğurması


C.Hakem Kararının Kesin Hüküm Etkisinin Sübjektif


Sınırlarına İlişkin İleri Sürülen Görüşler


D.Değerlendirme


1.Genel olarak


2.Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 303’üncü


maddesinin amacı


3.Hakem kararı açısından sonuçları


IX.HAKEM KARARININ KESİN HÜKÜM ETKİSİNİN


ZAMAN İTİBARİYLE SINIRLARI


A.Devlet Mahkemesi Kararları Açısından Zaman


İtibariyle Sınır


B.Hakem Kararının Kesin Hüküm Etkisinin Zaman


İtibariyle Sınırı


X.HAKEM KARARININ KESİN HÜKÜM ETKİSİNİN


DEVLET MAHKEMESİNCE DİKKATE ALINMASI


A.Genel Olarak


B.Öğretide İleri Sürülen Görüşler


1.Hakem kararının tarafın itirazı üzerine dikkate alınması görüşü


2.Hakem kararını devlet mahkemesi kararına


denk tutan görüş


3.Hakem kararının içeriği ve denetlenmesine göre


ayrım yapan görüş


C.Değerlendirme ve Görüşümüz


XI.HAKEM KARARININ TARAF İRADESİ İLE


ORTADAN KALDIRILMASI SORUNU


XII.HAKEM MAHKEMESİ KARARI İLE


HAKEM/DEVLET MAHKEMESİ KARARI


ARASINDAKİ ÇELİŞKİ


A.İki Devlet Mahkemesi Kararı Arasındaki Çelişki


1.Kesin hükmün menfî etkisinin dikkate alınmaması


2.Kesin hükmün müspet etkisinin dikkate alınmaması


B.Önceki Hakem Kararı İle Çelişen Sonraki


Devlet Mahkemesi Kararı


C.Önceki Devlet Mahkemesi Kararı İle Çelişen


Sonraki Hakem Kararı


1.Genel olarak


2.Önceki kesin hüküm ile hakem mahkemesinin


bağlı olması


3.Hakem mahkemesinin önceki kesin hükmü


dikkate alması


4.Kesin hükme rağmen hakem mahkemesinin


karar vermesi


a.Genel olarak


b.İptal dâvâsı yolu


i.Tahkim sözleşmesinin geçersizliği sebebiyle


iptal dâvâsı açılması


ii.Kamu düzenine aykırılık sebebiyle


iptal dâvâsı açılması


c.Yargılamanın iadesi yolu


d.İptal dâvâsı ve yargılamanın iadesi yolunun


yarışması sorunu


5.Hakem kararında devlet mahkemesi kararının müspet etkisinin dikkate alınmaması


6.Devlet mahkemesinin tahkim ilk itirazına


rağmen karar vermiş olması


D.Önceki Hakem Kararı İle Çelişen Sonraki Hakem Kararı


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


XIII.YABANCI HAKEM KARARININ MİLLÎ MAHKEMELER ÖNÜNDE KESİN HÜKÜM ETKİSİ


A.Genel Olarak


B.Milletlerarası Özel Hukuk ve Usûl Hukuku Hakkında


Kanun’a Göre Yabancı Hakem Kararlarının Kesin


Hüküm Etkisi


1.Genel olarak


2.Şeklî anlamda kesin hüküm


3.Maddî anlamda kesin hüküm


a.Genel olarak


b.Ön sorun olarak tanıma talebinin ileri sürülmesi


c.Yabancı mahkeme/hakem kararının kesin hüküm


etkisinin re’sen dikkate alınması


C.Milletlerarası Özel Hukuk ve Usûl Hukuku Hakkında


Kanun’un 60’ıncı ve New York Sözleşmesi’nin 3’üncü Maddesine Göre Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması Açısından Tanıma Teorilerinin Önemi


D.Kesin Hüküm Etkisinin Belirlenmesinde Dikkate


Alınacak Hukuk


1.Genel olarak


2.Yabancı devlet mahkemesi kararının kesin hüküm


etkisinin tabi olduğu hukuk


a.Genel olarak


b.Değerlendirme


3.Yabancı hakem kararının kesin hüküm etkisinin


tabi olduğu hukuk


a.Öğretide ileri sürülen görüşler ve mahkeme kararları


b.Değerlendirme


4.Yabancı hakem kararının tanınması talebinin


ret sebepleri


a.Genel olarak


b.Hakem kararının verildiği ülke hukukuna göre


sadece sözleşmesel etki doğurması durumunda


tanınması sorunu


i.Sorunun tespiti ve öğretide ileri sürülen çözüm önerileri


ii.Türk hukuku açısından çözüm önerilerinin değerlendirilmesi


c.Millî hakem veya devlet mahkemesi kararı ile


çelişen yabancı hakem kararının tanınabilirliği


i.Genel olarak


ii.Millî devlet mahkemesi kararı veya


hakem kararı ile yabancı hakem kararının


çelişmesi


iii.Yabancı iki hakem kararının çelişmesi durumu


iv.Yabancı devlet mahkemesi kararı ile


yabancı hakem kararının çelişmesi durumu


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


XIV.EXKURS: HAKEM MAHKEMESİNİN YETKİSİNE


İLİŞKİN DEVLET MAHKEMESİ KARARI İLE


HAKEM KARARI ARASINDAKİ ÇELİŞKİ VE DERDESTLİK SORUNU


A.Genel Olarak


B.Yetki Uyuşmazlıkları


C.Derdestlik Açısından Değerlendirme


1.Alman hukuku


a.Önce devlet mahkemesinde dâvâ açılması


b.Önce hakem mahkemesinde dâvâ açılması


2.İsviçre hukuku


3.Avusturya hukuku


4.Türk hukukunda ileri sürülen görüşler


5.Değerlendirme


SONUÇ


KAYNAKÇA