Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlarımız:      Ekim (155)      Eylül (180)      Ağustos (193)      Temmuz (82)
Anasayfa   >   Medeni Usul Hukuku   >   Yayınevi Belirtilmemiş   >   Ali Haydar KARAHACIOĞLU / Aynur PARLAR

Davanın Açılması ve Aşamaları ( 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda Açıklamalı - Gerekçeli ) - ( Yeni Yargıtay İçtihatları ve Dilekçe Örnekleriyle )

Davanın Açılması ve Aşamaları ( 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda Açıklamalı - Gerekçeli ) - ( Yeni Yargıtay İçtihatları ve Dilekçe Örnekleriyle )

- Yayınevi Belirtilmemiş

Sayfa Sayısı
:  
552
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
2012
ISBN NO
:  
978-605-4490-39-4

59,50 TL ( KDV Dahil )









ONSOZ




6100 sayılı Hukuk Muhakenfeleri Kanununda ilk derece hukuk mah¬kemelerinde yargılamanın beş temel aşamadan oluşması öngörülmüştür. Bunlar, sırası ile davanın açılması ve karşılıklı dilekçelerin verilmesi, ön in¬celeme, tahkikat, sözlü yargılama ve hükümdür. Kuşkusuz burada en önemli yenilik, dilekçelerin verilmesinden sonra ve tahkikat aşamasından önce gelmek üzere "ön inceleme" adıyla yeni bir yargılama aşamasının ka¬bul edilmiş olmasıdır.


Hak arama hürriyetinin bir gereği olarak, herkes, meşru vasıta ve yol¬lardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir. Hukuk siste¬mimiz açısından yaşamsal bir önem taşıyan 6100 sayılı Hukuk Muhakeme¬leri Kanunu, davanın açılması ve aşamaları konusunda başta ön inceleme aşaması olmak üzere çok önemli ve yeni düzenlemeleri içermektedir. «İs¬pat ve Deliller» isimli ilk kitabımızın birinci basısının kısa sayılabilecek sü¬rede tükenmesi ve okuyuculardan gelen yoğun talebi de gözeterek "Dava¬nın Açılması ve Aşamaları" olarak adlandırdığımız bu yeni kitabı, içerdiği kanun maddelerinin temelinde yatan anlayışın ve uygulamaya yansımala¬rının doğru yorumlanmasına, isabetli uygulama ve değerlendirme yapıl¬masına katkıda bulunmak amacıyla okurlarımızla buluşturmanın kıvancı¬nı yaşamaktayız.


Kitapta "Davaların Açılması ve Aşamaları" konusunda, 6100 sayılı HMK′nun sistematiğine bağlı kalınarak ve konuyla ilgisi nedeniyle "Temi¬nat, Dava Şartları ve İlk İtirazlar"da dahil edilmek suretiyle yapılan yorum¬larda bilimsel ilke ve ölçütlere uyulmaya özen gösterilmiş, kaynakçada isimlerine yer verilen çok değerli hukukçu bilim adamlarımn görüşlerinden de yararlanılarak, dipnotlu anlatım düzeni izlenmiştir. Ayrıca, kanunun genel gerekçesinin ilgili bölümleri ile kanun maddelerinin izdüşümünü yansıtan gerekçeleri ve adalet komisyonu raporları, karşılaştırma tablosu ile dilekçe örnekleri ve yeni yürürlüğe giren Yönetmelikler ve diğer ilgili mevzuata da kitapta yer verilmiştir. Diğer yandan HMK′nun yürürlüğe gir¬diği 1.10.2011 tarihinden sonra yüksek Yargıtay′ın vermiş olduğu, konulara ışık tutan, pek çoğu yayınlanmamış olan emsal içtihatlarına da ilgili kanun maddeleri altında yer verilerek okuyucunun yararlanmasına sunulmuş, bu yönüyle kitabın uygulamaya önemli bir katkı sağlaması amaçlanmıştır.


Kitabın tüm meslektaşlarımıza ve okurlara, içerdiği konular itibariy¬le soyut hukuk kurallannı somut olaylara uyarlamalarında yararlı olmasını diliyoruz.


Kitabın dizgi ve tasarımını büyük bir titizlikle gerçekleştirerek kısa sayılabilecek bir süre içinde yayın hayatına kazandırılmasını sağlayan baş¬ta Menderes Yavuz, Özkan Yavuz ve Mesut Yavuz olmak üzere basım, ya¬yım ve dağıtımında emeği geçen Bilge Yayınevinin genç ve dinamik çalı¬şanlarına teşekkür ediyoriz.

Saygılarımızla...

Ali Haydar KARAHACIOĞLU -Aynur PARLAR





GİRİŞ




01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakeme¬leri Kanunu birçok konuda olduğu gibi davanın aç ılması ve aşamaları konu¬sunda da yeni düzenlemeler getirmiştir. HMK′da ilk derece yargılamasının sırası ile dilekçelerin karşılıklı verilmesi, ön inceleme, tahkikat, sözlü yargı¬lama ve hüküm olmak üzere beş tgmel aşamadan oluşması öngörülmüştür. Buna göre yargılamanın aşamaları;

1. Davanın açılması (HMK md. 118 vd.),
2. Ön inceleme (HMK md. 137-142),
3. Tahkikat, şekli tahkikat işlemleri (HMK md. 143-183) ve maddi
tahkikat işlemleri (HMK md. 187-293),
4. Tahkikatın sona ermesi ve sözlü yargılama (HMK md. 184-186),
5. Hüküm (HMK md. 294 vd.)dür.


HMK′nun 114. maddesinde, tüm davalar bakımından geçerlilik taşı¬yan dava şartlarının neler olduğu hususu açıkça hükme bağlanmıştır. Bu bağlamda, Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması; yargı yolunun caiz olması; mahkemenin görevli olması; kesin yetki hallerinde, mahkeme¬nin yetkili olması; tarafların davada taraf ve dava ehliyetlerinin bulunması; yasal temsilin işlerlik kazandığı hallerde, yasal temsilcinin, temsil için ge¬rekli nitelikleri taşıyor olması; davayı takip yetkisine sahip olunması; veki¬lin, davaya vekalet ehliyetine sahip olması ve usûlüne uygun düzenlenmiş bir vekaletnamenin bulunması; davacının yatırması gereken gider avansı¬nın yatırılmış olması; davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması; aynı davanın daha önceden de açılmış ve halen görülmekte olmaması ile aynı davanın daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması genel dava şartları olarak belirlenmiştir. Hakim, dava şartları noksanlıklarını davanın her aşamasında re′sen (kendiliğinden) inceler ve taraflar da davanın her aşamasında ileri sürebilirler. Bu düzenlemede dikkati çeken yeniliklerden biri derdestliğin dava şartı haline getirilmiş olmasıdır. Diğer yandan dava¬nın esasının incelenmesine engel olan ilk itirazlar HMK′nun 116. maddesin¬de;


a) Kesin yetki kuralının bulunmadığı durumlarda yetki itirazı,
b) Uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiği itirazı ve as¬
liye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki iş bölümü
itirazı şeklinde düzenlenmiştir. Bunlar dava şartı olmadığından hakim ta¬
rafından re′sen gözetilmez. Davalı da ilk itirazlarını her zaman değil, ancak davanın başında cevap dilekçesinde ileri sürebilir. İlk itirazlar, dava şartla¬rından sonra ön sorunlar gibi incelenir ve karara bağlanır (HMK md. 117).


Her hukuk davasının ilk aşaması, dilekçelerin verilmesi (teatisi) aşa¬masıdır. Dilekçelerin verilmesi aşaması; dava dilekçesi (HMK md. 119), ce¬vap dilekçesi (HMK md. 129), cevaba cevap (replik) dilekçesi ve ikinci cevap (düplik) dilekçesi (HMKmd. 136) olmak üzere dört evreden oluşur. "Somut¬laştırma yükü ve delillerin gösterilmesi" başlıklı HMK′nun 194/2. madde¬sinde, tarafların, dayandıkları delilleri ve hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtmeleri zorunluluğu, yani somutlaştırma yükü getirilmiş olduğundan, bu yükümlülük gereği ispat edileceğini, dava, dilekçesinde belirtmesi esası da bir yenilik olarak HMK′nun 119. maddesin¬de düzenlenmiştir. Böylece, özellikle ispat konusunda davaların usul ekono¬misi ilkesine uygun bir biçimde, makul bir sürede sonuçlanması hedeflen¬miştir. Dilekçelerin verilmesi aşamasından, yani yargılamanın ilk kesitin¬de, iddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağı uygulan¬maz. Bu itibarla, taraflar cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri ile serbestçe iddia vaya savunmalarını genişletebilir yahut değiştirebilirler (HMK md. 141/1). Tarafların ikinci dilekçelerinden (yani cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçelerinden) sonra, hangi ad altında olursa olsun verilecek dilekçeler, sınırlama ve yasak kapsamındadır.


6100 sayılı HMK ile getirilen yeni bir yargılama aşaması olan ön ince¬leme, dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra başlayıp tahkikata kadar süren bir aşamadır (HMK md. 137). Diğer bir anlatımla, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçelerinin verilmesiyle veya bunlara ilişkin sürelerin geç¬mesiyle dilekçelerin verilmesi aşaması tamamlanır ve yargılamanın ikinci aşaması olan ön inceleme (HMKmd. 137-142) aşamasına geçilir. Mahkeme¬ce ön inceleme aşamasında;

1. Dava şartları ve ilk itirazlar incelenir,
2. Uyuşmazlık konuları tam olarak belirlenir,
3. Hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin
toplanması için gereken işlemlerr yapılır,
4. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onlar
sulhe teşvik edilir. Mahkeme bu hususları tutanağa geçirir (HMK md.
137/1). Bu aşamada tanık dinleme, belge inceleme, bilirkişi görüşü alma, ke¬
şif yapma ve yemin teklif etme gibi tahkikat işlemleri yapılamaz. Ön incele¬
me tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez ve
tahkikat için duruşma günü verilemez (HMKmd. 137/2). Ön inceleme aşamasında, duruşma hazırlığı olarak ön inceleme için bir duruşma günü tespit edilir ve taraflara bildirilir. Çıkarılacak olan meşruhatlı davetiyede, duruş¬ma davetiyesine ve sonuçlarına ilişkin diğer hususlar (HMK md. 147) ya¬nında, taraflara sulh için gerekli hazırlığı yapmaları, duruşmaya sadece ta¬raflardan birinin gelmesi ve yargılamaya devam etmek istemesi durumun¬da, gelmeyen tarafların yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemeyeceği ve diğer tarafın, onun muvafakati olmadan iddia ve savunmasını genişletebile¬ceği yahut değiştirebileceği ayrıca ihtar edilir (HMK md. 139).


Ön inceleme aşamasının en önemli amaçlarından biri de tarafları sul-he ve özünde sulhu hedefleyen bir kurum olan arabuluculuğa gitmeye teş¬vik etmek; böylelikle onlar arasında bir anlaşma sağlanmasına uygun orta¬mı yaratma suretiyle uyuşmazlığın daha ileriki aşamalara gitmeden çözü¬me kavuşturulmasını sağlamaktır. Ön inceleme duruşmasının sonunda, ta¬rafların sulh faaliyetinden bir sonuç alıp almadıkları (taraflar uyuşmazlığı sürdürerek yargılamaya devam etmek istiyorlarsa) anlaşamadıkları husus¬ların (uyuşmazlık noktalarının) nelerden ibaret olduğu tek tek belirtilerek tutanakla tespit edilir. Tahkikat bu tutanak esas alınmak suretiyle yürütü¬lür (HMK md. 104/3). Ön inceleme oturumunda tutulan bu tutanak özel bir öneme sahiptir. Özellikle, uyuşmazlık devam edecekse, bu belge adeta yar¬gılamanın yolunu gösteren bir yol haritasıdır. Tutanakta yer almayan hu¬suslar, tahkikatın konusu olamaz. Tahkikat aşamasında tereddüt edilen hallerde bu tutanak neyin incelenip neyin incelenmeyeceğini gösterir. Ön inceleme tutanağının bu önemi ve tarafları bağlaması nedeniyle altının otu¬rumda hazır bulunanlarca imzalanması öngörülmüştür.


Dilekçelerin verilmesi aşamasında iddia ve savunmanın genişletilme¬si yasağı uygulanmaz. Yargılamanın ikinci kesiti olan ön inceleme aşama¬sında ise iddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi konusunda değişik bir sınırlama getirilmiştir. Buna göre taraflar, ön inceleme aşama¬sında ancak karşı tarafın açık muvafakati ile iddia ve savunmalarını geniş¬letebilir yahut değiştirebilirler. Ayrıca, taraflardan biri meşruhatlı davetiye tebliğine rağmen ön inceleme duruşmasına mazeretsiz olarak gelmezse, ge¬len taraf onun muvafakati aranmaksızın iddia veya savunmasını genişlete¬bilir veya değiştirebilir. Ön inceleme aşamasının tamamlanmasından son¬ra, yani tahkikat, sözlü yargılama ve hüküm aşamalarında iddia veya sa¬vunma genişletilemez yahut değiştirilemez (HMK md. 141/1). İddia ve sa¬vunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağının iki istisnası vardır. Bunlar, 1. Islah, 2. Karşı tarafın açık muvafakatidir (HMK md. 141/2).




Ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra başlayan tahki-katt aşamasında, tarafların dilekçelerinde (dava dilekçesi, cevap dilekçesi, cevaba cevap dilekçesi, ikinci cevap dilekçesinde) ileri sürdükleri, ön incele¬me tutanağına bağlanan uyuşmadık konularının ((vakıa iddialarının) doğ¬ru olup olmadığı araştırılarak tespit edilir. Hakim re′sen veya taraflardan birinin talebi üzerine, iddia veya savunmanın birinin veya bir kısmının önce incelenmesine karar verebilir (HMK md. 143/1-2).


Taraflar, kanunda belirtilen süreden sonra kural olarak delil göstere¬mezler. Ancak, bunun iki istisnası vardır:
1. Bir delilin sonradan ileri sürülmesinin yargılamayı geciktirme ama¬
cı taşımaması,
2. Delilin süresinde ileri sürülememesinde ilgili tarafın kusurunun ol¬
maması.
Bu iki istisnai durumda mahkeme o delilin sonradan gösterilmesine izin verebilir (HMKmd. 145).


Mahkeme, taraflarca gösterilmiş olan delillerin incelenmesinden son¬ra, davanın yargılama ve hüküm için yeteri derecede aydınlandığı kanısına varırsa, tahkikatın bittiğini taraflara bildirir (HMK md. 146) ve bunu taki¬ben sözlü yargılama aşamasına geçilir. Mahkemece, sözlü yargılama ve hü¬küm için tayin edilecek gün ve saatte mahkemede bulunmalarını sağlamak amacıyla iki tarafa davetiye gönderilir. Kanunda öngörülen istisnai durum¬lar dışında, iddia ve savunmalarını bildirmeleri için duruşmaya çağırılan ta¬raflara gönderilecek davetiyede, belirlenen gün ve saatte geçerli bir özrü ol¬madan mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde, duruşmaya yoklukla¬rında devam edileceği ve yapılan işlemlere itiraz edemeyecekleri bildirilir (HMKmd. 147).


Bu meşruhatı içeren davetiyeyi alan taraflardan biri çağrıldığı duruş¬maya gelmezse ve gelen taraf davayı takip edeceğini bildirirse tahkikata gel¬meyen (karşı) tarafın yokluğunda devam edilir. Yokluğunda yargılamaya devam edilen tarafa, ondan sonraki duruşmaya gelmesi için davetiye gönde-rilmez. Yalnız, sözlü yargılama için kendisine yeni bir meşruhatlı davetiye gönderilmesi gerekir (HMK md. 186/1). Duruşmaya gelmemiş olan tarafa gönderilen davetiye "gelmediği takdirde yargılamaya yokluğunda devam edileceği" uyarısı yoksa, yargılamaya o tarafın yokluğunda devam edilemez. Duruşmaya gelmeyen ve bu nedenle tahkikata yokluğunda devam edilen ta¬raf, ondan sonraki veya daha sonraki duruşmaya gelirse, duruşmaya taraf sıfatıyla kabul edilir. Meşruhatlı davetiyeye rağmen duruşmaya gelmeyen taraf yokluğunda cereyan eden işlemlere itiraz edemez. Duruşmaya gelme¬miş olan tarafın bu yaptırıma muhatap olmaması için geçerli bir özrü, örne¬ğin ağır hastalık nedeniyle duruşmaya gelemediğini ispat etmesi gerekir. Ancak bu durumda yokluğunda yapılmış olan işlemlere itiraz edebilir.


HMK′nun 149. madde hükmü ile taraflara modern teknolojiden ve UYAP′tan yararlanma olanağı getirilerek, ses ve görüntü nakledilmesi yo¬luyla, duruşma icrası usulü ve bu yolla dinlenecek yargılama suj eleri göste¬rilmiş, ayrıca HMK yönetmeliğinin 60. maddesinde de bu husus düzenlen¬miştir. HMK′nun 152. maddesinde ise, sözlülük ilkesinin en somut tezahür şekli olan duruşmada gerçeğin anlaşılması ve ortaya çıkmasına hizmet eden önemli bir yargılama işlemi olan doğrudan soru yöneltme ile ilgili düzenle¬meye yer verilmiştir.


Davaya ilişkin tahkikat ve yargılama işlemleri hakkında her duruş¬mada zabıt katibi tarafından hakimin gözetimi altında mutlaka bir tutanak düzenlenir (HMK md. 154). Tutanak, belge ve kararlar elektronik ortamda düzenlenir ve gerekli olanlar ilgilileri tarafından güvenli elektronik imza ile imzalanır (HMK Yön. md. 5). İmza ile onanması zorunlu işlemler; tutana¬ğın tanık ile bilirkişi ifadelerine ve iki tarafın ikrar, sulh ve feragatine ve ka¬bulüne ilişkin kısımları, yeminin edası, davanın geri alınmasına muvafakat ve sulh müzakeleri ile sonucudur. Tutanağın bu sayılan işlemlere ilişkin kı¬sımları ve diğer ilgililerin beyanları bunların önünde okunarak kendilerine imza ettirilir (HMK md. 154/3ç). Tutanağın, duruşmalarda ve keşifte yapı¬lan işlemlerin ispatı bakımından münhasır delil olma özelliği vardır. Ön in¬celeme, tahkikat ve yargılama işlemleri, ancak tutanakla ispat olunabilir (HMK md. 156). 1086 sayılı HUMK′da tutanağın ispat gücü, yalnızca sözlü muhakemeye hasredilmişken 6100 sayılı HMK′da bu güç, ön inceleme ile tahkikat ve yargılamanın diğer işlemlerine de teşmil edilmiştir. Keza, 1086 sayılı HUMK′da bekletici sorun hakkında genel bir düzenleme bulunma¬makta iken 6100 sayılı HMK′nun 165. maddesinde bekletici sorun bir ku¬rum olarak düzenlenmiştir.


Davaların birleştirilmesi ilk itiraz nedeni olmaktan çıkarıldığından ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemele¬rinde açılmış davalarda birleştirme talepleri, her zaman ileri sürülebilir.


HMK′nun 140/5. maddesi uyarınca deliller hasredildikten sonra belir¬lenen duruşmada delillerin incelenmesi evresine geçilmektedir. Bir tarafın ispatla yükümlü olduğu bir vakıayı ispat için bütün delillerini göstermesine ve bundan başka delili olmadığını bildirmesine, delillerini hasretmesi denir.

Delillerin incelenmesinin bitmesi ile, davanın tahkikat aşaması son bulur. Hakim tarafların iddia ve savunmalarıyla toplanan delilleri inceledikten sonra, duruşmada hazır bulunan taraflara tahkikatın tümü hakkında açık¬lama yapabilmeleri için söz verir. Mahkeme tarafların tahkikatın tümü hakkındaki açıklamalarından sonra, gerekli görürse tahkikatı sürdürür. Tahkikatı gerektiren bir husus kalmadığını görürse, tahkikatın tamamlan¬dığını taraflara açıklar (HMK md. 184/2). Bundan sonra sözlü yargılama aşamasına geçilir.


Sözlü yargılama aşaması, hükümden önceki son yargılama aşaması¬dır. Hangi yargılama usulü uygulanırsa uygulansın tarafların yargılamada sözlü olarak görüş ve değerlendirmelerini ifade etmeleri özel bir önem taşı¬maktadır. Mahkeme, tahkikatın sona ermesinden sonra, sözlü yargılama ve hüküm için bir oturum günü ve saati belirleyerek mahkemede hazır bulun¬malarını sağlamak amacıyla iki tarafı davet eder. Taraflara çıkartılacak söz¬lü yargılama duruşması davetiyesinde, belirlenen gün ve saate mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususu bil¬dirilir. Taraflar duruşmada hazırsa bu bildirim sözlü yapılır, tutanağa geçi¬lir ve altı taraflara imzalatılır. Şayet taraflar hazır değilse, yukarıda belirti¬len içeriğe sahip meşruhatlı bir davetiye gönderilir. Sözlü yargılamada mah¬keme, taraflara son sözlerini sorar. Tarafların tüm yargılamayı değerlendi¬rerek kendi iddia ve savunmalarının haklılığını ortaya koyacak nitelikte son açıklamalarını yapmalarından sonra mahkeme hükmünü verir (HMK md. 186).


Hüküm aşaması, ilk derece yargılamasının son aşamasıdır. Mahkeme bu aşamada usule veya esasa ilişkin bir nihai (son) kararla davayı sona er¬dirmektedir. Nihai kararlar, hakimin davadan el çekmesini sağlayan karar¬lardır. Nihai kararlar usule (örneğin görevsizlik, yetkisizlik kararları gibi) veya esasa (eda, tespit ve inşai hükümleri gibi) ilişkin nihai kararlar olmak üzere ikiye ayrılır. Nihai karardan sonra hakim davadan elini çekmekte ve bu kararlara karşı kural olarak istinaf ve temyiz yoluna başvurulabilmekte-dir.





İÇİNDEKİLER








BİRİNCİ KISIM


TEMİNAT, DAVA ŞARTLARI VE İLK İTİRAZLAR


BİRİNCİ BÖLÜM

TEMİNAT


Madde 84 - Teminat gösterilecek hâller 31
AÇIKLAMA 33
Madde 85 - Teminat gerektirmeyen hâller 35
AÇIKLAMA 36
Madde 86 - Teminat kararı 36
AÇIKLAMA 36
Madde 87 - Teminatın tutarı ve şekli 37
AÇIKLAMA 38
Madde 88 - Teminat gösterilmemesinin sonuçları 38
AÇIKLAMA 38
Madde 89 - Teminatın iadesi 39
AÇIKLAMA 39
YARGITAY İÇTİHATLARI 39


İKİNCİ BÖLÜM


DAVA ŞARTLARI VE İLK İTİRAZLAR


BİRİNCİ AYIRIM

DAVA ŞARTLARI


Madde 114 - Dava şartları 41
AÇIKLAMA 44
YARGITAY İÇTİHATLARI 49
Madde 115 - Dava şartlarının incelenmesi 56
AÇIKLAMA 57
YARGITAY İÇTİHATLARI 58


İKİNCİ AYIRIM

İLK İTİRAZLAR


Madde 116 - Konusu 63
AÇIKLAMA 63
YARGITAY İÇTİHATLARI 63
Madde 117 - İleri sürülmesi ve incelenmesi 65
AÇIKLAMA 66
YARGITAY İÇTİHATLARI 67


İKİNCİ KISIM


YAZILI YARGILAMA USULÜ


BİRİNCİ BÖLÜM

DAVANIN AÇILMASI


Madde 118 - Davanın açılma zamanı 74
AÇIKLAMA 74
YARGITAY İÇTİHATLARI 74
Madde 119 - Dava dilekçesinin içeriği 76
AÇIKLAMA 77
YARGITAY İÇTİHATLARI 80
Madde 120 - Harç ve avans ödenmesi 90
AÇIKLAMA 91
YARGITAY İÇTİHATLARI 92
Madde 121 - Belgelerin birlikte verilmesi 97
AÇIKLAMA 97
Madde 122 - Dava dilekçesinin tebliği 98
AÇIKLAMA 98
Madde 123 - Davanın geri alınması 98
AÇIKLAMA 99
YARGITAY İÇTİHATLARI 99

Madde 124 - Tarafta iradî değişiklik 102
AÇIKLAMA 104
YARGITAY İÇTİHATLARI 106
Madde 125 - Dava konusunun devri 113
AÇIKLAMA 114
YARGITAY İÇTİHATLARI 115


İKİNCİ BÖLÜM

CEVAP DİLEKÇESİ



Madde 126 - Cevap dilekçesinin verilmesi.
AÇIKLAMA
YARGITAY İÇTİHATLARI
Madde 127 - Cevap dilekçesini verme süresi.
AÇIKLAMA
Madde 128 - Süresinde cevap dilekçesi verilmemesinin sonucu ,
AÇIKLAMA
YARGITAY İÇTİHATLARI
Madde 129 - Cevap dilekçesinin içeriği
AÇIKLAMA
YARGITAY İÇTİHATLAR I
Madde 130 - Cevap dilekçesinde eksiklik bulunması.
AÇIKLAMA
Madde 131 - Cevap dilekçesi verilmesinin sonucu.
AÇIKLAMA
Madde 132 - Karşı dava açılabilmesinin şartları.
AÇIKLAMA
YARGITAY İÇTİHATLARI
Madde 133 - Karşı davanın açılması ve süresi.
AÇIKLAMA
YARGITAY İÇTİHATLARI
Madde 134 - Asıl davanın sona ermesi
AÇIKLAMA
Madde 135 - Uygulanacak hükümler.
AÇIKLAMA
YARGITAY İÇTİHATLARI



ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


CEVABA CEVAP VEJKİNCİ CEVAP DİLEKÇESİ


Madde 136 - Tarafların ikinci dilekçeleri 140
AÇIKLAMA 140


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

ÖN İNCELEME



Madde 137 - Ön incelemenin kapsamı.
AÇIKLAMA
YARGITAY İÇTİHATLARI
Madde 138 - Dava şartları ve ilk itirazlar hakkında karar
AÇIKLAMA
Madde 139 - Ön inceleme duruşmasına davet.
AÇIKLAMA
Madde 140 - Ön inceleme duruşması.
AÇIKLAMA
Madde 141 - İddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi
AÇIKLAMA
YARGITAY İÇTİHATLARI
Madde 142 - Süreler hakkında karar
AÇIKLAMA


BEŞİNCİ BÖLÜM


TAHKİKAT VE TAHKİKAT SıRASıNDAKI ÖZEL DURUMLAR


BİRİNCİ AYIRIM

TAHKİKAT



Madde 143 - Tahkikatın konusu.
AÇIKLAMA
Madde 144 - Tarafların dinlenilmesi 161
AÇIKLAMA 161
YARGITAY İÇTİHATLARI 162
Madde 145 - Sonradan delil gösterilmesi 164
AÇIKLAMA 164
Madde 146 - Mevcut delillerle davanın aydınlanması 165
AÇIKLAMA 165


İKİNCİ AYIRIM

DURUŞMA


Madde 147 - Tarafların duruşmaya daveti 166
AÇIKLAMA 166
YARGITAY İÇTİHATLARI 167
Madde 148 - Mahkemenin çalışma zamanı 168
AÇIKLAMA 168
Madde 149 - Ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla duruşma icrası 169
AÇIKLAMA 170
Madde 150 - Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması. 170
AÇIKLAMA 173
YARGITAY İÇTİHATLARI 176
Madde 151 - Duruşma düzeni 190
AÇIKLAMA 191
Madde 152 - Soru yöneltme 193
AÇIKLAMA 194
Madde 153 - Kayıt ve yayın yasağı 194
AÇIKLAMA 195
Madde 154 -Tutanak 197
AÇIKLAMA 198
YARGITAY İÇTİHATLARI 199
Madde 155 - Tutanağın imzalanması ve imza atamayanların durumu 202
AÇIKLAMA 202
Madde 156 - Tutanağın ispat gücü 203
AÇIKLAMA 203
Madde 157 - Zabıt kâtibi bulundurulması zorunluluğu 204
AÇIKLAMA 204
Madde 158 - Tutanak örneği verilmesi 204
AÇIKLAMA 205
Madde 159 - Dosyaya belge konulması ve dosyanın başka yere gönderilmesi 205
AÇIKLAMA 206
Madde 160 - Dizi listesi 206
AÇIKLAMA 206
Madde 161 - Dosyanın taraflar ve ilgililerce incelenmesi 207
AÇIKLAMA 207
Madde 162 - Dosyanın hâkimin incelemesine hazır tutulması 208
AÇIKLAMA 208


UÇUNCU AYIRIM


ÖN SORUN VE BEKLETİCİ SORUN


Madde 163 - Ön sorunun ileri sürülmesi 209
AÇIKLAMA 209
YARGITAY İÇTİHATLARI 209
Madde 164 - Ön sorunun incelenmesi 210
AÇIKLAMA 211
YARGITAY İÇTİHATLARI 211
Madde 165 - Bekletici sorun 212
AÇIKLAMA 213
YARGITAY İÇTİHATLARI 215


DÖRDÜNCÜ AYIRIM


DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ VE AYRILMASI


Madde 166 - Davaların birleştirilmesi 219
AÇIKLAMA 220
YARGITAY İÇTİHATLARI 222
Madde 167 - Davaların ayrılması 235
AÇIKLAMA 235
YARGITAY İÇTİHATLARI 236
Madde 168 - Kanun yollan 240
AÇIKLAMA 241
YARGITAY İÇTİHATLARI 241



BEŞİNCİ AYIRIM


İSTİCVAP


Madde 169 - Konusu 243
AÇIKLAMA 243
YARGITAY İÇTİHATLARI 244
Madde 170 - İsticvap olunacak kişilerin belirlenmesi 245
AÇIKLAMA 246
Madde 171 - İsticvap olunacak tarafın davet edilmesi 246
AÇIKLAMA 247
Madde 172 - Bizzat isticvap olunma 247
AÇIKLAMA 248
YARGITAY İÇTİHATLARI 249
Madde 173 - isticvabın yapılması 249
AÇIKLAMA 250
YARGITAY İÇTİHATLARI 251
Madde 174 - Tutanak düzenlenmesi 254
AÇIKLAMA 254
YARGITAY İÇTİHATLARI 255
Madde 175 - Kıyasen uygulanacak hükümler 255
AÇIKLAMA 255


ALTINCI AYIRIM


ISLAH VE MADDİ HATALARIN DÜZELTİLMESİ


Madde 176 - Kapsamı ve sayısı 256
AÇIKLAMA 256
YARGITAY İÇTİHATLARI 260
Madde 177 - Islahın zamanı ve şekli 268
AÇIKLAMA 268
YARGITAY İÇTİHATLARI 269
Madde 178 - Islah sebebiyle ortaya çıkan yargılama giderleri ve karşı tarafın zararının
ödenmesi 272
AÇIKLAMA 272
YARGITAY İÇTİHATLARI 273
Madde 179 - Islahın etkisi 274
AÇIKLAMA 275
YARGITAY İÇTİHATLARI 276
Madde 180 - Davanın tamamen ıslahı 277
AÇIKLAMA 278
YARGITAY İÇTİHATLARI 279
Madde 181 - Kısmen ıslah *. 280
AÇIKLAMA 281
Madde 182 - Kötüniyetli ıslah 282
AÇIKLAMA 282
YARGITAY İÇTİHATLARI 283
Madde 183 - Maddi hataların düzeltilmesi 285
AÇIKLAMA 285
YARGITAY İÇTİHATLARI 285


ALTINCI BÖLÜM


TAHKİKATIN SONA ERMESİ VE SÖZLÜ YARGILAMA


Madde 184 - Tahkikatın sona ermesi 288
AÇIKLAMA 288
YARGITAY İÇTİHATLARI 288
Madde 185 - Toplu mahkemelerde tahkikatın sona ermesi 289
AÇIKLAMA 289
Madde 186 - Sözlü yargılama 290
AÇIKLAMA 291


ÜÇÜNCÜ KISIM


HÜKÜM VE DAVAYA SON VEREN TARAF İŞLEMLERİ




BİRİNCİ BÖLÜM

HÜKÜM


Madde 294 - Hüküm, hükmün verilmesi ve tefhimi 292
AÇIKLAMA 292
YARGITAY İÇTİHATLARI 294

Madde 295 - Hükmün müzakeresi 299
AÇIKLAMA 299
YARGITAY İÇTİHATLARI 300
Madde 296 - Hükmün oylanması ve yeter sayı 304
AÇIKLAMA 304
Madde 297 - Hükmün kapsamı v 304
AÇIKLAMA 305
YARGITAY İÇTİHATLARI 307
Madde 298 - Hükmün yazılması 327
AÇIKLAMA 327
YARGITAY İÇTİHATLARI 328
Madde 299 - Hükmün imza edilememesi 335
AÇIKLAMA 335
Madde 300 - Hükmün korunması 335
AÇIKLAMA 336
Madde 301 - Hüküm nüshası 336
AÇIKLAMA 336
Madde 302 - İlamın alınması, kesinleşme kaydı ve harçlar 337
AÇIKLAMA 338
Madde 303 - Kesin hüküm 339
AÇIKLAMA 340
YARGITAY İÇTİHATLARI 343


İKİNCİ BOLÜM

HÜKMÜN TASHİHİ VE TAVZİHİ


Madde 304 - Hükmün tashihi 358
AÇIKLAMA 358
YARGITAY İÇTİHATLARI 359
Madde 305 - Hükmün tavzihi 364
AÇIKLAMA 364
YARGITAY İÇTİHATLARI 366
Madde 306 - Tavzih talebi ve usulü 374
AÇIKLAMA 374
YARGITAY İÇTİHATLARI 375



ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


DAVAYA SON VEREN TARAF İŞLEMLERİ


Madde 307 - Davadan feragat 378
AÇIKLAMA 378
YARGITAY İÇTİHATLARI 378
Madde 308 - Davayı kabul 381
AÇIKLAMA 382
YARGITAY İÇTİHATLARI 383
Madde 309 - Feragat ve kabulün şekli 386
AÇIKLAMA 387
YARGITAY İÇTİHATLARI 388
Madde 310 - Feragat ve kabulün zamanı 388
AÇIKLAMA 389
YARGITAY İÇTİHATLARI 389
Madde 311 - Feragat ve kabulün sonuçları 390
AÇIKLAMA 391
YARGITAY İÇTİHATLARI 391
Madde 312 - Feragat ve kabul hâlinde yargılama giderleri 394
AÇIKLAMA 394
YARGITAY İÇTİHATLARI 395
Madde 313 - Sulh 396
AÇIKLAMA 397
Madde 314 - Sulhun zamanı 398
AÇIKLAMA 399
Madde 315 - Sulhun etkisi 399
AÇIKLAMA 400


DÖRDÜNCÜ KISIM


BASİT YARGILAMA USULÜ


Madde 316- Basit yargılama usulüne tabi dava ve işler 401
AÇIKLAMA 401
Madde 317 - Dilekçelerin verilmesi 403
AÇIKLAMA 40
Madde 318 - Delillerin ikamesi.
AÇIKLAMA
Madde 319 - İddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağı
AÇIKLAMA
YARGITAY İÇTİHATLARI
Madde 320 - Ön inceleme ve tahkikat
AÇIKLAMA
Madde321 -Hüküm ...
AÇIKLAMA
YARGITAY İÇTİHATLARI.
Madde 322 - Uygulanacak hükümler.
AÇIKLAMA
YARGITAY İÇTİHATLARI
İLGİLİ MEVZUAT VE EKLER.
HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU YÖNETMELİĞİ.
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ADLI YARGI ADALET KOMİSYONLARINCA BİLİRKİŞİ LİSTELERİNİN
DÜZENLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK
TEBLİGAT KANUNU,
TEBLİGAT TUZUGU
TEBLİGAT KANUNUNUN UYGULANMASINA DAİR YÖNETMELİK .
HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU GİDER AVANSI TARİFESİ
HMK/ HUMK KARŞILAŞTIRMA TABLOSU.

KAVRAM DİZİNİ.

KAYNAKÇA

DİLEKÇE ÖRNEKLERİ